Quan điểm này được đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nêu khi góp ý vào dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Sở hữu trí tuệ, sáng 3.11.
Liên quan quy định chống độc quyền kéo dài, theo luật hiện hành, thời gian bảo hộ sáng chế cho phép là 20 năm. Song, theo ông Hiếu, một số doanh nghiệp có thể thay đổi dạng muối, dạng bào chế hoặc liều dùng của thuốc đã biết để đăng ký sáng chế mới.
Việc này có thể kéo dài thời gian độc quyền đối với sản phẩm, hạn chế sự tham gia của các nhà sản xuất thuốc generic (thuốc có cùng hoạt chất với thuốc gốc), khiến người bệnh phải chịu chi phí điều trị cao hơn.
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội
ẢNH: GIA HÂN
Do đó, ông đề nghị bổ sung quy định phát hiện mới về dạng tồn tại, công dụng mới của chất đã biết không được coi là có trình độ sáng tạo, nếu không làm tăng đáng kể hiệu quả điều trị.
Liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đánh giá dự thảo đã bước đầu xây dựng hành lang pháp lý cho công nghệ này. Trong y tế, AI đang được ứng dụng để hỗ trợ đọc phim CT, MRI, kê đơn và phát hiện sai sót chuyên môn.
Ông đề xuất cần giữ nguyên tắc tác giả phải là con người. Với những sản phẩm như hình ảnh y khoa được AI tái tạo, kết quả chẩn đoán có AI hỗ trợ hoặc phác đồ điều trị do AI đề xuất, việc bảo hộ quyền tác giả chỉ nên đặt ra khi có sự can thiệp mang tính sáng tạo của con người.
Theo đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, cần làm rõ quyền tác giả của bác sĩ hoặc nhóm nghiên cứu trực tiếp tham gia sáng tạo, thu thập dữ liệu, huấn luyện hệ thống và chịu trách nhiệm chuyên môn, thay vì mặc nhiên coi AI là tác giả.
Đồng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) cho rằng, với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, cần làm rõ hơn các nguyên tắc cơ bản ngay trong luật để bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và ổn định. Ông đề nghị xác định rõ nguyên tắc nền tảng trí tuệ nhân tạo không phải là chủ thể của quyền sở hữu trí tuệ.
Website vi phạm bị chặn lại hoạt động dưới tên miền mới
Đại biểu đoàn Đồng Nai cũng đề cập đến vấn đề phòng, chống vi phạm bản quyền trên môi trường số. Ông nêu thực tế vừa qua, nhiều website truyền lậu dịch vụ trực tuyến trái phép. Hoạt động sao chép và khai thác tác phẩm âm nhạc, văn học trên các nền tảng số gây thiệt hại cho các chủ thể quyền.
Trong năm 2026, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ án hình sự liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả, nhưng thực tế, nhiều nội dung vừa bị gỡ khỏi nền tảng này đã xuất hiện trên nền tảng khác. Website vi phạm bị chặn lại tiếp tục hoạt động dưới tên miền mới.
Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân
ẢNH: GIA HÂN
Ông đề xuất quy định theo hướng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, chủ quản nền tảng số có trách nhiệm thiết lập cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý thông báo về hành vi xâm phạm quyền tác giả, đồng thời kịp thời gỡ bỏ hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm.
Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân cho biết dự luật lần này tập trung cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho việc đăng ký và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Với các kiến nghị mở rộng phạm vi sửa đổi, trong đó có giới hạn quyền sở hữu trí tuệ - vấn đề liên quan đến bảo hộ sáng chế thuốc và khả năng tiếp cận thuốc của người dân, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động trước khi trình Chính phủ xem xét trong những lần sửa đổi tiếp theo.
Ngoài ra, các đề xuất bổ sung quy định về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng sẽ được tiếp tục nghiên cứu, rà soát...
Bình luận (0)