Đề xuất cấm trẻ dưới 16 tuổi đăng ký tài khoản mạng xã hội

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng được Bộ VH-TT-DL đưa vào dự thảo Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng.

ẢNH MINH HỌA TẠO BỞI AI

Siết chặt quản lý tài khoản mạng xã hội của trẻ em

Theo dự thảo, trẻ dưới 16 tuổi sẽ không được tự đăng ký tài khoản mạng xã hội. Việc đăng ký phải do cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện. Đồng thời, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm theo dõi thời gian sử dụng, nội dung trẻ tiếp cận và quá trình sử dụng mạng xã hội.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất tài khoản của trẻ em không được đăng bài, bình luận, chia sẻ, bày tỏ cảm xúc hay thực hiện các hoạt động tương tác trên mạng xã hội. Các tài khoản này chỉ được tiếp nhận những nội dung phù hợp với độ tuổi.

Để thực hiện quy định trên, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm xác định người dùng là trẻ em, từ đó phân phối nội dung phù hợp, tăng cường bảo vệ quyền riêng tư và chủ động ngăn chặn các nội dung độc hại hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ.

Dự thảo cũng quy định tài khoản của trẻ em phải mặc định được thiết lập ở mức bảo vệ quyền riêng tư cao nhất. Các nền tảng phải xây dựng hệ thống tự động xác định độ tuổi người dùng để điều chỉnh nội dung hiển thị phù hợp, đồng thời chủ động chặn các nội dung độc hại, thiết lập cơ chế báo cáo và cung cấp thông tin khẩn cấp cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

Theo Bộ VH-TT-DL, các quy định mới không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản giả mà còn tăng trách nhiệm của người sử dụng và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trong việc xây dựng môi trường mạng an toàn hơn cho trẻ em.

Cần đánh giá kỹ tác động, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế

Trong quá trình lấy ý kiến xây dựng dự thảo, nhiều bộ ngành, cơ quan, doanh nghiệp đồng tình với mục tiêu tăng cường bảo vệ trẻ em nhưng cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để bảo đảm tính khả thi cũng như hài hòa với yêu cầu phát triển kinh tế số và xã hội số.

Góp ý dự thảo, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động của quy định không cho phép người dưới 16 tuổi tạo tài khoản độc lập và không được thực hiện các hoạt động tương tác trên nền tảng số.

Theo đơn vị này, việc siết chặt như đề xuất có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhóm khách hàng trẻ của các nền tảng bán lẻ trực tuyến, thương hiệu số cũng như hoạt động tiếp thị, quảng cáo trên môi trường mạng. Điều này có thể tác động trực tiếp đến chiến lược truyền thông, tiếp cận khách hàng và chăm sóc người dùng của doanh nghiệp thương mại điện tử.

Vì vậy, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đề nghị tiếp tục đánh giá toàn diện để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ trẻ em với yêu cầu phát triển kinh tế số, thương mại điện tử.

Phản hồi góp ý này, Bộ VH-TT-DL cho biết quy định nêu trong dự thảo chỉ áp dụng đối với tài khoản mạng xã hội, không áp dụng đối với tài khoản trên các nền tảng thương mại điện tử.

Trong khi đó, Cục Bản quyền tác giả (Bộ VH-TT-DL) cho rằng cần nghiên cứu thêm kinh nghiệm của các quốc gia về quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội. Theo đơn vị này, việc hạn chế tuyệt đối các chức năng tương tác đối với người dưới 16 tuổi có thể chưa phù hợp với yêu cầu phát triển xã hội số, giáo dục số và kỹ năng số cho trẻ em.

Thực tế hiện nay, nhiều nền tảng số được sử dụng phục vụ học tập, trao đổi học thuật, hoạt động của nhà trường cũng như sáng tạo nội dung trong môi trường an toàn dưới sự quản lý của gia đình và nhà trường. Vì vậy, cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn thay vì chỉ tập trung vào các biện pháp hạn chế.

Mục tiêu là bảo vệ trẻ em trước rủi ro trên không gian mạng

Tại hội thảo góp ý dự thảo nghị định do Bộ VH-TT-DL tổ chức ngày 23.7, đại diện TikTok và Meta đều đánh giá việc tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là cần thiết. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý nên quy định theo hướng tăng trách nhiệm của người giám hộ và yêu cầu các nền tảng triển khai các biện pháp bảo vệ phù hợp với từng nhóm tuổi, thay vì cấm tuyệt đối các chức năng tương tác.

Phát biểu hội thảo, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Phan Tâm cho rằng trong bối cảnh không gian số phát triển nhanh, việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo phải đi đôi với bảo đảm an toàn cho người dùng, đặc biệt là trẻ em.

Theo Thứ trưởng Phan Tâm, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục hoàn thiện quy định về trách nhiệm của các nền tảng số trong giám sát, phân loại nội dung, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em, lấy việc bảo vệ trẻ em làm trọng tâm.

"Mục tiêu quản lý không phải là cấm hay hạn chế quá mức trẻ em tiếp cận mạng xã hội, mà là bảo đảm khi trẻ sử dụng dịch vụ thì được đặt trong môi trường phù hợp với lứa tuổi, được bảo vệ trước các rủi ro trên không gian mạng", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng trẻ càng nhỏ tuổi thì mức độ bảo vệ càng phải chặt chẽ, với sự giám sát nhiều hơn từ cha mẹ và các công cụ kỹ thuật mạnh hơn. Đồng thời, trách nhiệm chính trong việc bảo vệ trẻ cần được đặt lên các nền tảng số. 

Theo lãnh đạo Bộ VH-TT-DL, mục tiêu cuối cùng là xây dựng khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch và ổn định, trong đó Nhà nước thực hiện tốt vai trò kiến tạo phát triển, doanh nghiệp yên tâm đầu tư và thực hiện trách nhiệm xã hội, còn người dùng, đặc biệt là trẻ em, được bảo đảm an toàn khi tham gia môi trường số.