Có nên hạn chế chuyển số tiền lớn qua online?

Chuyển tiền nhanh phải dưới 500 triệu đồng/lần

Ngân hàng (NH) TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) thông báo từ hôm nay 21.4, các giao dịch chuyển khoản liên ngân hàng có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên chỉ được xử lý theo luồng chuyển khoản thường theo quy định. Các hệ thống NH trực tuyến của Eximbank không thực hiện việc tự động chia/tách giao dịch để xử lý qua Napas 247. Trường hợp khách hàng có nhu cầu chuyển tiền nhanh có thể chủ động thực hiện nhiều giao dịch riêng biệt với mỗi giao dịch có giá trị dưới 500 triệu đồng. 

Trước đó, một số NH như VPBank, TPBank… cũng có thông báo tương tự. Chẳng hạn, khi khách hàng của VPBank chuyển khoản liên NH với số tiền giao dịch từ 500 triệu đồng trở lên, hệ thống sẽ tự động xử lý theo luồng chuyển khoản thường với thời gian xử lý ít nhất 4 giờ. Nếu trễ giờ hành chính, giao dịch sẽ hoàn tất vào ngày làm việc kế tiếp… Các NH cho biết việc dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản này là để tuân thủ quy định tại Thông tư 40/2024 của NH Nhà nước (NHNN) về hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (đã được sửa đổi, bổ sung) cùng các văn bản liên quan. Điều này đồng nghĩa nếu khách hàng chuyển khoản online trên 500 triệu đồng/lần thì người nhận không thể thấy tiền ngay lập tức như trước đây mà phải ít nhất sau 4 giờ mới nhận được. Trường hợp khách hàng chuyển khoản cuối ngày thì phải qua ngày hôm sau người nhận mới thấy tiền. Thậm chí, nếu khách hàng chuyển khoản trực tuyến trên 500 triệu đồng vào cuối ngày thứ sáu thì đến thứ hai tuần sau mới nhận được tiền; nếu chuyển khoản vào ngày nghỉ lễ thì sau khi NH hoạt động trở lại mới nhận được tiền…

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trên thực tế, một số NH không thông báo cụ thể nhưng trên ứng dụng NH Mobile Banking (app), hạn mức chuyển khoản cũng đã ghi rõ dưới 500 triệu đồng/lần. Ví dụ trên app của Vietcombank, hạn mức tối đa cho cá nhân chuyển tiền nhanh qua tài khoản hay qua thẻ được ghi ở mức 499,99 triệu đồng/lần và một số trường hợp khác thì tối đa là 500 triệu đồng/lần. Như vậy, khách hàng buộc phải chủ động chia nhỏ các giao dịch thành mức dưới 500 triệu đồng/lần để được xử lý tức thời, tương ứng mỗi giao dịch sẽ đều phải thực hiện thao tác sinh trắc học theo quy định. Điều này khác với trước đây khi hầu hết NH có tính năng tách lệnh chuyển tiền, chia thành nhiều món nhỏ với chỉ 1 lần sinh trắc học. Tính năng này giúp giao dịch chuyển tiền trực tuyến được xử lý qua luồng chuyển mạch của Napas để người nhận có tiền ngay (bất kể ban đêm hay ngày nghỉ).

Theo đánh giá chung từ các NH, việc hạn chế chuyển khoản nhanh với các giao dịch có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên nhằm mục tiêu kiểm soát dòng tiền, tăng minh bạch, đồng thời hạn chế rủi ro, ngăn các vụ lừa đảo tiền trong tài khoản lớn như đã từng xảy ra thời gian qua.

