Lịch sử chính trị Mỹ hiện đại luôn khắc nghiệt với đảng cầm quyền tại Nhà Trắng vào giai đoạn giữa nhiệm kỳ. Kể từ năm 1946, đảng của tổng thống đương nhiệm đã bị mất ghế tại Hạ viện trong 18 trên tổng số 20 cuộc bầu cử giữa kỳ. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số sít sao tại Hạ viện với 219 ghế, so với 214 ghế của đảng Dân chủ và 2 ghế trống. Điều này đồng nghĩa đảng Dân chủ sẽ cần giành thêm 4 ghế ngoài việc giữ các ghế hiện nay, để nắm thế đa số với 218 ghế.

Thực tế lịch sử cùng kết quả thăm dò đều ủng hộ “làn sóng xanh” (đảng Dân chủ) trong cuộc đua Hạ viện. Mô hình dự báo của Decision Desk HQ ngày 30.10 chỉ ra “nửa xanh” của nước Mỹ có đến 80% cơ hội giành lại quyền kiểm soát cơ quan này. Đài Fox News - hãng truyền thông tại Mỹ có khuynh hướng ủng hộ đảng Cộng hòa - cũng dự báo phe Dân chủ có thể giành ít nhất 219 ghế Hạ viện.

Tuy nhiên, đảng Cộng hòa vẫn có những cơ sở thực tế để bám trụ tại Hạ viện. Theo The Guardian, tình trạng phân cực chính trị sâu sắc cùng quá trình vẽ lại bản đồ các khu vực bầu cử trong nhiều năm qua đã làm giảm đáng kể số lượng các ghế thực sự giằng co, khiến việc chuyển hóa ưu thế thăm dò toàn quốc thành chiến thắng thực tế trở nên khó khăn hơn. Năm nay, đảng Cộng hòa sẽ phải nỗ lực giữ các ghế nhạy cảm ở bang New York, Texas và Iowa, trong khi đảng Dân chủ cũng phải căng sức giữ các ghế đương nhiệm tại những khu vực vừa bị điều chỉnh lại ranh giới bầu cử theo hướng bất lợi cho họ.

Cuộc đua Thượng viện được giới phân tích đánh giá là cân sức và khó đoán định hơn. Đảng Cộng hòa bước vào kỳ bầu cử với lợi thế đang nắm 53 ghế, so với 47 ghế của phe Dân chủ (trong đó có 2 thượng nghị sĩ độc lập thường bỏ phiếu ủng hộ đảng Dân chủ). Do Phó tổng thống JD Vance của đảng Cộng hòa nắm lá phiếu quyết định nếu Thượng viện chia đôi 50 - 50, đảng Dân chủ buộc phải giành thêm ít nhất 4 ghế mới có thể nắm quyền kiểm soát. Decision Desk HQ dự báo cơ hội kiểm soát Thượng viện tương đối sít sao: 60% cho đảng Dân chủ và 40% cho phe Cộng hòa. Áp lực dành cho “phe đỏ” (Cộng hòa) năm nay là họ phải bảo vệ nhiều vị trí hơn (22 ghế so với 13 của đảng Dân chủ).

Tại một số bang chiến địa, ứng viên Thượng viện từ cả hai đảng đều có những điểm tựa riêng. Đảng Cộng hòa đang nắm lợi thế rõ rệt tại cuộc bầu cử đặc biệt ở Florida. Ngược lại, Forbes ngày 29.10 cập nhật kết quả thăm dò chỉ ra đảng Dân chủ đang củng cố tốt các bang phòng thủ như Georgia, Michigan và New Hampshire.

Tâm điểm có thể định đoạt cục diện Thượng viện nằm ở các bang do đảng Cộng hòa nắm giữ nhưng đang có sự bám đuổi quyết liệt từ phía Dân chủ như Maine, Bắc Carolina, Ohio, Kansas, Iowa và Alaska. Theo ghi nhận của Forbes, tại Bắc Carolina, cựu Thống đốc Dân chủ Roy Cooper đang dẫn trước đối thủ Cộng hòa Michael Whatley với tỷ lệ ủng hộ 49% - 39%. Tại Maine, ứng viên Dân chủ Troy Jackson dẫn trước thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins 49% - 45%. Trong khi với cuộc bầu cử đặc biệt ở Ohio, cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Sherrod Brown nhỉnh hơn đồng nghiệp đảng Cộng hòa Jon Husted với tỷ lệ 47% - 44%.

