21 giờ ngày 14.6.1957, đồng chí Đặng Đình Ninh - khi đó là quyền Trưởng ban Cơ vụ Không quân nhân dân Việt Nam - lên gặp Cục trưởng Cục Không quân Đặng Tính để nhận nhiệm vụ đặc biệt. Trong bối cảnh lực lượng Không quân của ta còn non trẻ, trang thiết bị thiếu thốn, trước khi giao nhiệm vụ, Cục trưởng Đặng Tính đã hỏi rất kỹ về tình trạng kỹ thuật của cả 6 chiếc máy bay hiện có.
Sau khi nghe quyền Trưởng ban Cơ vụ Đặng Đình Ninh báo cáo, Cục trưởng Đặng Tính cho biết nhiệm vụ được giao là đưa một đồng chí cán bộ cao cấp vào Vinh và Đồng Hới trên chiếc máy bay Li-2 số hiệu 203.
Tổ bay và đoàn công tác vinh dự được chụp hình kỷ niệm cùng Bác Hồ
ẢNH: TƯ LIỆU
Thời kỳ này, ngành kỹ thuật hàng không Việt Nam hầu như chưa có gì. Mọi nội dung kiểm tra chuyên cơ đều do chuyên gia bạn thực hiện, thợ máy ta quan sát, sau đó cùng tiến hành kiểm tra. Sau khi kiểm tra xong, theo lệnh của Cục trưởng Đặng Tính, tổ thợ máy không được rời khỏi máy bay cho đến khi cất cánh.
Từ chỉ thị đặc biệt này, tổ bay đã đoán được vị "cán bộ cấp cao" chỉ có thể là Bác Hồ. Vinh dự được thực hiện nhiệm vụ có các đồng chí: Đặng Đình Ninh, Địch Thanh, Trần Tê và Nguyễn Thế Tài. Đêm trước ngày bay, cả tổ trải bạt nằm ngay dưới cánh máy bay, lòng hồi hộp, thao thức không sao ngủ được trước vinh dự lớn lao.
Sáng 16.6, chiếc Li-2 cất cánh hướng về Nghệ An. Trên chuyến bay lúc này chỉ có tổ bay và Cục trưởng Đặng Tính, không thấy vị "cán bộ cấp cao" xuất hiện. Mãi đến khi bay qua Phủ Lý, Cục trưởng Đặng Tính mới tiết lộ: Bác Hồ đã vào Vinh từ hôm trước bằng đường bộ; chuyến bay này vào để đón Bác, chờ đến hôm sau thì đưa Người vào Đồng Hới.
Sáng hôm sau, 17.6, tổ bay có mặt từ sớm để chuẩn bị khởi hành bay Đồng Hới. Khoảng hơn 6 giờ, một chiếc com-măng-ca tiến vào sân bay. Trên xe có lái xe và 1 người mặc bộ đồ kaki, đầu đội mũ cát-két. Đoán đó là người lính cận vệ của Bác, cả tổ bay đều hướng ánh mắt về đoàn 6 chiếc xe đang nối đuôi nhau tiến về phía nhà khách sân bay. "Căng mắt" quan sát, anh em tổ bay vẫn không thấy Bác đâu. Hóa ra, người vận bộ đồ kaki kia mới chính là Bác Hồ. Bác đã có mặt trong nhà khách của sân bay từ trước đó.
Nhận ra Bác, các cán bộ chiến sĩ vui mừng khôn xiết, vây quanh vị lãnh tụ kính yêu trong không khí đầm ấm, thân tình. Đến giờ máy bay cất cánh, các nhân viên trong tổ bay đã về đúng vị trí. Đồng chí Đặng Đình Ninh đón Bác ở cửa máy bay. Bác tươi cười hỏi: "Các chú đã chuẩn bị xong rồi chứ?".
"Thưa Bác , xong rồi ạ, mời Bác lên!", đồng chí Ninh lễ phép đáp.
Đi theo Bác có đồng chí Vũ Kỳ, bác sĩ bảo vệ sức khỏe, 1 đồng chí bảo vệ, 1 cần vụ và 2 người quay phim. Bác ngồi ở hàng ghế đầu, phía trước là 1 chiếc bàn nhỏ trên có đặt mấy tờ họa báo. Cục trưởng Đặng Tính ngồi ngay sau Bác.
