Dân 'treo' sinh kế vì dự án chưa chốt phương án thu hồi đất

Mong dự án sớm được gỡ vướng

Ghi nhận của Thanh Niên tại thôn Bản Mặn, xã Lộc Bình, nơi có điểm ga đi đầu tiên trong tuyến cáp treo lên đỉnh Mẫu Sơn, phía ngoài ven đường có khoảng hơn chục công nhân cùng thiết bị máy móc đang triển khai san lấp, làm đường. 

Các lớp đất được máy móc san gạt phẳng, đường mở uốn lượn ngang lưng chừng núi. Theo người dân, công trình này đã bắt đầu hoạt động từ tháng 7.2026.

ẢNH: LONG QUYỀN

Ngồi góc đường hướng mắt về phía công trường, bà Lường Thị Tuyết (66 tuổi), thôn Bản Mặn, cho biết gia đình bà được thông báo đất ruộng, vườn và rừng nằm trong quần thể dự án từ năm 2022. Nhà bà Tuyết và con trai cả có tổng cộng 10 nhân khẩu, toàn bộ đất vẫn đứng tên vợ chồng bà và cho các con cùng canh tác.

Bà Tuyết cho hay, thời điểm dự án đền bù thu hồi, các gia đình có đất liền kề sẽ được nhận tiền một lần, những nhà có đất cách xa nhau sẽ được đền bù chia thành nhiều đợt. Tuy nhiên, dự án đền bù một số hộ gia đình xong thì dừng đến nay. Từ đó, bà Tuyết ngày ngày ngóng trông tin mới từ dự án để quyết định hướng đi trong tương lai. 

"Đất nằm trong dự án nên tôi không dám đầu tư vào làm ăn, sợ đầu tư xong dự án thu hồi đất thì lỗ vốn, trong khi gia cảnh nghèo khó, cả nhà trông chờ vào ruộng vườn để canh tác. Chúng tôi luôn ủng hộ dự án nhưng việc chờ đợi lâu làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống. Chỉ mong sớm hoàn tất để chúng tôi nắm rõ ranh giới dự án, tìm hướng đi nơi khác mua đất canh tác hay tiếp tục canh tác trên đất của mình", bà Tuyết bộc bạch.

ẢNH: LONG QUYỀN

Khác với gia đình bà Tuyết, gia đình anh Hứa Văn Quý (33 tuổi) đã nhận đền bù hơn 1 tỉ đồng cho một phần đất vườn và rừng, còn 2 mẫu ruộng, nửa hecta rừng cùng căn nhà đang sinh sống vẫn đang chờ dự án. Khi chưa hoàn tất công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, anh Quý cũng không dám đầu tư gì. Anh mong dự án sớm hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng để gia đình anh tìm hướng đi mới để sinh sống, phát triển kinh tế.

"Căn nhà dự kiến được đền bù 500 triệu đồng nhưng nếu đến khu tái định cư đã mất khoảng 250 triệu đồng, số tiền còn lại tôi không đủ để xây nhà. Bù tiền bồi thường đất ruộng vườn vào để xây nhà thì lại không mua được đất canh tác làm ăn nên cũng đang trăn trở", anh Quý nói.

Trưởng thôn Bản Mặn Lý Thị Ba (35 tuổi) cũng nằm trong số các hộ có đất bị thu hồi, phục vụ dự án. Chị Ba cho hay, gia đình chị có khoảng 1 ha rừng đã thu hồi, được đền bù 1 tỉ đồng. Còn phần nhà ở, đất vườn, ruộng, hiện chưa được giải phóng mặt bằng xong.

Theo chị Ba, có tiền đền bù, đa phần người dân trong thôn dùng để mua đất, đầu tư chuyển đổi cây trồng từ cây thông sang cây bạch đàn, cây hồi. Một số người gửi tiết kiệm tại ngân hàng, chờ thời điểm hợp lý để đầu tư. 

"Gia đình tôi dùng 150 triệu đồng mua rừng ở vị trí khác, số tiền còn lại đầu tư chuyển đổi cây trồng từ cây thông sang cây hồi để thu hoạch thuận lợi và đem lại giá trị kinh tế cao hơn", chị Ba chia sẻ.

Chính quyền cũng… đang chờ

Mới đây, ngày 20.10.2026, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định số 1935/QĐ-UBND về việc kiện toàn Tổ công tác phối hợp thực hiện dự án quần thể khu du lịch sinh thái, cáp treo Mẫu Sơn. 

ẢNH: LONG QUYỀN

Một ngày sau, ngày 21.10, Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn tiếp tục ban hành văn bản số 9860/VP-KTCN về việc tiếp tục tham mưu xử lý các công trình điện bị ảnh hưởng bởi dự án. Đây là những tín hiệu cho thấy địa phương đang tích cực phối hợp, giải quyết những vấn đề liên quan đến quá trình triển khai quần thể dự án.

Tuy nhiên, trước những thắc mắc của người dân về công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, ông Đỗ Công Trung, Chủ tịch UBND xã Lộc Bình, cho biết, hiện mới thực hiện giải phóng mặt bằng phần đất làm đường công vụ cho dự án.

Ở các vị trí còn lại, chủ đầu tư vẫn đang hoàn thiện phương án, xác định ranh giới cụ thể. Sau khi nhà đầu tư xác định ranh giới xong, chính quyền địa phương mới tiếp tục thực hiện thông báo thu hồi đất, đền bù và giải phóng mặt bằng theo quy định. Về thời điểm cụ thể, ông Trung cũng chưa nắm được.

"Trong các cuộc họp, chính quyền đã nhiều lần đề nghị doanh nghiệp đưa ra lộ trình thực hiện cụ thể nhưng đến hiện tại tôi chưa nhận được lộ trình, mốc thời gian cụ thể nào. Hiện chính quyền địa phương chỉ có thể đợi phương án thực hiện cụ thể của họ mới có thể triển khai các bước tiếp theo", ông Trung thông tin.

Với các hộ gia đình đã được đền bù nhưng có thắc mắc về cơ chế đền bù hiện nay khác với thời điểm trước đây, vị lãnh đạo UBND xã Lộc Bình cho biết, sau khi chủ đầu tư hoàn tất đo đạc, chính quyền sẽ thực hiện lại công tác đền bù.

"Trước đây là phê duyệt tạm tính, chưa phải phê duyệt chính thức. Có phê duyệt chính thức, khi ấy mới có số liệu cuối cùng. Vừa qua, chúng tôi cũng đã tiến hành họp, thông báo cho người dân về chủ trương và tiến độ thực hiện dự án", ông Trung cho biết thêm.