Người phương Tây gọi các tu sĩ dòng Biển Đức (*) là những "đan sĩ áo đen", theo màu tu phục của họ. Những chiếc áo đen ấy đến Việt Nam khoảng năm 1936, lập một đan viện ở Đà Lạt. Nhưng Đà Lạt "hiếm ơn gọi", tức ít người chọn đời tu Biển Đức nên những chiếc áo đen lại lên đường. Điểm dừng tiếp theo là một ngọn đồi hẻo lánh cách trung tâm Huế khoảng 10 km.

Đan viện Thiên An nằm yên tĩnh giữa rừng thông, mang sự giao thoa giữa nét kiến trúc Đông - Tây rất độc đáo
Ký họa của Lực Lê
Theo Tổng giáo phận Huế, Đan viện Thiên An (nghĩa là "Bình an từ Trời") do hai đan sĩ người Pháp Romain và Corentin thành lập năm 1940. Thánh lễ đầu tiên được cử hành trong một túp lều tranh.

Đan viện Thiên An là nơi tu hành của các “đan sĩ áo đen” dòng Biển Đức
Ký họa của họa sĩ Ngọc Nguyễn
Năm 1941, đường lên "đồi Chúa" được mở. Một ngôi nhà ba tầng với khoảng 28 phòng dành cho đan sĩ mọc lên. Đầu những năm 1950, ảnh tư liệu của Cơ quan Lưu trữ hình ảnh và nghe nhìn quốc phòng Pháp (ECPAD) cho thấy giữa sân đan viện lúc đó có tượng Thánh Biển Đức.

Đan viện hòa mình vào đồi thông trên đỉnh đồi Thiên An theo đúng tinh thần kiến trúc Biển Đức (đơn sơ, hướng nội, phục vụ chiêm niệm)
Ký họa của KTS Duy Huỳnh
Sân trong được bao quanh bởi một hành lang mở, mang phong cách kiến trúc tân cổ điển và thuộc địa.

Đan viện Thiên An nằm trên ngọn đồi thông xanh mát
Ký họa của KTS Trần Xuân Hồng
Từ những ngày đầu, các đan sĩ lao động để tự nuôi sống. Họ cùng người dân trồng thông (rừng thông ấy nhiều thập niên sau còn bước lên màn ảnh trong phim Mắt Biếc); đào hồ (trong đó có hồ Thủy Tiên) cung cấp nước cho khu vực. Ngày nay, họ sản xuất dầu tràm, làm nến thơm, trà thảo dược, hàng lưu niệm…

Đan viện Thiên An trong chiều mưa
Ký họa của KTS Phùng Thế Huy

Mặt chính diện của Đan viện Thiên An
Ký họa của Trình Ngọc Danh, SV Trường ĐH Kiến trúc Đà Nẵng

Tháp chuông Đan viện Thiên An gợi dáng tháp chùa
Ký họa của KTS Bùi Hoàng Bảo
Đan viện Thiên An được xây dựng đúng theo tinh thần của dòng Biển Đức (đơn sơ, hướng nội, phục vụ chiêm niệm). Kiến trúc trọng tâm là ngôi nhà thờ hầm khánh thành năm 1965. Thay vì vươn cao phô trương, nhà thờ hầm được xây dựng nương theo độ dốc tự nhiên của sườn đồi.
Qua chiến tranh, đan viện bị tàn phá nhiều và được xây dựng, mở rộng từ năm 1994. Dễ nhận ra là tháp chuông bảy tầng giữa rừng thông. Những lớp mái thu dần lên cao khiến nhiều người liên tưởng đến tháp chùa xứ Huế. Nhưng trên tầng cao nhất vẫn là một cây thánh giá.
(*): Dòng Biển Đức (Benedict) ra đời năm 520 tại Ý. Tu viện, tu sĩ được gọi là đan viện, đan sĩ. Đan nghĩa là đơn (độc), quy hướng về một mình Thiên Chúa. Họ cầu nguyện, đọc sách thánh và lao động, hầu như tách biệt với xã hội.
Bình luận (0)