Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài cho doanh nghiệp chờ giải thể

Xóa lệ phí môn bài, tiền chậm nộp

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Trong tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Bộ Tài chính đề xuất xóa lệ phí môn bài và tiền chậm nộp của khoản lệ phí môn bài; xóa tiền chậm nộp của người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06) tính đến thời điểm Nghị quyết có hiệu lực thi hành.

Thống kê đến 31.12.2025, có khoảng 764.000 người nộp thuế còn nợ lệ phí môn bài với tổng số tiền khoảng 1.450 tỉ đồng. Còn tính đến ngày 23.10.2026, tổng số người nộp thuế ở trạng thái 03 và 06 là 2,518 triệu trường hợp. Bộ Tài chính cho biết khó khăn, vướng mắc chủ yếu là chi phí tuân thủ và chế tài phát sinh khi người nộp thuế quay trở lại cơ quan thuế để hoàn thành thủ tục nên chưa tạo động lực để họ chủ động khắc phục, hoàn thành nghĩa vụ và thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Ví dụ một doanh nghiệp (DN) không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký 10 năm, từ khi thành lập đến nay không phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng khi quay lại cơ quan thuế thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế sẽ phải làm hồ sơ khai thuế tối thiểu phải bổ sung, có thể bao gồm khoảng 40 hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập DN. Ngoài ra, DN còn có thể phải nộp bổ sung các hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân và hồ sơ khai đối với các loại thuế, phí, lệ phí khác (nếu có phát sinh) theo quy định của pháp luật. Để hoàn tất nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, họ phải nộp tổng số tiền là 55 triệu đồng, bao gồm 23 triệu đồng nộp tiền xử phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế (giá trị gia tăng, thu nhập DN), 20 triệu đồng nộp tiền lệ phí môn bài (nếu thuộc trường hợp phải nộp theo mức 2 triệu/năm), 12 triệu đồng nộp tiền chậm nộp lệ phí môn bài (theo tỷ lệ lãi chậm nộp 0,03%/ngày).

"Việc yêu cầu các DN này lập lại toàn bộ hồ sơ khai thuế không phát sinh của nhiều năm, sau đó xử phạt hành vi chậm nộp từng hồ sơ theo quy định làm tăng đáng kể chi phí tuân thủ, kéo dài thời gian xử lý và chưa tạo được cơ chế khuyến khích người nộp thuế tự nguyện quay lại hoàn thành thủ tục", Bộ Tài chính nhận định.

Đó là lý do Bộ đề xuất xóa lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và giảm mức phạt vi phạm thủ tục thuế theo lộ trình để đẩy nhanh quá trình làm sạch dữ liệu thuế.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, đồng tình với giải pháp xóa lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để chiến dịch làm sạch mã số thuế đạt hiệu quả, cũng như giảm gánh nặng tài chính cho người dân. Bởi đây là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay của những người không còn kinh doanh trên thực tế. "Các khoản nợ thuế mà người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ thì vẫn phải truy thu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, về lâu dài, cơ quan chức năng cần rút gọn và đơn giản hóa quy trình giải thể. Vì thủ tục giải thể kéo dài và khó khăn cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình hình hiện nay", ông Tuấn nói.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết của Chính phủ đưa ra việc giảm mức phạt vi phạm thủ tục thuế theo thời điểm hoàn thành hồ sơ đối với người nộp thuế được cơ quan thuế xác định ở trạng thái 03, 06 và đã nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu. Cụ thể, nếu nộp hồ sơ từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30.6.2027, người nộp thuế chỉ phải chịu mức phạt bằng 30% mức phạt theo quy định. Tỷ lệ này tăng lên 50% nếu nộp hồ sơ từ ngày 1.7.2027 đến hết ngày 31.12.2027 và 70% nếu nộp từ ngày 1.1.2028 đến hết ngày 30.6.2028.

Ông Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, ủng hộ việc đưa ra lộ trình này nhằm khuyến khích người nộp thuế thực hiện sớm việc đóng mã số thuế khi số lượng trường hợp thuộc 2 trạng thái nói trên khá lớn.

Chưa tạm hoãn xuất cảnh người bị mạo danh lập doanh nghiệp

Một nội dung được nhiều người quan tâm trong dự thảo Nghị quyết của Chính phủ là hướng xử lý đối với trường hợp tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, cá nhân bị sử dụng thông tin để đăng ký, thành lập DN, hộ kinh doanh, hợp tác xã… dẫn đến là người đại diện pháp luật không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh, bị tạm hoãn xuất cảnh. Nếu cá nhân đã có văn bản đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan thuế và cơ quan công an xử lý việc bị giả mạo thông tin, cơ quan công an đã có ý kiến bằng văn bản về việc tiếp nhận phản ánh, đang trong quá trình giải quyết gửi cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế thì cơ quan thuế tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân đó.

Luật sư Trần Xoa nhận xét đây là tin vui nhằm giải quyết nhanh những trường hợp bị lấy thông tin thành lập DN. Điều này có nghĩa là khi cơ quan công an nhận được trình báo của người nộp thuế về việc tiếp nhận phản ánh thì cơ quan thuế sẽ tạm hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Còn việc xác minh có phải bị mạo danh hay không cần có thời gian điều tra, xác minh.

Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cũng đồng tình với phương án này nhằm tháo gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh đối với người bị giả mạo thông tin. Bởi hiện nay các vụ việc mạo danh, lấy thông tin thành lập DN cần cơ quan công an điều tra để xác định. Cơ quan thuế căn cứ theo kết luận này để xem xét có thu hồi quyết định tạm hoãn xuất cảnh đối với người dân hay không. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi thời gian thực hiện bởi ngoài việc người nộp thuế bị lấy cắp thông tin cá nhân thành lập DN thì cũng có những trường hợp trước đây bán thông tin cá nhân, liên quan đến các DN mua bán hóa đơn, gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng… Trong bối cảnh chưa xác định ngay được mà người nộp thuế rơi vào tình cảnh bị tạm hoãn xuất cảnh sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu đi nước ngoài làm ăn, du lịch, chữa bệnh… Vì vậy, theo ông Tú, cơ quan chức năng cần sớm đưa ra giải pháp để giải tỏa những nút thắt này.

"Việc tạm hoãn xuất cảnh thời gian qua đã dẫn đến một số trường hợp khiếu kiện. Ở đây, người bị giả mạo không có nghĩa vụ chứng minh mà cơ quan đưa ra quyết định (gồm cơ quan đăng ký kinh doanh cấp phép thành lập DN và cơ quan thuế chuyển thông tin lệnh tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan công an thực hiện lệnh hoãn xuất cảnh) sẽ chứng minh quyết định này là đúng. Vì vậy, đề xuất của Bộ Tài chính là rất đúng. Về lâu dài, không thể áp dụng đại trà việc tạm hoãn xuất cảnh như hiện nay, nhất là đối với những trường hợp trạng thái 06", ông Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh.