Đề xuất cấp sổ đỏ cho đất ‘có vi phạm về thủ tục’ trước 1.8.2024

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án luật Đất đai (sửa đổi), do Bộ NN-MT chủ trì soạn thảo, với nhiều điểm mới về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

ẢNH: PHÚC BÌNH

Một trong những điểm mới quan trọng tại dự thảo lần này, là bổ sung chính sách về cấp giấy chứng nhận và xử lý các tồn tại do lịch sử để lại nhân văn hơn nhưng vẫn đảm bảo sự chặt chẽ.

Theo đó, Nhà nước sẽ xem xét cấp giấy chứng nhận cho các trường hợp đang sử dụng đất có vi phạm về thủ tục trước ngày 1.8.2024 (không thuộc trường hợp lấn đất, chiếm đất từ ngày 1.7.2014 trở về sau).

Điều kiện kèm theo là đất đó đã được sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp với quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình. Đồng thời, người sử dụng đất đã thực hiện hoặc cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Đặc biệt, Nhà nước sẽ không xem xét lại thời hạn sử dụng đất (không hồi tố) đối với các trường hợp đã được cấp giấy chứng nhận với thời hạn sử dụng đất lâu dài đúng với quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

Vì sao chọn mốc 1.8.2024?

Góp ý về dự thảo luật, một số cơ quan đề nghị làm rõ cơ sở lựa chọn mốc thời gian 1.8.2024 để xem xét cấp giấy chứng nhận cho các trường hợp đã nêu.

Cạnh đó, các thuật ngữ "vi phạm về thủ tục" là gì, "không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh…" được hiểu như thế nào… Nếu quy định chung chung sẽ rất rộng, khó áp dụng thống nhất trên thực tiễn.

Bộ NN-MT cho hay, các nội dung liên quan đến trình tự, thủ tục xem xét cấp giấy chứng nhận cho nhóm đối tượng nêu trên sẽ được quy định tại dự thảo nghị định quy định chi tiết.

"Vi phạm về thủ tục" được hiểu gồm các trường hợp như: chuyển nhượng bằng giấy tờ viết tay mà không thực hiện thủ tục tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất đã được quy định tại luật Đất đai năm 2024 (tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư).

Về việc chọn mốc 1.8.2024, cơ quan soạn thảo lý giải từ thời điểm này trở về trước, cơ sở dữ liệu đất đai chưa đồng bộ, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và cập nhật dữ liệu còn hạn chế, nên chưa có đầy đủ công cụ kiểm soát các vi phạm về thủ tục. Chưa kể, nhận thức của người dân còn yếu.

Hiện nay, Trung ương đã chủ trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai đang được xây dựng và hoàn thành trong năm 2026. Vì vậy, việc sử dụng mốc thời gian tại dự thảo là phù hợp.

Riêng với các trường hợp có vi phạm từ 1.8.2024 trở về sau thì phải kiên quyết xử lý, có hình thức xử phạt nghiêm minh để ngăn chặn.