Đề xuất mở rộng đối tượng hộ kinh doanh, doanh nghiệp được giảm 30% thuế

Tại dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đang lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú có tổng doanh thu năm 2026, 2027 đến 10 tỉ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của từng năm.

Doanh nghiệp có tổng doanh thu mỗi năm trong 2026, 2027 đến 10 tỉ đồng cũng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm này.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Đánh giá đề xuất nêu trên rất đáng hoan nghênh, song ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH đại lý thuế BCTC, cho rằng chỉ lấy mức doanh thu không quá 10 tỉ đồng/năm làm điều kiện để được hưởng chính sách có thể gây phát sinh những trường hợp chưa thực sự hợp lý.

Ví dụ, một doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỉ đồng được giảm 30% thuế, trong khi doanh nghiệp khác có doanh thu 10,1 tỉ đồng lại không được giảm. Xét về quy mô, nguồn lực tài chính, khả năng chống chịu trước khó khăn, hai doanh nghiệp gần như tương đương.

Thay vì chỉ căn cứ một mức doanh thu tuyệt đối, ông Thức đề xuất xem xét mở rộng chính sách cho toàn bộ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ được xác định theo tiêu chí của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Với hộ kinh doanh, nên áp dụng cho hộ nhóm 2 (doanh thu năm từ trên 1 tỉ đồng đến 3 tỉ đồng) và nhóm 3 (doanh thu năm từ trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng).

Vị này phân tích, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hiện chiếm số lượng rất lớn, tạo nhiều việc làm, nhưng khả năng tích lũy vốn, chống chịu trước biến động kinh tế thường hạn chế.

Tiêu chí xác định quy mô doanh nghiệp khá rõ ràng, đã xét tới các yếu tố như lao động, doanh thu, tổng nguồn vốn, phân biệt theo lĩnh vực hoạt động.

Ví dụ, doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng: sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu của năm không quá 50 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 20 tỉ đồng.

Còn trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, tiêu chí là sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 người và tổng doanh thu của năm không quá 100 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 50 tỉ đồng.

"Doanh thu không phản ánh đầy đủ sức khỏe tài chính, khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Do vậy, cách áp dụng giảm thuế như trên sẽ hợp lý hơn đặt ra ngưỡng doanh thu chung 10 tỉ đồng", ông Thức lý giải.

Cần giảm mạnh chi phí tuân thủ, hạ lãi suất

Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, đề xuất giảm 30% thuế phải nộp là giải pháp hỗ trợ có thể thực hiện ngay, đạt hiệu quả nhanh chóng khi triển khai thực tế.

Tại dự thảo, Bộ Tài chính tính toán, áp dụng chính sách giảm thuế sẽ làm giảm ngân sách thu thuế của năm 2026 là 3.191 tỉ đồng và năm 2027 là 3.510 tỉ đồng.

ẢNH: ĐAN THANH

So sánh tổng quan, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỉ đồng, thì số tiền hỗ trợ chỉ đạt 0,12%. Nếu so với tổng thu ngân sách dự toán của năm 2026, tỷ lệ hỗ trợ sẽ còn thấp hơn con số 0,12%.

Với số tiền thuế hỗ trợ như trên, chính sách sẽ khó có tác động rõ rệt đến sự tăng trưởng cho nền kinh tế, thực tế cần mức hỗ trợ lớn hơn.

Theo ông, có thể cân nhắc nâng ngưỡng doanh thu năm áp dụng giảm thuế theo đề xuất lên 50 tỉ đồng, thay vì 10 tỉ đồng. Điều này sẽ đảm bảo được nhóm hộ, cá nhân kinh doanh thuộc nhóm 3 - nhóm đang chịu nhiều chi phí tuân thủ nhưng cần thời gian thích nghi, vẫn được hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ. 

Về dài lâu, cần giảm mạnh chi phí tuân thủ đến mức phù hợp với năng lực của hộ, cá nhân kinh doanh, hay tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định hơn với doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường đại học Nguyễn Trãi), nhấn mạnh, doanh nghiệp không chỉ cần được giảm thuế mà còn cần được kiến tạo cơ hội kinh doanh.  Thời gian tới, các chính sách về thuế cần được triển khai đồng bộ với cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính và các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Dự kiến, dự thảo nghị quyết sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10; áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, 2027.