Khách hàng gặp bất tiện

Mặc dù hiểu về quy định của NHNN nhằm góp phần gia tăng bảo mật, phòng ngừa rủi ro trong thanh toán NH, nhưng một số khách hàng vẫn cho rằng điều này gây bất tiện khi có nhu cầu chi tiêu. Chị Thanh An (P.Bảy Hiền, TP.HCM) cho biết nhiều năm trước đây khi chị mua nhà thì chuyển khoản cọc lên đến 1 tỉ đồng và chỉ thực hiện thanh toán online là xong. Nhưng mới đây chị phải chia nhỏ lệnh ra đến 3 lần, mỗi lần đều phải xác thực sinh trắc học bằng khuôn mặt mà có khi phải làm đi làm lại cả chục lần cho mỗi đợt chuyển khoản. Để chuyển khoản xong 1 tỉ đồng, chị mất gần cả giờ đồng hồ. Theo chị, trong các app NH đều có dịch vụ tự cài đặt hạn mức cho một lần chuyển tiền và cho tổng số tiền chuyển khoản trong một ngày. Bình thường chị cũng cài hạn mức giao dịch thấp để tránh rủi ro, nhưng đến khi có việc cần thì sẽ cài đặt lại hạn mức cao nhất để chuyển khoản nhanh; vì vậy khi NH chỉ giới hạn dưới 500 triệu đồng/lần thì cũng khá bất tiện.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Chuyên gia tài chính, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng giới hạn số tiền chuyển khoản cho từng lần ở mức dưới 500 triệu đồng là thấp, nhất là trong bối cảnh các cá nhân có nhiều hoạt động khác ngoài chi tiêu thông thường như kinh doanh online. Thời gian gần đây, NHNN đã có nhiều giải pháp để nâng cao tính bảo mật của hệ thống NH, đảm bảo an toàn cho hệ thống như thực hiện sinh trắc học với các giao dịch chuyển khoản trên 10 triệu đồng/lần hay đưa Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) vào vận hành đã giúp ngăn chặn nhiều giao dịch lừa đảo. Hệ thống này cho phép các tổ chức tín dụng chia sẻ dữ liệu tài khoản nghi ngờ theo thời gian thực, từ đó kịp thời ngăn chặn hoặc yêu cầu xác thực bổ sung đối với các giao dịch rủi ro. Chính vì vậy, có thể xem xét nâng hạn mức giao dịch chuyển khoản online lên cao hơn, có thể đến 2 tỉ đồng/lần. Quan trọng nhất là tại các app của NH đã cho cài đặt hạn mức chuyển tiền online nên khách hàng sẽ chủ động sử dụng theo nhu cầu của mình.

Ngược lại, TS Đinh Thế Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu tin học và kinh tế ứng dụng, ủng hộ việc hạn chế số tiền chuyển khoản online từng lần. Bởi dù những năm gần đây hệ thống NH đã ứng dụng số rất mạnh, nhưng khi công nghệ phát triển, lừa đảo trực tuyến cũng ngày càng tăng và nhiều người dân vẫn bị mất tiền khi chuyển khoản online do bị lừa đảo. Có những khách hàng lớn tuổi vì nhiều lý do như không theo kịp công nghệ, quên thực hiện các nguyên tắc bảo mật… khi thanh toán online vẫn bị mất tiền. Chính vì vậy vẫn cần phải có hạn mức dưới 500 triệu đồng/lần để góp phần hạn chế rủi ro cho người dân.

"Quy định này sẽ gây bất tiện cho một số người, làm chậm tốc độ thanh toán nhưng cũng là cần thiết trên mặt bằng chung. Tuy nhiên quy định có thể thay đổi sau một thời gian nữa, khi công nghệ số thay đổi mạnh hơn, cũng như ý thức đảm bảo an toàn bảo mật của người dân nói chung gia tăng", TS Đinh Thế Hiển chia sẻ.

Đồng quan điểm, chuyên gia bảo mật Ngô Minh Hiếu cũng cho rằng đây là một biện pháp tốt, dù chắc chắn sẽ tạo ra một phần bất tiện cho người dùng trong ngắn hạn. Ở nhiều nước, xu hướng cũng là chấp nhận "chậm hơn một chút để an toàn hơn". Ông Hiếu ví dụ như Anh cho phép NH trì hoãn thanh toán đáng ngờ thêm 72 giờ để kiểm tra và áp dụng cơ chế đối chiếu tên người nhận trước khi chuyển tiền. Dù vậy, cách hợp lý hơn là áp dụng kiểm soát theo rủi ro như đối với giao dịch lớn, người nhận mới, giao dịch bất thường thì xác thực mạnh hơn, cảnh báo rõ hơn và kiểm tra kỹ hơn. Trường hợp khách hàng đã định danh tốt, người nhận tin cậy, lịch sử giao dịch sạch thì có thể xem xét cơ chế linh hoạt hơn.