Để người dân tiếp cận những tiến bộ trong điều trị đột quỵ tại y tế cơ sở

Hiện là học giả Chevening của Chính phủ Vương quốc Anh, theo học thạc sĩ ngành y tế toàn cầu và phát triển tại ĐH College London (UCL), bác sĩ Nguyễn Văn Bình tham dự ESOC 2026 với mong muốn tìm hiểu không chỉ về các kỹ thuật điều trị tiên tiến mà còn về cách các quốc gia đang tái tổ chức hệ thống chăm sóc đột quỵ để tăng khả năng tiếp cận cho cộng đồng. 

Bác sĩ Nguyễn Văn Bình gửi tới Báo Thanh Niên bài viết dưới đây cùng với trăn trở: Làm thế nào để những tiến bộ mới nhất trong điều trị đột quỵ có thể thực sự tiếp cận được người dân tại tuyến y tế cơ sở ở Việt Nam?

ẢNH: GIOVANNA TAN

Khi số ca đột quỵ ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa

Tại ESOC 2026, tôi đã có cơ hội trao đổi với nhiều chuyên gia hàng đầu thế giới như Giáo sư Jeyaraj Pandian, Chủ tịch Hội Đột quỵ thế giới (WSO) và Giáo sư Diana Sousa, đồng Chủ tịch Hội Đột quỵ châu Âu (ESO). Điều đáng chú ý tại ESOC năm nay không chỉ là sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), hình ảnh học hay các kỹ thuật can thiệp thần kinh, mà còn là xu hướng dịch chuyển sang các mô hình tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và mở rộng chăm sóc dựa vào cộng đồng. Các cuộc thảo luận không còn chỉ xoay quanh việc điều trị tốt đến đâu ở tuyến cuối, mà là làm sao để người bệnh được phát hiện sớm hơn, tiếp cận nhanh hơn và giảm khoảng cách giữa các trung tâm lớn với cộng đồng.

Là người đang nghiên cứu về hệ thống sức khỏe toàn cầu và ứng dụng AI trong chăm sóc đột quỵ tại Việt Nam, tôi cho rằng đây cũng là thách thức lớn của hệ thống y tế Việt Nam trong thập kỷ tới. Trong bối cảnh số ca đột quỵ ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, việc chỉ tập trung vào điều trị tại các trung tâm lớn sẽ khó tạo ra tác động bền vững nếu năng lực dự phòng và phát hiện sớm tại cộng đồng chưa được cải thiện.

ẢNH: HỘI ĐỘT QUỴ CHÂU ÂU (ESO)

Những định hướng được thảo luận tại ESOC cũng có nhiều điểm tương đồng với chiến lược quốc gia về phòng chống đột quỵ của Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035, đặc biệt ở mục tiêu tăng cường dự phòng, nâng cao năng lực tuyến cơ sở và giảm chênh lệch tiếp cận y tế giữa các vùng miền.

Cuộc gặp gỡ với những chuyên gia hàng đầu về đột quỵ tại Việt Nam

Tại hội nghị lần này, tôi đã có cơ hội được gặp gỡ đoàn chuyên gia đầu ngành đột quỵ Việt Nam tham dự ESOC, như Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai; Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Huy Thắng, Phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam.

Các cuộc trao đổi với chuyên gia Việt Nam giúp tôi nhìn rõ hơn khoảng cách giữa tiến bộ công nghệ và khả năng triển khai thực tế tại hệ thống y tế cơ sở. Tương lai của chống đột quỵ không chỉ nằm ở việc phát triển kỹ thuật cao, mà còn ở năng lực quản lý yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm và xây dựng hệ thống chăm sóc liên tục ngay từ cộng đồng.

ẢNH: GIOVANNA TAN

Trong cuộc trao đổi tại hội nghị, Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Mai Duy Tôn cũng chia sẻ nhiều góc nhìn về nhu cầu ngày càng lớn đối với các mô hình dự phòng và quản lý đột quỵ dựa trên cộng đồng trong bối cảnh hệ thống y tế đang chịu nhiều áp lực. Cơ hội thảo luận với Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Huy Thắng cũng giúp tôi hiểu rõ hơn rằng phát triển đột quỵ học không chỉ là theo đuổi các kỹ thuật điều trị hiện đại, mà còn là bài toán mở rộng cơ hội tiếp cận cho người bệnh trên toàn hệ thống y tế. AI và các nền tảng số không nên chỉ được nhìn như công cụ công nghệ, mà cần được thiết kế để hỗ trợ nhân viên y tế tuyến đầu, mở rộng khả năng sàng lọc và giúp người dân tiếp cận chăm sóc sớm hơn.

Nếu công nghệ chỉ tập trung ở các bệnh viện lớn, khoảng cách y tế sẽ tiếp tục bị nới rộng. Điều quan trọng là làm sao để các công cụ đó thực sự hỗ trợ được tuyến cơ sở và người dân ở những nơi khó tiếp cận nhất.

ẢNH: GIOVANNA TAN

Điều xúc động đọng lại trong tôi là những lời tâm sự của Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Mai Duy Tôn, ông nhấn mạnh giá trị cốt lõi của nghề y: bác sĩ vẫn luôn cần đặt sự quan tâm tới người bệnh. Ông kỳ vọng vào vai trò của thế hệ bác sĩ trẻ đang được đào tạo quốc tế trong việc đóng góp vào dự phòng, chuyển đổi số và nâng cao năng lực hệ thống y tế tại Việt Nam.

Rời ESOC 2026, điều tôi mang về không chỉ những cập nhật mới về AI hay điều trị đột quỵ, mà còn là một góc nhìn rõ ràng hơn về tương lai của hệ thống chăm sóc đột quỵ tại Việt Nam - nơi công nghệ, nhân lực và y tế dự phòng cần được phát triển song hành để không ai bị bỏ lại phía sau. Cùng với đó, là ý thức trách nhiệm của những bác sĩ trẻ để đóng góp cho nền y tế dự phòng nước nhà.