Đề xuất cấm trẻ dưới 16 tuổi bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội

Nhiều ý kiến cho rằng đề xuất cấm trẻ dưới 16 tuổi bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội nhằm mục tiêu bảo vệ trẻ em là cần thiết. Tuy nhiên, quy định cần bảo đảm tính khả thi và hài hòa với quyền của trẻ trên môi trường số.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Cần xây dựng môi trường tương tác an toàn cho trẻ trên không gian mạng

Theo chuyên gia tâm lý Trần Bích Như, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống và văn hóa Psychological Education (TP.HCM), đề xuất có thể góp phần giảm nguy cơ trẻ trở thành nạn nhân của bắt nạt trực tuyến, quấy rối, lừa đảo hoặc tiếp xúc với những bình luận mang tính công kích, gây tổn thương tâm lý.

"Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào biện pháp cấm thì khó giải quyết tận gốc vấn đề. Trẻ vẫn có thể khai sai tuổi hoặc sử dụng tài khoản của người lớn. Điều quan trọng hơn là giúp trẻ hiểu những rủi ro trên môi trường số, biết cách ứng xử phù hợp và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống tiêu cực", bà Như nói.

Theo bà Như, bình luận và chia sẻ trên mạng xã hội cũng là cách để trẻ bày tỏ suy nghĩ, học kỹ năng giao tiếp và tham gia các mối quan hệ xã hội. Nếu hạn chế hoàn toàn, một số trẻ có thể cảm thấy bị tước đi cơ hội thể hiện bản thân hoặc tìm đến những nền tảng khác ít được kiểm soát hơn.

Bà Như cho rằng thay vì cấm tuyệt đối, cần xây dựng môi trường tương tác an toàn cho trẻ trên không gian mạng. Các nền tảng cần áp dụng chế độ bảo vệ mặc định đối với tài khoản trẻ em, tăng cường kiểm soát nội dung và người lạ tiếp cận; gia đình và nhà trường cần hướng dẫn trẻ kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, ứng xử văn minh và biết tự bảo vệ mình trước các rủi ro trên môi trường số.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Anh Trần Hưng Nguyên, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành khoa học dữ liệu tại Trường ĐH Northeastern (Mỹ), cho rằng về mặt kỹ thuật, quy định có thể triển khai ở một mức độ nhất định nhưng rất khó bảo đảm hiệu quả tuyệt đối vì đa số nền tảng vẫn dựa vào thông tin người dùng tự khai để xác định độ tuổi. Muốn thực thi hiệu quả cần có cơ chế xác minh độ tuổi phù hợp và sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng và phụ huynh.

Theo anh Hưng, nếu quy định được ban hành, các nền tảng cần áp dụng chế độ bảo vệ mặc định cho tài khoản trẻ em, tăng cường công cụ giám sát của phụ huynh, ứng dụng công nghệ xác minh độ tuổi phù hợp và xử lý nghiêm các tài khoản vi phạm. Đồng thời cần trang bị kỹ năng số cho trẻ thay vì chỉ hạn chế quyền tương tác.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Cần cân bằng giữa bảo vệ và quyền của trẻ

Theo luật sư Võ Minh Tú, Văn phòng luật sư Phương Chính Law (TP.HCM), mục tiêu bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ trên không gian mạng phù hợp với tinh thần của Luật Trẻ em và các chính sách bảo vệ trẻ em.

"Tuy nhiên, trẻ em cũng có quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia các vấn đề liên quan đến mình theo pháp luật Việt Nam cũng như Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em. Vì vậy, nếu đặt ra các hạn chế đối với quyền bình luận, chia sẻ thì cần chứng minh đây là biện pháp thực sự cần thiết, hợp lý và tương xứng với mục tiêu bảo vệ trẻ", luật sư Tú nói.

Luật sư Tú cho rằng quy định cần được thiết kế theo hướng cân bằng giữa bảo vệ trẻ em và bảo đảm quyền của trẻ trên môi trường số. Các nền tảng cần tăng cường biện pháp bảo vệ tài khoản trẻ em, gia đình và nhà trường đồng hành trong giáo dục kỹ năng số. Nếu thiếu hướng dẫn cụ thể và cơ chế thực hiện rõ ràng, quy định sẽ gặp khó khăn khi áp dụng.

Ông Nguyễn Thanh Minh, giáo viên Trường THCS Bình Hải (tỉnh Quảng Ngãi), cho rằng việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số là cần thiết nhưng nên theo hướng quản lý rủi ro thay vì hạn chế tuyệt đối. Có thể giới hạn tương tác với người lạ, tăng cường kiểm duyệt nội dung độc hại, thiết lập chế độ an toàn mặc định cho tài khoản trẻ em, đồng thời vẫn cho phép các em tương tác trong những không gian phục vụ học tập hoặc các nhóm đã được kiểm soát. Bên cạnh đó cần phát huy vai trò giám sát của phụ huynh, nhà trường và đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số.

ẢNH MINH HOẠ: THANH NAM

Anh Đặng Vỹ (TP.HCM) cho biết ủng hộ đề xuất nhưng cho rằng nếu cấm hoàn toàn thì hơi cứng nhắc vì trẻ cũng sử dụng mạng xã hội để trao đổi bài vở, tham gia hoạt động của lớp và kết nối với bạn bè. Theo anh, quan trọng nhất vẫn là sự đồng hành của gia đình và các công cụ bảo vệ phù hợp, thay vì chỉ cấm.

Nguyễn Hoàng Bảo, học sinh lớp 8 tại TP.HCM, cho biết nhiều thông báo của lớp và bài tập nhóm đều được trao đổi trên mạng xã hội. Nếu không thể bình luận hoặc chia sẻ thì việc trao đổi với thầy cô và bạn bè sẽ bất tiện hơn. Em mong có những quy định giúp học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn thay vì cấm hoàn toàn để vừa được bảo vệ vừa không ảnh hưởng đến việc học và giao tiếp.