Đất nước qua những cung đường

Đi dọc Việt Nam suốt 4 mùa vui

Trở về sau chuyến đi Móng Cái (Quảng Ninh) từ cuối tháng 3 đến nay, chị Thúy Hằng (ngụ Sơn Tây, Hà Nội) vẫn chưa nguôi cảm xúc khi nhớ lại hành trình trải nghiệm tuyến cao tốc được mệnh danh là cung đường ven biển đẹp nhất VN. Say sưa kể về cảm giác thênh thang khi xe chạy êm ru trên 4 làn xe cao tốc, một bên là núi non trùng điệp, một bên là vịnh Bái Tử Long với mặt nước lấp lánh, chị Hằng không ngờ hành trình tới miền biên giới lại thú vị đến vậy.

Còn nhớ hơn 20 năm trước khi lần đầu tiên đi Móng Cái, nhà chị Hằng đã mất gần 7 giờ đồng hồ "vật vã" trên QL18 cũ với những đoạn đường hẹp, đông đúc và bụi bặm. Vậy mà bây giờ, cả đoạn đường dài từ Hà Nội đi Hải Phòng, tới Quảng Ninh kéo đến tận Móng Cái, đều là cao tốc, đường đẹp, xe phóng veo veo.

ảnh: Độc Lập

"Hầu hết cả cao tốc đều đi ngang qua những cánh đồng nên không khí trong lành vô cùng. Đặc biệt là đoạn cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, phong cảnh hai bên đẹp "kinh khủng". Những cây cầu vượt biển kỳ vĩ như cầu Vân Tiên mở ra tầm nhìn vô cực, cảm giác như mình đang bay giữa mây trời và sóng nước vậy. Chỉ mất khoảng 3 tiếng rưỡi di chuyển, cửa khẩu quốc tế đã hiện ra trước mắt. Ai mà nghĩ được có ngày đi Móng Cái lại nhanh và đẹp thế được. Năm ngoái nhà tôi với mấy nhà chị bạn đi vào Huế cũng thế. Dọc tuyến cao tốc ven biển miền Trung đẹp mê hồn. Mấy bà cứ thi nhau dừng chụp hình, quay phim "tung tóe". Tự chạy xe sướng ở chỗ đó, mệt chỗ nào nghỉ chỗ đó, mê cảnh nào dừng ngay được để "bắt" cảnh đó", chị Thúy Hằng kể.

Đó cũng là tâm trạng của chị Minh Anh dịp Tết Nguyên đán 2026 khi gia đình tự lái xe đi Hà Giang (nay là Tuyên Quang) du xuân. Là điểm đến nổi tiếng với đường đi "khó nhằn"nhất, Hà Giang khiến không ít người e dè về đường sá hiểm trở. Chị Minh Anh thừa nhận trước đây khi nghĩ đến những khúc cua tay áo hay địa hình rừng núi ngoằn ngoèo, chị không khỏi lo lắng. Nhưng thực tế trải nghiệm cho thấy hạ tầng đã thay đổi vượt bậc. Đường lên "tứ đại đỉnh đèo" hay Mã Pì Lèng giờ đã đẹp và an toàn hơn rất nhiều.

Ưu điểm lớn nhất của việc tự chạy xe du lịch, theo chị Minh Anh là sự chủ động. Không còn cảnh tất bật sắp xếp công việc cho kịp giờ ra sân bay hay lo lắng săn vé rẻ, lịch trình thay đổi đột xuất, đi ô tô thì mọi người có thể thong dong lên đường bất cứ lúc nào. Sự hỗ trợ từ công nghệ với các ứng dụng đặt phòng trực tuyến giúp việc du lịch tự túc trở nên nhẹ nhàng hơn bao giờ hết. Ngay cả không đặt phòng trước, mọi người vừa đi vừa lướt điện thoại đặt phòng hoặc có thể tới tận nơi, tiện chỗ nào, thích chỗ nào thì chọn ở chỗ đó.

