Cầu đi bộ ngàn tỉ vừa hợp long, TP.HCM còn có cầu Mống hơn 130 năm tuổi

Phạm Hữu- phamhauhuu@gmail.com

23/10/2026 06:00 GMT+7

Giữa trung tâm TP.HCM, cầu Mống hơn 130 năm tuổi vẫn thu hút người dân, du khách đến đi bộ, chụp ảnh và khám phá dấu tích kiến trúc Sài Gòn xưa.

Theo tư liệu từ "Kiến trúc đô thị và cảnh quan Sài Gòn - Chợ Lớn xưa và nay”, năm 1872, nhận thấy có thể tìm được lợi nhuận nhiều qua các công trình xây cất cơ sở hạ tầng ở Nam kỳ, thuộc địa mới của Pháp ở Viễn Đông, Gustave Eiffel mở văn phòng đại diện của công ty ông, Compagnie des Établissements Eiffel, trên đường Mac-Mahon (đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa ngày nay) để lấy hợp đồng xây cất.

Một trong những công trình đầu tiên của Công ty Eiffel là xây cây cầu bắc qua kênh Tàu Hủ cho Công ty Dịch vụ hàng hải (Messageries maritimes) để có thể giao thông hành khách và hàng hóa từ bến Nhà Rồng và cảng thương mại Sài Gòn (Khánh Hội) với bến Chương Dương và khu vực trung tâm Sài Gòn.

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 1. — Cầu Mống là cầu thép lâu đời nhất ở TP.HCM. Cầu bắc qua kênh Tàu Hủ - Bến Nghé

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 2. — Cầu Mống có kiến trúc đậm nét phương Tây, được kỹ sư Gustave Eiffel thiết kế

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 3. — Trong các công trình xây cầu ban đầu của ông ở Sài Gòn và Nam kỳ trong nỗ lực xây dựng cơ sở hạ tầng của chính quyền Pháp ở Đông Dương, cầu Mống được xây đầu tiên

Do đó, tử năm 1893 – 1894, cầu Mống được xây và hoàn tất nối liền bờ kênh Tàu Hủ. Đây là một trong các công trình xây cầu ban đầu của kỹ sư Gustave Eiffel ở Sài Gòn và Nam kỳ trong nỗ lực xây dựng cơ sở hạ tầng của chính quyền Pháp ở Đông Dương.

Sau Cầu Mống ở Sài Gòn, công ty cũng xây một cầu hầu như tương tự, cầu Chà Và (Pont des Malabars) ở Chợ Lớn, nối Chợ Lớn với bến Bình Đông (quận 8 cũ). Tuy nhiên cầu này bị phá đi vào thập niên 1930, thay thế bằng cầu khác. Hiện nay, cầu Mống được bảo tồn làm đẹp thành cầu đi bộ, công trình di sản duy nhất còn lại của Công ty Eiffel ở Sài Gòn. Cầu Mống dài 128 m, rộng 5,2 m với vòng cung thép và các cột đèn cổ điển thời Pháp thuộc, bắc qua kênh Tàu Hủ nối quận 1 với quận 4 cũ.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu từng viết trên Báo Thanh Niên năm 2020 rằng con đường trên cầu khi xưa còn dành cho xe chạy và có hành lang cho người đi bộ, nay chỉ còn dành cho khách bộ hành, vì vậy giờ nào cầu Mống cũng có người đến tham quan chụp hình. Ban đêm, dưới ngọn đèn màu chiếu sáng cầu Mống trở nên lung linh huyền ảo, kết nối với quầng sáng Bến Nhà Rồng và cầu Khánh Hội mới, cả khu vực trước tối tăm, nay hiện lên rực rỡ.

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 4. — Cầu có lề bộ hành rộng 0,5 m, xây bằng thép kiên cố

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 5. — Cầu được lắp ghép từ nhiều thanh thép lại với nhau

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 6. — Thành cầu uốn cong có những khoảng trống, sơn xanh. Ban đầu cầu có nước sơn màu đen

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 7. — Khi xưa, cầu được dành cho các phương tiện đi lại, có lối đi bộ riêng. Tuy nhiên, về sau, cầu chỉ dành cho người đi bộ từ quận 4 sang quận 1 cũ

Cầu ngàn tỉ vừa xuất hiện, trung tâm TP.HCM có cầu đi bộ hơn một thế kỷ - Ảnh 8. — Lối cầu thang bộ dẫn lên cầu ở hướng đường Võ Văn Kiệt (phường Sài Gòn)

Năm 2000, khi thi công đại lộ Võ Văn Kiệt và hầm Thủ Thiêm, cầu Mống đã được tháo dỡ hoàn toàn. Sau khi hoàn thành các công trình lớn này cây cầu đã được “phục dựng” theo nguyên bản, gia cố các trụ móng và sơn màu xanh ngọc bích mới mẻ.

Cầu Mống với hình dáng cổ điển châu Âu đã được khoác “bộ áo” mới, đường dẫn lên cầu hai bên có những bậc thang rộng, lan can xây hình con tiện sơn màu vàng quen thuộc của các công trình cổ, nối liền con đường đi bộ dọc bờ sông có hàng rào sắt an toàn như một công viên nhỏ với cây xanh, thảm cỏ, ghế băng ngồi hóng gió.