Cựu chiến binh 78 tuổi 5 lần đi tìm đồng đội bên suối Nhung

Hoàng Giáp- Hinhduongduc@gmail.com

29/10/2026 08:26 GMT+7

Cựu chiến binh Nguyễn Viết Xuân đã 5 lần đi tìm dấu tích nơi 138 đồng đội Trung đoàn 28 Pháo binh Đông Nam bộ hy sinh gần khu vực suối Nhung (Đồng Nai).

Cuối tháng 10, biết tin Đội K76 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đồng Nai đang tìm kiếm hài cốt liệt sĩ gần suối Nhung (ấp Thạch Màng, xã Tân Lợi, Đồng Nai), cựu chiến binh Nguyễn Viết Xuân đã vượt gần 100 km từ nhà đến nơi Đội K76 đang làm nhiệm vụ để tìm đồng đội.

Lội suối thay những đồng đội đã già yếu

Ông Nguyễn Viết Xuân (78 tuổi, ở phường Tam Hiệp - từng thuộc Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 28 Pháo binh Đông Nam bộ) cho biết: "Tôi đã 5 lần vào khu vực này để tìm đồng đội đã hy sinh. Dọc suối Nhung, tôi cũng từng lội 2 - 3 km để tìm. Đồng đội tôi ở ngoài Bắc, những người cùng khiêng thương binh, những người ốm đau, họ không đi được vì nay đã 85, 86 tuổi rồi, nên tôi đi thay cho các anh em".

Theo ông Xuân, ngày 1.7.2026, Lữ đoàn 75, Quân khu 7 đã có xác nhận cùng danh sách lưu giữ 138 liệt sĩ của Trung đoàn 28 Pháo binh Đông Nam bộ hy sinh năm 1967 tại Viện 80B và Đoàn 80B (địa phận Phước Long, Sông Bé - nay là xã Tân Lợi, thành phố Đồng Nai) gửi Ban liên lạc truyền thống của Trung đoàn 28.

Việc tìm kiếm được những đồng đội đã hy sinh ở khu vực Thạch Màng là niềm hy vọng không chỉ của riêng ông Xuân mà còn của rất nhiều cựu chiến binh tuổi đã cao, không thể đi lại được, cùng thân nhân của hàng trăm gia đình liệt sĩ.

Đã tìm thấy 13 hài cốt liệt sĩ

Trong khu vực ấp Thạch Màng, xã Tân Lợi, hiện nay Đội K76 đang đào tìm tại 2 vị trí. Trong đó, có 1 vị trí là vườn cây ăn trái của ông Trần Văn Nhật (82 tuổi, cũng là cựu chiến binh) và 1 vị trí là vườn cao su của người dân.

Khi biết Đội K76 đã tìm được 13 hài cốt liệt sĩ tại khu vực ấp Thạch Màng, ông Xuân rất xúc động và dùng điện thoại quay lại cảnh cán bộ, chiến sĩ Đội K76 đang đào tìm để gửi cho các đồng đội đã cao tuổi ở miền Bắc cùng xem.

Ông Trần Văn Nhật là chủ vườn trồng bưởi, sầu riêng, cũng là người trực tiếp báo tin cho Đội K76 về các vị trí nghi có mộ liệt sĩ trong khu vườn. Ông Nhật cho biết sẵn sàng đào các gốc cây lên nếu phát hiện hài cốt ở bên dưới.

Đội K76 đào tìm hài cốt liệt sĩ trong vườn trái cây của ông Trần Văn Nhật

ẢNH: HOÀNG GIÁP

"Bây giờ tìm kiếm đồng đội mình, có hao hụt chút đỉnh thì mình chăm sóc lại thôi. Các đồng chí, đồng đội tuy không ở chung đơn vị nhưng thời điểm đó nhiệm vụ chung là phải giải phóng miền Nam và thực hiện theo lời Bác Hồ, thống nhất Nam - Bắc một nhà", ông Nhật nói.

Cùng đi với ông Nguyễn Viết Xuân là bà Đoàn Thị Dung (64 tuổi, ở TP.HCM), có anh trai là liệt sĩ Đoàn Khắc Khải, hy sinh cuối năm 1967 tại Viện 80B. Dù đã gần 60 năm trôi qua, nhưng gia đình bà Dung chưa bao giờ thôi hy vọng tìm kiếm.

"Đây là lần thứ 2 tôi đến nơi này. Tôi rất cảm động trước tình cảm của anh em đồng đội ở đây đã miệt mài công sức tìm kiếm những liệt sĩ nằm xuống vì Tổ quốc. Đó là điều để cho gia đình tôi và những thân nhân liệt sĩ nói chung ở khu vực suối Nhung này có thêm niềm hy vọng", bà Dung chia sẻ.

"Tìm kiếm được ai thì cứ coi là đồng đội mình"

Do thời gian quá dài đã trôi qua, ông Xuân cũng như các thân nhân liệt sĩ đều hiểu rằng giờ đây nếu hài cốt các liệt sĩ được tìm thấy có thể khó còn nguyên vẹn. Việc có được mẫu phẩm đủ điều kiện giám định ADN với hy vọng trả lại tên cho các liệt sĩ cũng rất khó.

Giọng chùng xuống, ông Xuân chia sẻ: "Tìm kiếm được ai thì cứ coi là đồng đội mình, của đơn vị mình. Tìm được 1 - 2 hài cốt liệt sĩ, chúng tôi đều nghĩ như vậy, chứ không phân biệt đơn vị nào với đơn vị nào".

Ông Xuân bày tỏ mong muốn: "Nguyện vọng của chúng tôi, những cựu chiến binh ở Trung đoàn 28 và cả thân nhân liệt sĩ là xin xã Tân Lợi cho dựng 1 nhà bia tưởng niệm liệt sĩ. Tiền bạc anh em chúng tôi góp lại, không có xin gì của Nhà nước, chỉ xin tính hợp pháp thôi".