ẢNH: N.H

"Đợt tết, nhà tôi tính sáng mùng hai đi Hà Giang, mùng năm về, nhưng cơ quan của chồng thông báo mùng năm phải có mặt ở đơn vị nên nhà tôi chuyển qua đi chiều mùng một, mùng bốn về. Lễ này cũng thế, nhà tôi chưa có quyết định đi đâu vì còn phụ thuộc lịch trực của chồng, nhưng đang tính nếu có thời gian thì chạy tới Ninh Bình chơi. Xe nhà mình, đường cao tốc thì đẹp, nhanh, mình cứ chủ động lịch, né cao điểm ra đi cho đỡ đông cũng được. Đi xe nhà tiện nhất là như thế, chủ động tuyệt đối. Lên xe là chỉ việc chuyện trò, ngắm cảnh thôi, chả phải lo gì. Vả lại vé máy bay ngày càng đắt đỏ, mỗi mùa lễ tết thế này lên săn vé cũng hết hơi. Chính ra từ ngày có cao tốc, nhà tôi đi chơi nhiều hơn hẳn, chứ trước mỗi lần đi du lịch cũng phải tính toán", chị Minh Anh chia sẻ thêm.

Còn với những lái xe chuyên nghiệp như anh Thành An (Hà Nội), con đường không chỉ là sinh kế mà còn là những thước phim sống động về sự thay đổi của đất nước. Sau nhiều năm "ăn gió nằm sương" trên những cung đường độc đạo, chứng kiến từng mảnh ghép cao tốc từ Bắc vào Nam dần khép kín, anh quyết định thực hiện một hành trình khác biệt trong kỳ nghỉ lễ này: đưa vợ con xuyên Việt trên chính những con đường mà anh đã thuộc lòng từng biển báo.

Một trong những tuyến đường mà anh Thành An nóng lòng muốn khoe với vợ con nhất chính là đoạn cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ, chặng đường mà theo anh là "mềm mại" nhất miền Trung. Khác với vẻ khô khốc thường thấy của nắng gió Quảng Trị, cao tốc đoạn này băng qua những khu vực lòng hồ chứa nước cho nhà máy thủy điện xanh ngắt. Chụp hình flycam từ trên cao nhìn xuống, "dải nhựa" cao tốc uốn lượn xuyên qua mặt nước phẳng lặng, nơi các gò đất nổi lên như những ốc đảo biệt lập giữa đại ngàn. Đây là nơi anh và nhóm bạn tài xế đã từng nhiều lần dừng chân chớp nhoáng, phục vụ khách chụp hình và mỗi lần như vậy đều thầm nghĩ giá có thể chụp cho vợ một bộ hình kỷ niệm giữa khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ này.

"Chạy xe xuyên Việt từ Hà Nội vào TP.HCM là ước mơ của vợ chồng tôi ấp ủ từ thời còn trẻ. Càng đi nhiều, thấy cao tốc càng nối dài thì tôi càng tin tưởng giấc mơ này sớm thành hiện thực. Đến giờ, khi các con đã lớn, cũng là lúc tuyến cao tốc Bắc - Nam gần như đã hoàn thiện, không còn lý do gì để trì hoãn nữa. Chuyến đi này chắc chắn sẽ là hành trình để đời của tôi", khi những lời tâm tình này của anh Thành An xuất hiện trên Thanh Niên, có lẽ gia đình anh đã dừng chân đâu đó tại Hà Tĩnh, cùng nhau tận hưởng cảnh sắc tuyệt đẹp qua những cung đường.

Cao tốc nối hành trình tới mọi miền tổ quốc

Cũng vừa đưa bố mẹ đi cùng chuyến đi xuyên Việt đúng 14 ngày, anh Phạm Văn Nam, ngụ Hà Nội, hồ hởi khoe thành tích: "Có cao tốc sướng quá, mình đi cùng hai người cao tuổi mà ai cũng khỏe re, đúng là trải nghiệm một vòng VN không còn quá xa vời nữa".

Anh Nam từ Hà Nội về Hải Phòng đón bố mẹ trước 1 ngày, sau đó khởi hành vào lúc 7 giờ 30 sáng hôm sau, bắt đầu hành trình trải nghiệm 500 km đường cao tốc, đến khoảng 16 giờ 30 đã đi đến Đồng Hới (Quảng Trị). Từ ngày thứ hai, anh cùng bố mẹ đi bình quân 300 - 400 km/ngày, dừng chân ở tất cả điểm du lịch nổi tiếng như Hội An, Quy Nhơn, Phú Yên, Nha Trang, Bình Lập, Vĩnh Hy, Cà Ná, Mũi Né và đến ngày thứ 5 đã có mặt tại TP.HCM. Từ thành phố mang tên Bác, gia đình anh tiếp tục đi về miền Tây và đến tận đất mũi Cà Mau, sau đó quay trở lại TP.HCM.

