Đề xuất thêm nhiều trường hợp thu hồi đất

Chiều 1.10, thực hiện chương trình phiên họp thứ 7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án luật Đất đai (sửa đổi).

ẢNH: QUỐC HỘI

So với luật hiện hành, dự thảo giữ nguyên các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được quy định.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để thực hiện Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách.

Dự thảo cũng bổ sung trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh để làm bãi tạm giữ phương tiện vi phạm, tai nạn, trung tâm sát hạch và cấp giấy phép lái xe, nhà khách để đáp ứng các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh...

Với sửa đổi, bổ sung như đã nêu, dự thảo bao quát các trường hợp thu hồi đất thực hiện các dự án hạ tầng, phát triển kinh tế, chỉnh trang đô thị - nông thôn, an sinh xã hội và tổ chức lại không gian phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc chỉ thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Thẩm tra nội dung trên, Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính đề nghị cần quy định rõ ràng về tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị có đánh giá tác động, tổng kết việc thực hiện các quy định tại Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội; tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho Nhà nước.

Cạnh đó, cần cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước.

Điều này có thể dẫn đến xung đột về mục tiêu chính sách, thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư; làm gia tăng chi phí xã hội, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người dân.