Chủ động tạo môi trường ổn định, tin cậy, giảm thiểu rủi ro hệ thống

An ninh kiến tạo phát triển

Phát biểu khai mạc, Trưởng ban Chính sách, chiến lược T.Ư Nguyễn Thanh Nghị cho biết hội thảo được tổ chức trong bối cảnh T.Ư vừa ban hành Nghị quyết số 19 về đổi mới mô hình phát triển VN và Nghị quyết số 22 về Chiến lược An ninh quốc gia. Đây là 2 nghị quyết có tầm chiến lược, bổ sung, phát triển tư duy lý luận của Đảng về mô hình phát triển và an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh quản trị quốc gia hiện đại không chỉ là quản lý hành chính hay kiểm soát rủi ro theo cách tiếp cận truyền thống. Đó là quá trình kiến tạo thể chế, tổ chức và vận hành hệ thống quốc gia theo hướng dân chủ, hiện đại, thông minh, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả; lấy người dân làm trung tâm; lấy dữ liệu, pháp quyền, phân cấp - phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình làm phương thức chủ đạo.

Ảnh: TTXVN

Trong mô hình quản trị đó, an ninh toàn diện, bao trùm không còn đứng ngoài hay đứng sau phát triển, mà phải được lồng ghép xuyên suốt trong mọi chính sách, mọi không gian, mọi giai đoạn phát triển. An ninh kiến tạo phát triển nghĩa là chuyển từ tư duy "bảo vệ trước nguy cơ" sang tư duy "kiến tạo năng lực và không gian phát triển an toàn". An ninh không chỉ ngăn chặn, đẩy lùi các mối đe dọa, mà phải chủ động tạo lập môi trường ổn định, tin cậy, giảm thiểu rủi ro hệ thống, biến thách thức thành cơ hội, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu quốc gia.

Ông Nguyễn Thanh Nghị nhận định: "Khi an ninh được đặt đúng vị trí trong quản trị quốc gia, nó trở thành một nguồn lực chiến lược, một điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển nhanh, bền vững và bao trùm". Đồng thời, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có tư duy lý luận toàn diện, đủ tầm, có chiều sâu và đổi mới.

Đề dẫn hội thảo, PGS-TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, lưu ý Đại hội XIV của Đảng yêu cầu đặt an ninh xuyên suốt mọi lĩnh vực phát triển, gắn chặt xây dựng với bảo vệ Tổ quốc, lấy phát triển củng cố ổn định, lấy ổn định thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Hệ thống quyết sách chiến lược tại Hội T.Ư 3 khóa XIV đã cụ thể hóa tư duy đó. Các nghị quyết đều gặp nhau ở một yêu cầu chung: an ninh và phát triển là hai mặt của cùng một chiến lược, không tách rời, không đánh đổi.

Theo PGS-TS Đoàn Minh Huấn, tư duy mới trước hết đòi hỏi vượt qua cách nhìn tách rời an ninh và phát triển. Tư duy mới được khái quát qua 3 chuyển dịch: về phạm vi, từ cục bộ, chia cắt sang tổng thể, liên ngành, liên cấp; về phương thức, từ ứng phó khi nguy cơ đã phát sinh sang chủ động quản trị rủi ro và xây dựng sức chống chịu; về đối tượng, từ giữ gìn trạng thái hiện có sang bảo vệ quyền lựa chọn dư địa chiến lược và kiến tạo khả năng phát triển tương lai. "Ba chuyển dịch đó không làm giảm vai trò của đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nguy cơ, mà đặt những nhiệm vụ này trong một chỉnh thể rộng hơn - nơi bảo vệ và kiến tạo, ổn định và đổi mới, lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài được giải quyết đồng thời", PGS-TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh.

Không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng

Hội thảo đã ghi nhận 36 tham luận, trong đó đều thống nhất chủ trương xây dựng một nền an ninh quốc gia toàn diện, bao trùm, chủ động kiến tạo phát triển; đồng thời làm rõ an ninh toàn diện là phản ánh sự mở rộng về phạm vi và không gian bảo vệ… PGS-TS Ngô Quốc Dũng, Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật bưu điện, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, cho rằng đối với VN, trong bối cảnh đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn về chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng năng lực mới về an ninh số cần được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng KH-CN, doanh nghiệp và toàn xã hội, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bảo đảm vững chắc an ninh, chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Tổng kết, bế mạc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh: "Mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia, không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng". Bảo vệ an ninh trong kỷ nguyên mới kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại; từ bảo vệ lĩnh vực sang bảo vệ hệ thống; từ quản lý từng nguy cơ sang quản trị tương tác giữa các nguy cơ; từ không để xảy ra bằng mọi giá sang không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng và biến thành tổn thất chiến lược; tận dụng mọi điều kiện để biến nguy thành cơ.