ẢNH: POT

"Do hai cụ đã cao tuổi nên khi hoàn thành đích cuối, mình đã đặt vé cho các cụ bay từ TP.HCM về Hải Phòng; còn mình tự lái một mình từ TP.HCM ra đến Hà Nội, chỉ mất 3 ngày thong dong các điểm. Hành trình 14 ngày và gần 5.000 km, có lúc thời điểm giá xăng lên đỉnh điểm 34.000 đồng/lít cũng xót, nhưng đối với mình đó là chặng đường đẹp và hạnh phúc nhất. Mình đã đưa được bố mẹ đặt chân đến mọi miền Tổ quốc!", anh Nam nói, ánh mắt ngập tràn hạnh phúc.

ẢNH: N.H

Nếu những "tín đồ du lịch" phía bắc đã sớm được trải nghiệm các cung đường cao tốc đẹp "mê ly" từ gần 1 thập niên trước thì vài năm trở lại đây, cao tốc mới nối sâu về tới các tỉnh Tây Nam bộ, mang theo những trải nghiệm đầy mới mẻ cho người phương Nam. Khoảng cách giữa mọi miền thu hẹp lại, những chuyến đi phượt cũng như về thăm nhà đã không còn quá vất vả.

Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Trương Thị Hạ Huyền, 36 tuổi, ngụ tại P.Cát Lái (TP.HCM), cho biết: dịp lễ 30.4 gia đình chị gồm 2 vợ chồng và con gái nhỏ sẽ tự lái xe về Kiên Giang (nay là An Giang) thăm bố mẹ, sau đó đi tàu biển sang đảo Phú Quốc để du lịch. "Trước đây khi chưa có cao tốc, khoảng cách từ TP.HCM đi Kiên Giang có khi mất đến 8 tiếng, chưa kể tắc đường. Nhưng khi cao tốc thông suốt thì thời gian di chuyển chỉ còn khoảng 4 - 5 tiếng, đường thông thoáng, chạy nhanh, nên mỗi năm gia đình tôi có thể đi du lịch kết hợp về thăm bố mẹ vài lần, thay vì trước đây cả năm chỉ về được một lần vào dịp tết", chị nói.

Anh Minh Đức, chồng chị Huyền, hào hứng nói thêm: cả hai vợ chồng đều có bằng lái nên có thể thay phiên nhau lái xe. Từ TP.HCM về Kiên Giang, gia đình anh chọn cung đường cao tốc Bến Lức - Long Thành, sau đó vào cao tốc TP.HCM - Trung Lương và Trung Lương - Mỹ Thuận, đến Cần Thơ và tiếp tục trên cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Giá là về đến nhà. "Trước đây để đi vào cao tốc TP.HCM - Trung Lương, tôi phải qua đoạn đường Nguyễn Văn Linh có nhiều giao lộ khá kẹt xe. Nay tôi đi tránh sang trục đường Nguyễn Hữu Thọ và qua cao tốc Bến Lức - Long Thành, đường vắng ít xe và không phải đi qua nội thành nên tiết kiệm thời gian hơn 1 giờ di chuyển", anh nói.

ẢNH: POT

Cùng đi về miền Tây trong đợt nghỉ lễ này, anh Lý Ngọc Tuyến, ngụ tại xã Tân Vĩnh Lộc (TP.HCM), hào hứng khi lần đầu tiên đi Côn Đảo mà không cần canh mua vé máy bay trước vài tháng. Lần này, anh sẽ "từ đường nhựa lao thẳng ra đảo" bằng tuyến đường đi Sóc Trăng (cũ, nay thuộc TP.Cần Thơ) và xuất phát từ cảng Trần Đề. "Vé máy bay đi Côn Đảo lúc nào cũng vừa hiếm vừa đắt, đi tàu thì có nhiều tuyến nhưng thời gian khá dài, nhiều người bị say sóng. Lần này, tôi chọn tuyến đường cao tốc đi Sóc Trăng mất khoảng 4 giờ, sau đó đi tàu thêm 2 tiếng rưỡi nữa là đến Côn Đảo. Quãng đường này tiết kiệm thời gian hơn nhiều so với đi từ các cảng khác và thời gian ngồi trên tàu ngắn hơn nhiều", anh Tuyến chia sẻ kinh nghiệm.

