Chọn trường, ngành học có nên dựa vào các bài review?

Kinh nghiệm người đi trước

Không khó để bắt gặp các bài đăng review (phân tích và đưa ra nhận xét, đánh giá) về ngành học, trường học trên các hội nhóm Facebook, TikTok hay nền tảng trực tuyến mỗi mùa xét tuyển đại học. Các bài viết trình bày về ưu, nhược điểm của ngành đào tạo, trường học… được xem là nguồn thông tin cho các bạn chuẩn bị chọn trường, ngành để theo học.

Võ Khánh Hoàng Kim, sinh viên năm hai, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, cho rằng các bài đăng review về trường học, ngành học trên mạng xã hội chỉ nên được xem như một kênh tham khảo để giúp thí sinh có thêm góc nhìn khi lựa chọn nguyện vọng. Vì các nội dung này cũng cung cấp khá nhiều thông tin về trường, ngành học. Tuy nhiên, đa số các bài review thường mang tính trải nghiệm cá nhân, mỗi người sẽ có lựa chọn khác nhau. 

Theo Kim, yếu tố quan trọng nhất vẫn là xác định bản thân yêu thích ngành học nào và có thực sự phù hợp để theo đuổi trong suốt 4 năm đại học hay không. Bên cạnh đó, các bạn cũng cần tìm hiểu chất lượng đào tạo của trường đối với ngành mình quan tâm, xem chương trình học có tạo điều kiện để phát triển năng lực và nghề nghiệp trong tương lai hay không.

"Nếu chọn sai ngành, bản thân sẽ không còn hứng thú học tập, trong khi trường lại không có thế mạnh đào tạo ngành đó thì sẽ là một bất lợi rất lớn", nữ sinh chia sẻ

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH: MAI CÁT

Còn Đào Đặng Thanh Xuân, sinh viên năm 2 ngành truyền thông đa phương tiện, Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho biết khi chọn ngành học, cũng từng tham khảo các bài review trên mạng nhưng không xem đó là yếu tố quyết định. Theo Thanh Xuân, tiêu chí đầu tiên là ngành học phải phù hợp với năng lực bản thân, sau đó mới đến sở thích và điều kiện kinh tế của gia đình để lựa chọn ngôi trường phù hợp. Nữ sinh cũng cho rằng thí sinh cần cân nhắc thêm triển vọng nghề nghiệp của ngành, khả năng theo học trong suốt 4 năm đại học cũng như mức độ phù hợp với mục tiêu phát triển bản thân.

"Khi quyết định theo học ngành truyền thông đa phương tiện, em không chạy theo những đánh giá trên mạng xã hội mà lựa chọn vì nhận thấy bản thân thực sự phù hợp với ngành học này", Thanh Xuân nói.

Phùng Hải Như, sinh viên Trường Dược (ĐH Y Dược TP.HCM), chia sẻ sau khi biết điểm thi tốt nghiệp THPT, đã chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống về chương trình đào tạo, nội dung học tập, kỹ năng được trang bị cũng như cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp của ngành học mà mình dự định theo đuổi. Nữ sinh cho rằng khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển nên xác định ngành học phù hợp với bản thân trước rồi mới lựa chọn trường đào tạo. Yếu tố quyết định vẫn là khả năng, sở thích và mức độ gắn bó lâu dài của mỗi người với ngành học mình lựa chọn, thay vì chọn ngành chỉ vì những đánh giá "viral" (lan tỏa) trên mạng.

"Các video hay bài review về trường và ngành học trên mạng rất hay, cho mình cái nhìn chi tiết về trường học, ngành mình mơ ước nhưng để đưa ra quyết định thì cần cân nhắc nhiều thứ", Như chia sẻ.

Điều quan trọng khi chọn trường, ngành là gì?

Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Đào Lưu, giảng viên Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), mỗi người sẽ có một trải nghiệm, kỳ vọng và xuất phát từ những tiêu chí lựa chọn nguyện vọng trường học khác nhau nên trải nghiệm của người này chưa chắc đúng với người khác. Chính vì thế, những review hay những phản hồi đánh giá trên mạng chỉ nên là kênh tham khảo đối với thí sinh. Ngoài ra, những review cá nhân sẽ mang yếu tố cảm tính, có người sẽ hài lòng và không hài lòng, thậm chí có thể "khen – chê" vì muốn thu hút sự quan tâm từ cộng đồng mạng nên tính khách quan của các đánh giá cũng cần cân nhắc.

"Nhiều bài đánh giá sẽ mang tính thời điểm có thể không còn phù hợp với thực tế hiện nay. Nhìn chung, thí sinh, phụ huynh cần cân nhắc và chỉ nên xem các bài bình luận, đánh giá như một kênh tham khảo cho việc đặt nguyện vọng. Tốt nhất, phụ huynh và học sinh có thể trực tiếp tham gia trải nghiệm, xem các thông tin tuyển sinh chính thống của các trường đại học mình quan tâm để có những lựa chọn phù hợp với tiêu chí của chính mình", thạc sĩ Lưu nói.

ẢNH CHỤP MÀN HÌNH: MAI CÁT

Bà Lưu cho rằng thay vì tìm kiếm lựa chọn hoàn hảo nhất thì phụ huynh và thí sinh có thể cân nhắc chọn lựa ngành học, trường học phù hợp nhất. Những tiêu chí gợi ý để đưa ra lựa chọn phù hợp dành cho thí sinh đầu tiên là sở thích, động lực cá nhân, hay các em thực sự thích thú và mong muốn lĩnh vực ngành nghề nào?

"Hãy tưởng tượng phải dành 4-5 năm hay nhiều hơn nữa để học tập, nghiên cứu ngành nghề lĩnh vực đó thì liệu các em có đủ sự kiên trì theo đuổi? Thứ hai chính là năng lực và điểm mạnh của thí sinh, khi chọn nghề các em cần cân nhắc thế mạnh thật sự của mình để có cơ hội phát huy tối đa hiệu quả năng lực. Nó sẽ là một lợi thế vô cùng lớn cũng là động lực giúp các em kiên trì bền bỉ hơn", bà Lưu nói.

Ngoài ra, theo thạc sĩ Đào Lưu, một yếu tố cũng không kém phần quan trọng là điều kiện cá nhân và gia đình như: tài chính, địa lý, chi phí học tập và các chi phí trang bị kỹ năng khác ngoài học phí… Đây sẽ là nền tảng vững chắc để các em lựa chọn. 

PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn trường hay ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động và triển vọng nghề nghiệp trong tương lai. Bên cạnh đó là cần tính đến yếu tố chi phí ngoài sở thích hay năng lực theo học, vì học phí đại học ở một số trường cao, đôi khi là rào cản trong lựa chọn của các em.

"Mục tiêu cuối cùng vẫn là trang bị kiến thức, kỹ năng để người học tham gia thị trường lao động, có việc làm ổn định, thu nhập tốt và phát triển bản thân. Do đó lựa chọn trường, ngành học cần phù hợp hơn với nhu cầu việc làm tại địa phương và khả năng tài chính của bản thân", bà Hương nói.

Theo bà Hương, trong bối cảnh hiện nay, khái niệm học tập suốt đời ngày càng trở nên quan trọng. Hệ thống giáo dục không còn là một con đường cố định mà được thiết kế theo hướng liên thông, tạo cơ hội để người học có thể quay lại học nâng cao trình độ bất cứ lúc nào. Một người có thể học nghề, đi làm một thời gian rồi tiếp tục học lên cao hơn khi có nhu cầu, điều kiện. Vì vậy, theo bà Hương nếu hiện tại các em chưa đủ khả năng không nhất thiết phải học đại học ngay từ đầu.