Đầu tư lớn cho AI nhưng chưa đổi cách quản trị, doanh nghiệp khó tạo giá trị

Thực trạng đầu tư công nghệ nhưng thiếu hiệu quả quản trị vừa được giới chuyên gia phân tích tại bàn tròn quản trị chủ đề "Tối ưu quản trị bằng công nghệ và dữ liệu" do Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD) tổ chức tại Hà Nội mới đây. Sự kiện thu hút hơn 150 nhà quản lý, doanh nhân và chuyên gia tham dự nhằm tìm lời giải cho bài toán vận hành tổ chức trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh.

Quy mô lớn không hoàn toàn là lợi thế

Phát biểu tại tọa đàm, GS-TS Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch VACD, cảnh báo quy mô về nguồn vốn lớn, tài sản đáng kể hay đội ngũ nhân lực đông đảo không còn là lợi thế cạnh tranh đủ lớn cho doanh nghiệp. Một tổ chức vẫn có thể đánh mất vị thế trên thị trường nếu chậm nhận diện những biến động và không đưa ra quyết định kịp thời.

"Theo quan điểm của tôi, đây không đơn thuần chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ và quản lý mà là quá trình chuyển đổi căn bản về tư duy quản trị", ông Thuận nhận định.

Theo Chủ tịch VACD, lộ trình khai thác dữ liệu tại doanh nghiệp thường trải qua ba giai đoạn. Bước đầu tiên là số hóa tài liệu, tiếp đến là khai thác dữ liệu để phân tích và hỗ trợ vận hành, cuối cùng là tạo ra giá trị mới thông qua kết hợp dữ liệu với AI nhằm dự báo, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng hoặc xây dựng mô hình kinh doanh mới.

Dù vậy, ông Thuận nhấn mạnh một nhà quản trị giỏi trong thời đại mới không nhất thiết phải là chuyên gia về công nghệ, mà cần hiểu dữ liệu có thể trả lời những câu hỏi quan trọng nào, giới hạn của dữ liệu đến đâu và cách biến thông tin thành quyết định.

"Điều quyết định không phải doanh nghiệp có bao nhiêu dữ liệu mà là có khả năng biến dữ liệu thành tri thức, biến tri thức thành quyết định và biến quyết định thành kết quả ở mức cao nhất. Dữ liệu là nguồn lực chiến lược nhưng năng lực quản trị mới là yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa dữ liệu thành giá trị", Chủ tịch VACD khẳng định.

CEO cần chọn đúng bài toán thay vì đưa ra mọi lời giải

Cùng góc nhìn về sự dịch chuyển tư duy điều hành, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, cho rằng việc có nhiều nhân sự sử dụng công cụ số chưa đồng nghĩa với việc tổ chức đó sở hữu năng lực mới. "Một tổ chức có nhiều người dùng AI chưa chắc đã có năng lực mới. Năng lực mới chỉ hình thành khi AI làm thay đổi cách một tổ chức, cách một CEO suy nghĩ, quyết định, hành động và học hỏi", ông Hùng phân tích.

Ảnh: BTC

Từ thực tế này, ông Hùng đề xuất doanh nghiệp phải thiết kế lại hệ thống quản trị dựa trên sự phối hợp giữa con người, AI và dữ liệu. Lãnh đạo doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình để phân định rõ đầu việc nào giao cho con người, phần việc nào chuyển cho AI và khâu nào cần kết hợp cả hai yếu tố.

Đối với cá nhân nhà điều hành, phương thức làm việc cũng buộc phải thay đổi theo hướng tinh gọn hơn. Người đứng đầu vì thế phải dành thời gian ít hơn cho việc cung cấp mọi lời giải và nhiều thời gian hơn cho việc chọn đúng bài toán. Nguyên lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cũng cho rằng một bài toán đủ lớn, đủ rõ và gắn với kết quả sẽ mở đường cho cả nhân sự lẫn AI phát huy hiệu quả.

Nhấn mạnh thêm về vai trò của nhà lãnh đạo trong kỷ nguyên số, Chủ tịch sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam lưu ý: "AI giúp CEO nhìn được nhiều việc hơn nhưng chính họ phải biết chọn ít việc hơn để trực tiếp can thiệp". Theo ông, bản chất của quản lý thời AI chính là rút ngắn khoảng cách từ thực tế đến quyết định, từ quyết định đến hành động, từ hành động đến kết quả và từ kết quả quay trở lại quá trình học hỏi của tổ chức.