Từ Bắc vào Nam, lên núi xuống biển, ra tới tận đảo…; cao tốc đang vươn tới mọi miền, nối những hành trình trải nghiệm độc đáo và đầy ý nghĩa.

Vẽ lại bản đồ du lịch

Thực tế, cao tốc nối đến đâu, du lịch khởi sắc đến đó. Địa điểm du lịch hút khách nhất trong những dịp lễ dài ngày từ TP.HCM vẫn là Đà Lạt, Nha Trang. Từ ngày các tuyến cao tốc đưa vào sử dụng, lượng xe tự lái đi chơi lễ tết đã tăng lên chóng mặt. Đơn cử như dịp tết Nguyên đán vừa qua, Lâm Đồng đã đón gần 1 triệu lượt khách, doanh thu ước khoảng 2.000 tỉ đồng, mức cao nhất trong 6 năm qua.

ẢNH: POT

Chị Dịu Hoàng, quê quán tại Đà Lạt nhưng sinh sống tại TP.HCM, kể: "Tôi thường xuyên về nhà ở Đà Lạt và nhận thấy lượng xe cộ tăng lên rất đông, đặc biệt trong thời gian gần đây khi việc di chuyển bằng xe tự lái thuận tiện hơn rất nhiều. Trước đây nếu tuyến đường TP.HCM - Đà Lạt chủ yếu qua QL20 thì hiện nay hầu hết đều sử dụng cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, sau đó có thể chọn nhiều đường nhánh để đến Đà Lạt với thời gian chỉ 4 tiếng. Thời gian ngắn lại khiến xu hướng dùng xe gia đình, xe tự lái đi du lịch ngày càng phổ biến hơn".

Anh Lưu Hoàng Tuấn, 45 tuổi, cũng vừa có chuyến trải nghiệm bằng xe tự lái từ TP.HCM đi Đầm Ô Loan (Phú Yên cũ, nay là Đắk Lắk) và rất thích thú khi thấy hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại. "Trong chuyến đi này, tôi rất ấn tượng với đoạn đường từ Nha Trang đi Phú Yên. Đi bằng ô tô, mọi người sẽ được ngắm biển Đại Lãnh từ trên cao, những cánh đồng lúa và đàn chim trời. Được trải nghiệm hầm chui Đèo Cả, dù không phải là hầm chui dài nhất VN nhưng đi ngang đó có cảm giác hạ tầng của VN chúng ta phát triển rất nhanh, giống như xem trên phim ảnh nước ngoài. Chúng tôi từ Nha Trang đi Phú Yên check-in tháp Nghinh Phong, tham quan Gành Đá Đĩa và ăn hải sản ở Đầm Ô Loan, quay về lại Nha Trang chỉ trong một ngày. Các điểm đến đang ngày càng thu hẹp lại nhờ có mạng lưới đường cao tốc", anh Tuấn cho biết.

Trên thế giới, du lịch đường bộ là một trong những hình thức phổ biến khi nhiều cuộc phiêu lưu tuyệt vời diễn ra trên những cung đường rộng mở. Các quốc gia ở châu Á và Mỹ nằm trong số những điểm đến phổ biến nhất cho những chuyến đi đường trường, nhờ những cung đường đẹp như tranh vẽ, cảnh quan hùng vĩ... Mới nhất, VN cũng đã xuất hiện trong danh sách các quốc gia có hành trình du lịch đường bộ đẹp nhất thế giới, do trang thông tin du lịch Travel and Tour World bình chọn.

Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Vietravel Corporation, nhìn nhận: các tuyến đường dọc, đường ngang, đường cao tốc, đường vành đai, cầu… liên tục được đầu tư thời gian qua đã rút ngắn thời gian di chuyển giữa các điểm đến khoảng một nửa so với trước, giúp khách tiếp cận nhanh hơn, sâu hơn vào các tài nguyên du lịch. Có thể hình dung hệ thống cao tốc là xương sống, đi cùng mỗi tuyến sẽ có đường nhánh tỏa ra như hình xương cá. Đường nhánh tỏa tới đâu, du lịch có thể phát triển được ngay tới đó, làm nổi bật những giá trị đặc trưng của từng địa phương về cảnh quan, địa lý, văn hóa, nếp sống…