Ngay ở những thành trì lâu năm của đảng Cộng hòa như bang Texas hay Nam Carolina, tính cạnh tranh cũng đang tăng cao. Tại Texas, ứng viên Dân chủ James Talarico đang dẫn trước Tổng chưởng lý đảng Cộng hòa Ken Paxton trong các cuộc thăm dò tranh cử Thượng viện. Điều này có thể dẫn đến kịch bản bất ngờ, bởi lẽ chưa từng có ứng viên Dân chủ nào thắng cử cấp toàn bang tại Texas kể từ năm 1994. Tương tự ở Nam Carolina, một số khảo sát cũng hé lộ kịch bản cân sức giữa ứng viên Dân chủ Annie Andrews và bà Darline Graham - người kế nhiệm cố thượng nghị sĩ Lindsey Graham đột ngột qua đời hồi tháng 7.

Giới quan sát lưu ý rằng trong những cuộc đua sít sao thì uy tín cá nhân, mối liên hệ tại địa phương và các chiến dịch quảng cáo truyền hình dồn dập hoàn toàn có thể xoay chuyển cục diện vào phút chót.

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ từ lâu được xem là bài sát hạch quan trọng đối với hiệu quả điều hành của chính quyền đương nhiệm trong nửa đầu nhiệm kỳ. Tâm lý cử tri Mỹ năm nay xoay quanh những vấn đề đời sống gắn liền với chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong gần 2 năm. Theo khảo sát của Viện Gallup từ ngày 1 - 19.10, có 3 yếu tố được cử tri đánh giá ở mức "cực kỳ quan trọng" là kinh tế (50% người chọn), y tế (50%) và tình hình Iran (47%). Kế đến là thu nhập (44%), giá xăng dầu (42%), nhập cư (40%), quyền phá thai (38%). Cũng theo khảo sát trên, cử tri Dân chủ dành sự quan tâm lớn nhất cho y tế, thu nhập và kinh tế. Trong khi đó, cử tri Cộng hòa đặt trọng tâm vào hai thế mạnh của chính quyền ông Trump là kiểm soát nhập cư (44%) và trấn áp tội phạm (43%).

Thách thức với đảng Cộng hòa là cử tri đang phần nào bất mãn với tình trạng chi phí sinh hoạt gia tăng, cho rằng điều này đến từ quyết sách thuế quan và đối ngoại của chính quyền ông Trump. Khảo sát của Hội đồng Chicago về vấn đề toàn cầu và Viện Các vấn đề toàn cầu (hai tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Mỹ) hồi tháng 9 ghi nhận 81% người được hỏi cho rằng thuế quan và cuộc xung đột tại Iran đã làm tăng chi phí sinh hoạt cũng như giá nhiên liệu.

Bản thân Tổng thống Trump cũng đã trực tiếp đứng ra vận động nhằm tăng tỷ lệ cử tri bảo thủ đi bỏ phiếu. Từ đầu tháng 10, chủ nhân Nhà Trắng đã có hàng chục cuộc mít tinh tại 19 bang, kêu gọi cử tri đi bầu "như thể có tên tôi trên lá phiếu". Các nhóm chính trị của ông Trump cũng đã chi ít nhất 277 triệu USD từ tháng 9 nhằm hỗ trợ ứng viên Cộng hòa. Tuy vậy, việc ông Trump đích thân xuất hiện vận động phần nào còn thúc đẩy cử tri đối lập đi bỏ phiếu. Khảo sát của CNN/SSRS cho thấy 4 trên 10 cử tri xem lá phiếu của mình là thông điệp phản đối Tổng thống Trump, so với 2 trên 10 người đi bầu để ủng hộ ông.