Khởi nguồn từ hình ảnh châm biếm
Theo trang History, biểu tượng con lừa của đảng Dân chủ bắt nguồn từ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1828 của cố Tổng thống Mỹ Andrew Jackson (giữ chức năm 1829 - 1837). Trong cuộc đua năm đó, các đối thủ gọi ông Jackson là "jackass" (từ lóng tiếng Anh vừa có nghĩa là con lừa, vừa mang hàm ý chê bai người khác là kẻ bướng bỉnh).
Thay vì tức giận, ông Jackson lại thích thú và đưa hình ảnh con lừa lên áp phích tranh cử nhằm thể hiện sự kiên định. Ông sau đó đánh bại cố Tổng thống John Quincy Adams (người vào năm 1828 đang là chủ nhân Nhà Trắng) và trở thành tổng thống đầu tiên của đảng Dân chủ. Trong nhiệm kỳ của ông Jackson, phe đối lập vẫn dùng hình ảnh con lừa trên các ấn phẩm châm biếm để mô tả ông "cứng đầu" trong các chính sách tài chính.
Tượng voi và lừa, đại diện cho 2 đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Mỹ, được trưng bày tại tòa nhà ở thủ đô Washington D.C (Mỹ) năm 2008
ẢNH: AFP
Đến năm 1854, đảng Cộng hòa mới được thành lập và 6 năm sau, cố Tổng thống Abraham Lincoln trở thành đảng viên Cộng hòa đầu tiên đắc cử tổng thống. Hình ảnh con voi bắt đầu xuất hiện trên một số tranh ảnh thời Nội chiến Mỹ (1861 - 1865), xuất phát từ cụm từ lóng “nhìn thấy voi” (seeing the elephant) - ý nói cảm xúc của những binh sĩ lần đầu ra trận và trải nghiệm thực tế khắc nghiệt của chiến trường.
Tuy nhiên, cả 2 con vật chỉ thực sự phổ biến kể từ thập niên 1870 nhờ cố họa sĩ Thomas Nast - người được xem là cha đẻ của nghệ thuật biếm họa chính trị Mỹ hiện đại. Năm 1874, trên tạp chí Harper's Weekly, ông Nast đăng bức tranh châm biếm báo New York Herald vì tung tin đồn cố Tổng thống Ulysses Grant muốn tranh cử nhiệm kỳ 3. Bức họa mô tả một con lừa đội lốt sư tử đang hù dọa các con vật trong sở thú, bên cạnh một con voi khổng lồ được khắc chữ "lá phiếu Cộng hòa" đứng bên miệng hố.
Bức họa nói trên được cho là nguồn cảm hứng để đến thập niên 1880, giới họa sĩ khắp nước Mỹ đã đồng loạt dùng hình ảnh voi và lừa để đại diện cho 2 đảng.
Hành trình trở thành biểu tượng
Theo Trung tâm Lịch sử và Kinh tế thuộc Đại học Cambridge (Anh), khác với các chính đảng châu Âu thường chủ động chọn biểu tượng của đảng để thể hiện mục tiêu hoạt động, nguồn gốc biểu tượng của 2 đảng tại Mỹ lại do giới phê bình gán ghép với mục đích châm biếm.
Vì vậy, cả 2 đảng ban đầu đều khá dè dặt. Trong nhiều thập niên, hình ảnh voi và lừa tồn tại cùng nhiều biểu tượng khác đại diện cho đảng. Đảng Dân chủ từng dùng ngôi sao 5 cánh hoặc hình ảnh gà trống gáy làm biểu tượng chính. Chỉ đến thập niên 1950, biểu tượng con lừa mới giữ vị thế độc tôn tại đảng Dân chủ, mang ý nghĩa đại diện cho sự tin cậy, lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu.
Ngược lại, đảng Cộng hòa sớm đón nhận hình tượng con voi, bởi bản chất hình ảnh loài vật này gợi lên sức mạnh vượt trội. Tại những chiến dịch tranh cử năm 1888 và 1892 của cố Tổng thống Mỹ Benjamin Harrison, hình ảnh con voi đi kèm chữ viết tắt "GOP" (Grand Old Party - biệt danh đảng Cộng hòa) đã chính thức xuất hiện trên huy hiệu vận động.
Sự đối lập giữa 2 loài vật, cả về bản chất sinh học và hình ảnh ẩn dụ, đã nhiều lần trở thành chất liệu để tạo nên các ấn phẩm cạnh tranh giữa 2 đảng.
Bình luận (0)