Chương trình giáo dục tăng cường, theo nhu cầu: Băn khoăn kinh phí, xếp thời khóa biểu

Ngày 21.10, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo trao đổi các vấn đề liên quan đến triển khai Thông tư 85 của Bộ GD-ĐT, quy định việc tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học (còn gọi là chương trình liên kết) tại các cơ sở giáo dục phổ thông (GDPT).

Hội thảo diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham dự của ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ GDPT (Bộ GD-ĐT), đại diện các cụm chuyên môn và 168 phường, xã, đặc khu.

Trường lúng túng phân loại hoạt động, bố trí kinh phí

Bà Trần Thị Kim Cương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Thái Mỹ (xã Thái Mỹ), cho biết Thông tư 85 đang có những cách hiểu khác nhau từ phụ huynh đến nhà trường. Một trong những băn khoăn là tổ chức dạy học thế nào khi số tiết trong Chương trình GDPT 2018 của các khối 1, 2, 3 ít hơn khối 4, 5.

"Theo Chương trình GDPT 2018, các khối 1, 2, 3 quy định số tiết chính khóa ít hơn khối 4, 5. Khi triển khai Thông tư 85, nếu chưa đủ 7 tiết/ngày, trường có được cho học sinh (HS) về sớm hay không? Nếu không cho HS về sớm nhưng không được thu tiền thì kinh phí triển khai như thế nào?", bà Cương đặt vấn đề.

ẢNH: BẢO CHÂU

Bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Văn Ơn (P.Đông Hưng Thuận), cho biết từ đầu năm học, các trường đã thực hiện lấy ý kiến đăng ký của phụ huynh, thông báo tiêu chí lựa chọn đơn vị phối hợp, chuẩn bị hồ sơ pháp lý, nhân sự và bản quyền chương trình.

Tuy nhiên, trước quy định mới, các trường băn khoăn liệu những chương trình này có được tiếp tục đến hết năm học hay phải thực hiện thêm bước rà soát nào.

Cùng mối quan tâm về kinh phí, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu mong sớm có hướng dẫn cụ thể về nội dung hoạt động tăng cường và định mức chi. Theo bà Châu, các trường hiểu hoạt động giáo dục tăng cường được ngân sách nhà nước bảo đảm. Trong khi đó, tháng 11 và tháng 12 là thời điểm lập dự toán cho năm sau, nên hướng dẫn về kinh phí là căn cứ cần thiết để trường xây dựng dự toán.

Ông Hà Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thị Định (P.Tân Thuận), đề nghị làm rõ cách phân biệt chương trình chính khóa, chương trình tăng cường và hoạt động theo nhu cầu người học. Nhà trường cần căn cứ xác định số tiết tăng cường của từng khối lớp để bố trí thời khóa biểu và đề xuất kinh phí.

Từ thực tế Trường THPT Tân Túc (xã Tân Nhựt), ông Nguyễn Thanh Tòng, Hiệu trưởng nhà trường, đặt câu hỏi: Nếu trường xây dựng chương trình tăng cường gồm 3 - 5 môn nhưng HS chỉ chọn 2 hoặc 3 môn thì có được thực hiện và bảo đảm công bằng hay không? Những chương trình ngoài giờ đã tổ chức nhiều năm có được tiếp tục triển khai, thu phí như trước?...

Trường đề xuất linh hoạt thời khóa biểu

Vấn đề được nhiều trường nêu tại hội thảo là cách sắp xếp các hoạt động trong ngày học. Bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu nói với các trường ở khu vực có áp lực về sĩ số HS hầu hết tổ chức dạy học một buổi/ngày nên có khó khăn về thời lượng và nhân sự. Thời lượng học một buổi/ngày đã dùng hết cho chương trình chính khóa nên giáo viên nhà trường khó đảm nhận giảng dạy các chương trình tăng cường đạt chất lượng như các đơn vị liên kết bên ngoài.

Chính vì vậy, bà Châu cho hay các trường đề xuất được tiếp tục lấy ý kiến nhu cầu phụ huynh và hợp tác với các đơn vị liên kết uy tín, miễn là bố trí thời khóa biểu không sai quy định; linh hoạt thời khóa biểu đối với các lớp có 100% HS đăng ký. Theo bà Châu, nếu dồn toàn bộ tiết liên kết vào cuối buổi, đơn vị phối hợp khó bố trí đủ giáo viên chất lượng để giảng dạy cùng lúc. "Các trường đề xuất cho phép linh hoạt xếp khung giờ học trong buổi, miễn là hiệu trưởng giải trình được việc đã lấy ý kiến đầy đủ và đảm bảo quyền lợi học tập của HS", bà Châu nêu ý kiến.

