Để dạy tiếng Anh từ lớp 1 đạt hiệu quả

Học sinh lớp 1 học tiếng Anh từ năm 2028, sớm 2 năm so với lộ trình

Theo Bộ GD-ĐT, việc đưa tiếng Anh thành môn học bắt buộc với lớp 1 từ năm 2028 nhằm thống nhất, phù hợp với định hướng giáo dục ngoại ngữ trong bối cảnh mới đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

ẢNH: THÚY HẰNG

Dự thảo bổ sung nội dung giáo dục ở cấp tiểu học trong giai đoạn giáo dục cơ bản. Cụ thể, quy định các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc với tiểu học gồm: tiếng Việt; toán; đạo đức; ngoại ngữ 1 (nếu chọn tiếng Anh: ở lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 4, lớp 5; nếu chọn ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh: ở lớp 3, lớp 4, lớp 5); tự nhiên và xã hội (ở lớp 1, lớp 2, lớp 3); lịch sử và địa lý (ở lớp 4, lớp 5); khoa học (ở lớp 4, lớp 5); tin học và công nghệ (ở lớp 3, lớp 4, lớp 5); giáo dục thể chất; nghệ thuật (âm nhạc, mỹ thuật); hoạt động trải nghiệm.

Theo đó, học sinh lớp 1 học tiếng Anh từ năm 2028, sớm 2 năm so với lộ trình hiện tại. Theo đó, những trường chọn tiếng Anh là ngoại ngữ 1 sẽ dạy bắt buộc môn này từ lớp 1, cùng tiếng Việt, toán, đạo đức, tự nhiên và xã hội, giáo dục thể chất, nghệ thuật (âm nhạc, mỹ thuật). 

Thời lượng môn tiếng Anh là 70 tiết mỗi năm với lớp 1, 2; từ lớp 3 đến 5 tăng lên thành 140 tiết. Ngoài ra, các em còn có các môn học tự chọn là tiếng dân tộc hay ngoại ngữ khác. Hiện nay môn tiếng Anh được dạy bắt buộc từ lớp 3. Các trường có điều kiện về cơ sở vật chất và giáo viên, có thể dạy từ lớp 1, song chỉ là môn tự chọn với hai tiết mỗi tuần. 

Bộ GD-ĐT cho biết điều chỉnh nhằm đáp ứng định hướng đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. 

Trước đây Bộ Chính trị ban hành kết luận số 91-KL/TW về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 4.11.2013 của BCH T.Ư Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Kết luận của Bộ Chính trị nêu. "Đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nâng cao nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tập trung nâng cao năng lực ngoại ngữ của học sinh, sinh viên, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học".

ảnh: Đào Ngọc Thạch

Thay đổi quan điểm dạy và học tiếng Anh, tăng cường giao tiếp

Để triển khai dạy tiếng Anh có hiệu quả ngay từ lớp 1 từ năm 2028, cần những lưu ý sau: 

Điểm khó khi thực hiện đưa dạy tiếng Anh từ lớp 1 là bài toán giáo viên tiếng Anh còn thiếu về số lượng và cần phải đảm bảo chất lượng. Giải quyết được bài toán này là điều cần để thực hiện chủ trương.

Trước hết cần khảo sát đánh giá năng lực tiếng Anh của giáo viên dạy tiếng Anh, đẩy mạnh bồi dưỡng giáo viên để nâng cao năng lực giảng dạy tiếng Anh. Giáo viên tiếng Anh phải chuẩn về phát âm, đúng giọng để học sinh không bị đọc sai vì học sinh mới bắt đầu học như tờ giấy trắng nên cần chuẩn mực của người thầy về ngôn ngữ, phát âm. Thực tế hiện nay không ít thầy cô  tiếng Anh rất ngại dạy nghe, nói mà chủ yếu dạy ngữ pháp, từ vựng vì hạn chế về năng lực và thiếu được bồi dưỡng học tập nâng cao chuyên môn năng lực giảng dạy tiếng Anh.

Về phương pháp, học sinh cần tăng cường tương tác trong giao tiếp, cần có môi trường để các em sử dụng tiếng Anh như: giao lưu với người nước ngoài, tham gia câu lạc bộ tiếng Anh, tham gia thi hùng biện, kể chuyện tiếng Anh, thực hành làm hướng dẫn viên du lịch nước ngoài, thậm chí cần tổ chức những lớp, khóa học, tiết học trực tuyến xuyên biên giới kết nối dạy học tiếng Anh với các nước.

Về chương trình, thiết kế chương trình sách giáo khoa theo hướng tăng vận dụng thực hành nghe nói, đọc viết. Việc giảng dạy chương trình tiếng Anh ở trường phổ thông hiện nay chưa chú trọng phần nghe nói còn nặng về phần từ vựng, ngữ pháp. Cần xem học tiếng Anh như là một ngôn ngữ sau tiếng Việt để có đầu tư tương xứng hơn. 

Cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học môn tiếng Anh đồng bộ. Cần có phòng học riêng cho môn tiếng Anh và không thể dạy tiếng Anh có chất lượng với lớp học mà sĩ số 40, 50 học sinh như hiện nay. 

Nếu đồng bộ thực hiện về chương trình, phương pháp giảng dạy, đầu tư về cơ sở vật chất, nâng cao năng lực giảng dạy của thầy cô như nói trên, hy vọng chất lượng môn tiếng Anh sẽ được cải thiện và việc dạy tiếng Anh từ lớp 1 sẽ hiệu quả.