Đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ nơi tiếp nhận khiếu nại của người tiêu dùng

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, chiều nay 20.10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Thương mại, luật Cạnh tranh, luật Quản lý ngoại thương, luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Góp ý vào nội dung hỗ trợ thương lượng liên quan đến vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) phân tích, dự thảo luật bổ sung cụm từ "tại địa phương" sau cụm từ "cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng" tại nhiều điều, khoản.

ẢNH: QUOCHOI.VN

Ví dụ điển hình như: "Trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh không trả lời yêu cầu thương lượng của người tiêu dùng hoặc từ chối thương lượng mà không có lý do chính đáng, người tiêu dùng có quyền yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hỗ trợ thương lượng khi quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm".

Rất tán thành đưa khâu tiếp nhận về gần dân, song theo ông, chỉ thêm 3 chữ "tại địa phương" thì người dân vẫn chưa biết gửi yêu cầu đến đâu.

Điều này thể hiện ở khía cạnh chưa xác định chủ thể tiếp nhận. Theo quy định tại luật hiện hành, "cơ quan tại địa phương" gồm UBND cả cấp tỉnh và cấp xã. Như vậy, người dân sẽ tìm đến xã, nhưng luật lại không giao nhiệm vụ này cho xã. Theo Nghị định số 146 năm 2025, nhiệm vụ tiếp nhận được giao cho cấp tỉnh.

Trong khi đó, luật Tổ chức chính quyền địa phương yêu cầu việc phân quyền phải được quy định trong luật, "trong đó xác định rõ chủ thể thực hiện, nội dung, phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn".

Đại biểu nhấn mạnh, dự luật cũng chưa quy định bước tiếp theo khi doanh nghiệp vẫn không thương lượng.

Luật hiện mới chỉ dừng lại quy định việc chuyển yêu cầu và thông báo kết quả. Trong khi năm 2025, doanh nghiệp không tiến hành thương lượng là hành vi vi phạm phổ biến nhất, chiếm 26,9% tổng số vụ việc.

"Quyền thì luật đã trao, nhưng người dân không biết kêu ở đâu, kêu ai, kêu xong làm gì tiếp", ông Vũ nói.

Quy định rõ cơ chế phối hợp giữa xã và tỉnh, tránh đùn đẩy 

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị cần bổ sung quy định: UBND cấp xã tiếp nhận, hỗ trợ thương lượng đối với yêu cầu của người tiêu dùng cư trú và tổ chức, cá nhân kinh doanh có trụ sở, chi nhánh hoặc địa điểm kinh doanh trên cùng một đơn vị hành chính cấp xã.

UBND cấp tỉnh nơi người tiêu dùng cư trú tiếp nhận, hỗ trợ thương lượng đối với yêu cầu liên quan đến từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, kể cả trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh ở tỉnh khác.

Ngoài ra, bổ sung quy định, trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh không tiến hành thương lượng trong thời hạn 7 ngày làm việc, cơ quan, tổ chức đã chuyển yêu cầu, khi nhận được phản ánh của người tiêu dùng, có trách nhiệm hướng dẫn bằng văn bản để người tiêu dùng lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp khác và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.

Trường hợp yêu cầu không thuộc thẩm quyền tiếp nhận, cơ quan, tổ chức nhận được yêu cầu có trách nhiệm hướng dẫn người tiêu dùng gửi đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Liên quan vấn đề hỗ trợ thương lượng, đại biểu Dương Minh Ánh (đoàn Hà Nội) đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung cơ chế ngân sách nhà nước hỗ trợ thiết lập "Tổ tư vấn cộng đồng bảo vệ người tiêu dùng" tại cấp xã ở các vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Đồng thời, quy định rõ cơ chế phối hợp trực tuyến giữa cấp xã và cấp tỉnh để tránh đùn đẩy trách nhiệm.

Trước khi thảo luận tại tổ, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng đã trình bày tờ trình về dự luật và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. 

Về hỗ trợ thương lượng và quản lý nhà nước tại địa phương, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị làm rõ thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã, cơ quan tiếp nhận chính, cơ chế chuyển hồ sơ, nguyên tắc không giải quyết trùng lặp và thẩm quyền đối với tranh chấp trên nền tảng số.