Đề xuất giữ nguyên mức phạt vượt đèn đỏ do 'đã rất cao, đủ răn đe'

Thông tin được đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) nêu tại thảo luận về tổ về các dự án luật, trong đó có luật Xử phạt vi phạm hành chính sửa đổi, chiều 26.10.

Dự thảo đề xuất tăng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50.000 đồng đến 1,5 tỉ đồng đối với cá nhân, từ 100.000 đồng đến 3 tỉ đồng đối với tổ chức.

ẢNH: QUOCHOI

Đồng thời, nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính từ 1 năm hiện hành lên 1 - 3 năm. Cho rằng điều này chưa hợp lý, theo ông Vũ, nếu kéo dài thời hiệu đến 3 năm thì phương tiện có thể đã qua tay 2 đến 3 chủ sở hữu khác nhau, hoặc đã cho mượn, cho thuê. 

"Khi thông báo vi phạm thì gửi cho chủ phương tiện, nhưng khi xử phạt lại phạt người điều khiển phương tiện, dẫn đến rất nhiều bất cập và phức tạp trong thực tiễn", đại biểu nêu và đề nghị giữ nguyên thời hiệu xử phạt 1 năm như hiện hành.

Về mức phạt tiền, ông Vũ dẫn ra ví dụ một lần vượt đèn đỏ bằng xe máy hiện đã bằng khoảng 83% thu nhập bình quân đầu người một tháng và gấp hơn 2 lần thu nhập một tháng của nhóm 20% dân số thu nhập thấp nhất; tình trạng bỏ phương tiện tại bãi tạm giữ vẫn diễn ra. 

Theo Nghị định 168/2024, xe máy vượt đèn đỏ phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng, ô tô phạt 18 - 20 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.

Trong khi đó, theo đại biểu Vũ, mục tiêu quan trọng khi tăng mức phạt trước đây là răn đe thì đã đạt được, tai nạn giao thông giảm cả số vụ, số người chết, số người bị thương. Do vậy, ông đề nghị giữ nguyên mức phạt tiền như quy định hiện hành.

Đáng chú ý, với hình thức phạt nguội, theo đại biểu Vũ, nhiều chủ xe chỉ khi đi đăng kiểm mới phát hiện mình có lỗi phạt nguội chưa nộp, gây ra mâu thuẫn và khó khăn trong chứng minh. Do đó, cần quy định rõ thời hạn thông báo, thông báo phải gửi kèm đầy đủ dữ liệu hình ảnh vi phạm và xác định rõ thời điểm đã nhận thông báo.

Cũng nêu quan điểm về mức phạt, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ, cho rằng việc sửa luật lần này không chỉ nhằm tăng mức xử phạt, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, bảo đảm sự nghiêm minh, công bằng và tính khả thi.

Thống nhất với định hướng kéo dài thời hiệu xử phạt đối với những lĩnh vực có tính chất phức tạp, khó phát hiện, cần nhiều thời gian để thanh tra, kiểm tra, xác minh, song không nên áp dụng với tất cả trường hợp.

Chẳng hạn, trong lĩnh vực bảo hiểm y tế, có những hành vi như lập hồ sơ khám, chữa bệnh không đúng thực tế, kê khai sai để thanh toán, trục lợi quỹ bảo hiểm y tế cần kéo dài thời hiệu. Nhưng đối với các vi phạm thủ tục đơn giản, đã có đủ thông tin, chứng cứ, thì cần phát hiện và xử lý sớm, tránh để kéo dài gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

"Tinh thần là không để lọt hành vi vi phạm, nhưng cũng không để việc kéo dài thời hiệu trở thành lý do làm chậm trách nhiệm xử lý của cơ quan nhà nước", bà Tuyến nêu.

Đặc biệt, về mức phạt tiền, có những vi phạm trong lĩnh vực môi trường, an toàn thực phẩm, tài chính hoặc xây dựng mà lợi ích thu được từ hành vi vi phạm có thể lớn hơn nhiều so với mức tiền phạt. Nếu xử phạt quá thấp, người vi phạm có thể coi tiền phạt là một khoản chi phí trong hoạt động kinh doanh.

ẢNH: GIA HÂN

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không phải cứ tăng mức phạt là hiệu quả quản lý sẽ tăng tương ứng. Nếu quy định mức phạt rất cao nhưng khó tổ chức thi hành, không thu được tiền phạt hoặc không khắc phục được hậu quả, thì hiệu quả thực tế vẫn còn hạn chế.

Không nên cắt điện nước nếu ảnh hưởng bên thứ ba

Về đề xuất bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế mới như cắt điện nước, đại biểu Trần Vũ Khiêm, Phó bí thư thường trực tỉnh Quảng Trị, băn khoăn nếu cắt điện, cắt nước một cơ sở sản xuất kinh doanh nằm chung trong một tòa nhà hoặc khu vực hạ tầng dùng chung, thì những người bên thứ ba vô tội sẽ bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, luật Thủ đô hay luật Phát triển đô thị cũng chỉ quy định các biện pháp can thiệp nhằm chấm dứt hành vi vi phạm trật tự xây dựng, không lạm dụng đánh đồng cho mọi lĩnh vực. Do đó, ông kiến nghị không áp dụng biện pháp cắt điện, cắt nước, internet đối với các công trình, địa điểm có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của bên thứ ba không có lỗi.

"Không thể vì xử lý một cá nhân vi phạm mà làm tổn hại đến sự an sinh của cả cộng đồng cư dân xung quanh", ông Trần Vũ Khiêm nêu.

Cùng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến cho rằng cần cân nhắc cưỡng chế phải đúng đối tượng, đúng phạm vi, đúng mức độ và không gây thiệt hại không cần thiết cho người thứ ba.

Bà nêu ví dụ, một cơ sở sản xuất vi phạm về môi trường, không chấp hành quyết định bị đình chỉ hoạt động, thì có thể cần áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp. Nhưng nếu việc ngừng điện, nước ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân xung quanh, hoặc gây nguy hiểm cho người đang được chăm sóc, điều trị, thì phải có phương án bảo đảm an toàn.