Chuẩn hóa số nhà, tạo nền tảng quản lý đô thị số ở TP.HCM

In mã QR lên bảng số nhà

Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Bình Chánh (TP.HCM) đã hoàn tất rà soát, sắp xếp và cấp lại gần 18.000 số nhà trên toàn địa bàn. Ghi nhận tại ấp 25 và ấp 28, nhiều hộ dân đã được cấp biển số nhà mới và lắp đặt theo quy tắc chẵn - lẻ, dễ nhận diện.

Anh Nguyễn Văn Cường, trú tại một căn nhà trong hẻm 590 Đinh Đức Thiện (xã Bình Chánh), cho biết trước đây số nhà đánh lộn xộn, ai đến trước đánh trước nên tìm địa chỉ nhà rất khó. "Giờ sắp xếp theo thứ tự, bên chẵn bên lẻ nên rất dễ tìm. Khu phố mang bảng số nhà đến tận nơi phát cho từng gia đình", anh Cường nói thêm.

Cùng chung nhận định, ông Lê Văn Tuấn (54 tuổi) cho biết cách đánh số cũ khiến việc tìm địa chỉ trở nên phức tạp. "Trước đây nếu chỉ đọc số nhà cũ như B16/26... thì ngay cả người địa phương cũng chịu thua, phải hỏi tên chủ nhà mới tìm ra. Bây giờ có số nhà mới, lại có cả mã QR để quét tọa độ, vị trí đất thì quá hiện đại. Sau này buôn bán hay gọi xe, giao hàng chỉ cần đọc số là tới ngay", ông Tuấn nói.

ẢNH: SỸ ĐÔNG

Đối với người dân có nhu cầu giao nhận hàng hóa thường xuyên như bà Lê Thị Hường (ấp 36), từ khi có số nhà mới, shipper giao hàng tận cửa nhà chứ không phải mò mẫm như trước.

Anh Bùi Thống Nhất, người dân địa phương, mong muốn khi địa chỉ nhà tích hợp vào VNeID, các thủ tục hành chính phải thực sự đơn giản hóa. "Chỉ cần đưa điện thoại ra là thông tin địa chỉ được chấp thuận ngay, không nên bắt dân phải đi photo công chứng rườm rà lại từ đầu", anh Nhất kỳ vọng.

Bà Dương Thị Uyên Chi, Phó chủ tịch UBND xã Bình Chánh, cho biết trước đây việc đánh số nhà trên địa bàn được thực hiện theo quy tắc riêng, dựa trên ký hiệu ấp, tổ và số thứ tự. Cụ thể, mỗi ấp được quy ước bằng một chữ cái, tổ được đánh số, còn số nhà được ghép từ số liền kề và ký tự bổ sung. Ví dụ, số nhà A12/14A thể hiện vị trí tại ấp 1, tổ 12. Theo cách làm này, công tác quản lý hộ dân theo tổ, ấp khá thuận lợi, nhưng lại gây khó khăn trong việc xác định vị trí thực tế của căn nhà, đặc biệt đối với các tuyến đường và hẻm.

Nhiều trường hợp số nhà mặt tiền không được đánh theo thứ tự tuyến đường mà theo đơn vị hành chính, trong khi số nhà trong hẻm xuất hiện nhiều dấu gạch chéo nhưng không tuân theo nguyên tắc thống nhất. "Điều này dẫn đến khó khăn trong tra cứu địa chỉ, ảnh hưởng đến lưu thông, cũng như công tác cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an ninh trật tự", bà Chi nói.

Đưa lên bản đồ số

Trước thực trạng này, UBND xã Bình Chánh đã xây dựng kế hoạch rà soát, chuẩn hóa lại toàn bộ dữ liệu số nhà theo đúng quy định, khoa học, đồng bộ và dễ sử dụng.

Bà Chi khẳng định đợt đánh số và trao biển số nhà lần này không nhằm thay đổi toàn bộ hệ thống số nhà hiện hữu, mà là bước chuẩn bị để phục vụ kế hoạch lập lại số nhà trên toàn thành phố theo định hướng của UBND TP.HCM. Song song với việc cấp số nhà, xã Bình Chánh cũng xây dựng cơ sở dữ liệu số nhà gắn với bản đồ địa chính, giúp việc cập nhật, điều chỉnh số nhà nhanh chóng, chính xác. "Số nhà được chuẩn hóa giúp các tổ chức, cá nhân thuận lợi hơn khi làm thủ tục hành chính, liên hệ, giao dịch liên quan", bà Chi đánh giá.