Ông Hà Thanh Hải cũng đề nghị hướng dẫn rõ hoạt động theo nhu cầu có thể bố trí đầu buổi, sau đó đến các tiết chính khóa, tăng cường, hay phải dành riêng một buổi.

Bà Đỗ Ngọc Chi, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (P.Sài Gòn), cũng đề cập đến khó khăn khi sắp xếp thời khóa biểu cho các đề án đặc thù tại TP.HCM trước quy định không được xếp xen kẽ. Đặc biệt đối với trường có nhiều điểm trường, việc phân bổ giáo viên di chuyển giữa các điểm trường sao cho hợp lý và bảo đảm HS đều được học là vấn đề cần sự hướng dẫn phối hợp.

ảnh: Nhật Thịnh

Hiệu trưởng đưa ra phương án phù hợp và chịu trách nhiệm giải trình

Trao đổi tại hội thảo, ông Thái Văn Tài đề nghị TP.HCM rà soát các chương trình, đề án đang triển khai, phân định rõ nội dung giáo dục tăng cường chung và nội dung theo nhu cầu người học.

Theo ông Tài, những kiến thức cần thiết cho tất cả HS thuộc phần tăng cường chung cần được ngân sách nhà nước bảo đảm. Những nội dung nâng cao, theo nhu cầu thì HS tự nguyện đăng ký tham gia.

Về thời lượng, ông Tài cho biết quy định 7 tiết/ngày đối với HS tiểu học theo 2 buổi/ngày xuất phát từ Thông tư 32 về Chương trình GDPT. Ông cho rằng các nội dung đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình nằm trong phạm vi này; nội dung giáo dục tăng cường mở rộng ngoài Thông tư 32 có thể được bố trí linh hoạt vượt quá 7 tiết/ngày trong kế hoạch dạy học. Đối với hoạt động theo nhu cầu người học, ông lưu ý cần khảo sát, phân loại nhu cầu ngay từ đầu năm để tổ chức lớp, sắp xếp thời khóa biểu khoa học, tránh xáo trộn và bảo đảm công bằng cho HS.

Về cách xếp thời khóa biểu, ông Tài cho rằng việc này phụ thuộc vào cơ cấu đội ngũ, nhu cầu HS và chương trình của từng trường. Cơ quan quản lý đưa ra khung nguyên tắc định hướng chung, không thể xây dựng kịch bản chi tiết cho mọi tình huống tại tất cả các trường.

Nguyên tắc được ông Tài nhấn mạnh là bảo đảm quyền lợi thụ hưởng của số đông HS; nhu cầu cá nhân hoặc một nhóm nhỏ không được ảnh hưởng đến lợi ích chung. Khi nhu cầu của một nhóm đủ lớn, nhà trường mới tổ chức thực hiện và có trách nhiệm giải trình rõ lý do. Trước những tình huống thực tế cần bảo đảm quyền lợi HS, theo ông Tài, hiệu trưởng được đưa ra phương án xử lý phù hợp và chịu trách nhiệm giải trình với cấp trên.

Vụ trưởng Vụ GDPT lưu ý trong những năm đầu thực hiện, các trường cần đánh giá đúng khả năng đáp ứng trước khi xây dựng nội dung tăng cường. Nhà trường có thể bắt đầu bằng những hoạt động phù hợp điều kiện thực tế như bài học liên môn, hoạt động trải nghiệm dựa trên nền tảng kiến thức hiện có của HS.

Sau các bước ban đầu, các trường chờ cơ quan quản lý hoàn thiện văn bản hướng dẫn và khung thể chế đặc thù cho TP.HCM để tiếp tục đưa thêm nội dung tăng cường vào chương trình. Ông Tài cũng lưu ý không đưa nguyên toàn bộ kế hoạch năm trước sang năm sau, mà cần chủ động phân bổ lại quỹ thời gian, điều chỉnh kế hoạch phù hợp thực tiễn.