Trên chuyến bay, khi qua vùng biển Hà Tĩnh, Bác nhìn xuống và đọc những câu thơ trong truyện Kiều: "Buồn trông cửa bể chiều hôm/Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa". Thấy Bác lảy Kiều, Cục trưởng Đặng Tính vội ứng khẩu: "Bác về thăm lại quê nhà /Năm mươi năm trước nay đà đổi thay".
Đến lúc này, tổ công tác mới biết lần thăm quê hương Nam Đàn vừa rồi của Người là sau đúng 50 năm xa cách (Bác xa nhà từ năm 1907). Bất giác, tất cả cùng im lặng và ai cũng bồi hồi thương Bác.
Chuyến bay từ Vinh vào Đồng Hới kéo dài 40 phút. Khi đến đầu thị xã Đồng Hới, Cục trưởng Đặng Tính yêu cầu tổ lái cho máy bay lượn một vòng quanh thị xã để Bác quan sát cảnh quan phía dưới. Chiều hôm đó, Bác dự mít tinh và nói chuyện với cán bộ, nhân dân Quảng Bình ở sân vận động thị xã Đồng Hới. Buổi tối, Bác làm việc với Tỉnh ủy Quảng Bình và gặp mặt các vị lão thành cách mạng của tỉnh.
Theo kế hoạch, tổ cơ vụ chuẩn bị máy bay để 7 giờ sáng 18.6 sẽ đưa Bác về Hà Nội. Thế nhưng, chuyến bay phải đẩy lên lúc 4 giờ 30 để tránh một cơn giông. Đúng giờ, ô tô đưa Bác đến sân bay. Bác không vào nhà khách mà quyết định ngồi ngay xuống bên vạt cỏ gần máy bay đậu để trò chuyện với các phi công và thợ máy.
Bác hỏi tỉ mỉ về công việc, quê quán của từng người và ân cần dặn dò: "Nước ta còn nghèo, kỹ thuật của ta còn kém, các chú phải nhớ cố gắng học tập và làm việc cho tốt để sau này làm chủ những sân bay hiện đại hơn...".
6 giờ 50 ngày 18.6, máy bay hạ cánh an toàn xuống sân bay Gia Lâm. Cả tổ bay ai nấy đều rất hạnh phúc vì đã hoàn thành chuyến chuyên cơ đặc biệt chở Bác Hồ. Hai ngày sau, một vinh dự bất ngờ lại đến: cả đội phi công và tổ cơ vụ được mời sang Phủ Chủ tịch gặp Bác. Người dành gần một giờ đồng hồ để tiếp đón đội bay vừa phục vụ mình. Lúc chia tay Bác, đồng chí Ninh xin phép "chúng cháu về để Bác đi nghỉ ạ!". Bác cười đôn hậu và dí dỏm: "Bác cũng còn phải làm việc chứ, giờ này sao lại nghỉ!".
Ít ngày sau, mỗi thành viên trong tổ công tác đều nhận được món quà quý giá từ Bác là tấm ảnh chụp kỷ niệm cùng Người tại Phủ Chủ tịch.
Những người thợ máy trẻ vinh dự được phục vụ Bác năm nào nay đều đã quá cái tuổi "xưa nay hiếm". Mỗi khi gặp lại nhau, họ vẫn thường ôn lại kỷ niệm về chuyến bay đi Vinh, Đồng Hới ngày ấy với tình cảm rất đặc biệt. Chính sự quan tâm và những lời dạy của Bác là nguồn động viên cổ vũ to lớn đối với tổ bay chuyên cơ và đối với ngành Kỹ thuật hàng không quân sự trong quá trình xây dựng và trưởng thành.
Và đồng chí Đặng Đình Ninh, mãi sau này mới "bật mí" thêm, là khi bay đến Đồng Hới, Bác bỗng nảy ra ý định muốn bay tiếp sâu hơn về phía vĩ tuyến 17 để nhìn thêm mảnh đất miền Nam yêu dấu. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn tuyệt đối chuyến bay theo đúng kế hoạch, Cục trưởng Đặng Tính đã xin phép Bác được quay về Hà Nội. Điều này một lần nữa khẳng định lời Người: "Miền Nam luôn trong trái tim tôi".
(Ghi theo hồi tưởng của đại tá Phạm Cơ, nguyên Trưởng bộ phận Lịch sử, Tổng kết kỹ thuật, hậu cần, Ban Tổng kết Quân chủng Phòng không Không quân - người ghi lại lời kể của Trưởng đoàn bay Đặng Đình Ninh)
Bình luận (0)