ẢNH: SỸ ĐÔNG

Theo tìm hiểu của Thanh Niên, tại TP.HCM, việc ứng dụng phần mềm trong đánh số và gắn biển số nhà được UBND TP.Thủ Đức (cũ) vận hành từ năm 2024.

Sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, P.An Khánh kế thừa và phát triển phần mềm này. Đại diện UBND P.An Khánh cho biết việc xây dựng cơ sở dữ liệu số nhà tích hợp tọa độ không gian là một bước tiến cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân. Sau khi chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu số nhà trên toàn TP.Thủ Đức (cũ), hệ thống đã hoàn thành dữ liệu hơn 343.000 số nhà, với 38 trường thông tin như tên chủ hộ, số nhà, tên đường, khu phố, số tờ, số thửa, tọa độ vị trí…

Việc tạo lập dữ liệu này không chỉ giúp cải thiện khả năng quản lý mà còn nâng cao độ chính xác và dễ dàng trong công tác quản lý đô thị. Dù vậy, việc ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) tạo lập dữ liệu số nhà đối với từng căn hộ trong chung cư cũng có hạn chế đó là chưa có giải pháp để xác định chính xác căn hộ, chi phí xây dựng 3D lớn ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng số nhà trong chung cư. 

Bên cạnh dữ liệu số nhà cũ, phần mềm cũng kết nối, cập nhật số nhà mới trong quá trình giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng, cấp số nhà mà người dân đăng ký. Điều này giúp số nhà liên tục cập nhật, hỗ trợ ngược trở lại người dân có thể nộp hồ sơ qua mạng, dễ dàng xác định số nhà trên nền GIS.

Định vị cả trụ sở, siêu thị, hộ kinh doanh

Hiện Trung tâm chuyển đổi số TP.HCM đang được giao chuẩn hóa số nhà trên nền tảng GIS. Hệ thống phần mềm sẽ cho phép quản lý số nhà trực tiếp trên bản đồ GIS, cấp số nhà mới trực tuyến, lưu vết lịch sử thay đổi và tra cứu theo thửa đất. Mỗi số nhà sẽ được gắn với vị trí cụ thể trên bản đồ, qua đó hạn chế sai sót hoặc trùng lặp khi cấp mới. 

Bên cạnh đó, dữ liệu số nhà cũng được chia sẻ trên ứng dụng "Công dân số TP.HCM", người dân có thể tra cứu địa chỉ và phản ánh nếu phát hiện sai sót để cơ quan chức năng cập nhật lại. So với phương thức quản lý thủ công, phần mềm tạo nền tảng dữ liệu không gian tập trung, trực quan và thống nhất, hỗ trợ tra cứu nhanh và cảnh báo nguy cơ trùng lặp tên đường, số nhà.

ẢNH: TRẦN KHA

Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm chuyển đổi số TP.HCM, cho biết thành phố đang tập trung rà soát, làm sạch và chuẩn hóa nhiều nhóm dữ liệu quan trọng, nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, nhóm dữ liệu hạ tầng kỹ thuật và giao thông được ưu tiên triển khai, với sự phối hợp giữa Trung tâm chuyển đổi số TP.HCM, Sở Xây dựng và Công an TP.HCM. Các dữ liệu này được định danh trên nền bản đồ số, bảo đảm tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống".

Theo bà Trinh, các thông tin như tuyến đường có nguy cơ ùn tắc, điểm thường xảy ra tai nạn giao thông, vị trí cảng, bến thủy nội địa, trụ đèn tín hiệu giao thông, trụ cứu hỏa… đều được xác định tọa độ và cập nhật lên bản đồ số. Qua đó, hỗ trợ giải quyết các bài toán thực tiễn, đồng thời giúp người dân chủ động lựa chọn lộ trình di chuyển phù hợp.

Bên cạnh đó, nhóm dữ liệu phục vụ quản lý kinh tế và hành chính cũng đang được hoàn thiện, bao gồm thông tin về các cơ sở kinh doanh có điều kiện, hộ kinh doanh, trụ sở cơ quan nhà nước và hệ thống số nhà. Đáng chú ý, dữ liệu số nhà không chỉ bao gồm nhà ở mặt đất mà còn mở rộng đến căn hộ chung cư, chợ, siêu thị, trung tâm thương mại và các lĩnh vực liên quan an sinh xã hội.