Cần cơ chế cho phép nhà ở xã hội được tự do mua bán

Theo đó, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) kiến nghị sau thời hạn 5 năm kể từ ngày bên mua, bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền mua, tiền thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà tự do như nhà ở thương mại. 

Điều này giúp người mua, thuê mua nhà ở xã hội yên tâm được hưởng trọn vẹn chính sách nhà ở xã hội 1 lần trong đời.

Tuy nhiên, để phòng ngừa, ngăn chặn việc trục lợi chính sách nhà ở xã hội, để bảo đảm xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội rất cần thiết phải bổ sung cơ chế kiểm soát sàng lọc đầu vào. Chỉ người đủ, đúng đối tượng mới được mua, thuê mua nhà ở xã hội. Trong đó giao cho công an cấp xã xác nhận điều kiện, đối tượng...

HoREA cũng kiến nghị để được mua nhà ở xã hội, phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại nơi có nhà ở xã hội.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Trường hợp không có đăng ký thường trú thì phải có đăng ký tạm trú từ một năm trở lên tại nơi có nhà ở xã hội thuộc tỉnh, thành phố này. Sau khi đã mua, thuê mua nhà ở xã hội phải có đăng ký thường trú tại nhà ở này để bảo đảm sử dụng nhà ở xã hội đúng mục đích và đúng đối tượng.

Trường hợp có đủ chứng cứ để kết luận người mua, thuê mua nhà ở xã hội không thuộc đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội thì kiên quyết thu hồi lại nhà ở xã hội, thậm chí thực hiện cưỡng chế thu hồi lại nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Để tái tạo quỹ đất phát triển nhà ở xã hội dành cho các thế hệ tiếp theo, cần có quy định mọi trường hợp bán lại nhà ở xã hội, bên bán phải nộp tiền sử dụng đất để bảo đảm công bằng xã hội và vừa sức dân.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, trong những năm qua, bên cạnh tuyệt đại đa số người mua, thuê mua nhà ở xã hội là đúng đối tượng và có nhu cầu nhà ở thực thì cũng đã xuất hiện không ít đối tượng trục lợi chính sách nhà ở xã hội.

Đây là những người không có nhu cầu nhà ở thực, không dùng để ở mà cho thuê lại nhà ở xã hội hoặc bán chui nhà ở xã hội trong thời hạn 5 năm hoặc bán lại nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm để hưởng chênh lệch giá, trục lợi chính sách.

Thậm chí đã có trường hợp lái xe ô tô đắt tiền đi mua nhà ở xã hội rất phản cảm, nên rất cần thiết phải bổ sung các quy định chặt chẽ, đồng bộ để phòng ngừa và ngăn chặn các trường hợp trục lợi chính sách nhà ở xã hội.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Nguyên nhân chủ yếu là do công tác xác định đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội có những trường hợp chưa chính xác dẫn đến một số người không rõ bằng thủ đoạn nào mà về mặt pháp lý thì vẫn đạt tiêu chuẩn nên vẫn được mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Nhưng, không vì có một số đối tượng này mà dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi) lại chấm dứt quyền được bán lại hoặc chuyển nhượng hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền. Bởi đây là quyền chính đáng của đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội được hưởng một lần trong đời của đa số người mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Nếu không cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm theo cơ chế thị trường cho đối tượng có nhu cầu sẽ tác động không tích cực đối với cả người được mua, thuê mua nhà ở xã hội và cả chủ đầu tư dự án. 

Bởi khi đó người dân không còn mặn mà với nhà ở xã hội, vì họ sẽ bị lỗ, thiệt hại không hề nhỏ khi bán lại với giá gốc. Vì để mua được nhà họ phải vay tiền ngân hàng với lãi suất vay không thấp hơn 5,9%/năm, phải trả phí bảo trì căn hộ 2% và phải nộp lệ phí trước bạ để được cấp sổ hồng.

Cũng theo ông Lê Hoàng Châu, các doanh nghiệp cho biết, đã có nhiều người rút đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội trong các dự án của mình, sau khi biết được thông tin dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi) đề xuất không cho phép sau thời hạn 5 năm, người mua, thuê mua nhà ở xã hội không còn được bán lại nhà ở xã hội này theo giá thị trường họ đã rút lại hồ sơ, không mua nữa. 

Điều này dẫn đến hệ quả là sức mua sụt giảm, doanh nghiệp sẽ không còn mặn mà tham gia làm nhà ở xã hội, nhất là chương trình phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030.