Dệt may ứng phó 'cú sốc' giá dầu và cước container tăng vọt

Cú sốc năng lượng đẩy nguyên liệu tăng mạnh

Ông Giang phân tích, giá cước container đi Mỹ và EU hiện tăng gấp 2 - 3 lần. Tuyến sang Bờ Đông nước Mỹ gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh từ 2.000 - 4.000 USD/container. Chu kỳ quay đầu tàu kéo dài dẫn đến tình trạng thiếu hụt container rỗng tại các cảng lớn như Cát Lái, Hải Phòng.

Ngành dệt may Việt Nam phụ thuộc trên 70% vào nguyên liệu nhập khẩu (vải, xơ sợi). Khi giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, liên tục neo cao, giá các loại sợi tổng hợp (polyester, ni lông) và hóa chất nhuộm tăng mạnh.

Cạnh đó, giá xăng dầu trong nước tăng làm tăng chi phí vận hành nhà máy và vận chuyển nội địa, bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp gia công.

ẢNH: ĐAN THANH

Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Lê Tiến Trường, đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, lo ngại trước hết là về khả năng có thể giao được hàng trong thời gian tới và thời gian giao hàng có thể kéo dài.

Ngoài ra, chiến sự làm giá dầu mỏ tăng lên khiến chi phí năng lượng cũng như chi phí của những mặt hàng nguyên liệu được chế biến từ dầu mỏ, như trong ngành dệt may là các loại xơ polyester có thể sẽ tăng theo.

Thực tế, giá của các loại nguyên liệu lên hay xuống phụ thuộc vào thời gian của chiến sự. Nếu chiến sự kết thúc nhanh, mức độ ảnh hưởng sẽ không lớn và ngược lại.

Ngoài các khía cạnh trên, với ngành dệt may, khi chiến sự xảy ra, điều lo lắng lớn nhất là sự thay đổi hành vi của người tiêu dùng ở các quốc gia, trong đó có 2 thị trường lớn là Mỹ và châu Âu.

"Mô hình thời trang nhanh đang rút khỏi Việt Nam do không thể chịu được độ trễ hơn 20 ngày đường biển. Các nhà nhập khẩu chuyển từ sản xuất vừa đủ sang dự phòng rủi ro, yêu cầu nhà máy rút ngắn hơn nữa thời gian sản xuất để bù đắp cho khâu vận chuyển", ông Giang đề cập.

Rút ngắn thời gian sản xuất để bù thời gian giao hàng

Trong bối cảnh hiện tại, Vinatex đang tiếp tục tập trung cao nhất để hoàn thành các đơn hàng đã có. 

"Đơn hàng đang có số lượng tương đối khá. Chúng tôi quyết tâm sản xuất nhanh nhất, hiệu suất nhất. Trong đó có tính toán đến cả việc rút ngắn thời gian sản xuất tại Việt Nam để có thể bù lại một phần thời gian giao hàng do logistics dài ra mà vẫn tiếp cận được các thị trường một cách hợp lý…", ông Trường chia sẻ.

ẢNH: ĐAN THANH

Lãnh đạo Vinatex nhìn nhận, năm 2026 tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động về thuế quan, địa chính trị và chi phí năng lượng, logistics.

Với thị trường EU, doanh nghiệp cần tính toán lại nhu cầu sử dụng nguyên liệu, cơ cấu giá, tiến độ sản xuất, chủ động đẩy nhanh nhịp độ để bù đắp thời gian vận tải, hạn chế tối đa rủi ro giao hàng chậm và phát sinh chi phí.

Với thị trường Mỹ, trong bối cảnh chỉ số đô la Mỹ (DXY) suy giảm và áp lực giảm giá gia tăng do hàng nhập khẩu đắt đỏ, các doanh nghiệp cần lường trước xu hướng khách hàng tiếp tục yêu cầu điều chỉnh giá.

Các đơn vị tập trung thực hiện sớm các đơn hàng đi Mỹ, tận dụng giai đoạn thuế quan bổ sung 10 - 15% có hiệu lực trong 150 ngày để tối ưu kế hoạch giao hàng, hạn chế rủi ro khi chính sách có thể thay đổi theo hướng bất lợi hơn.

Hiện tại, hầu hết doanh nghiệp may trong hệ thống Vinatex đã đầy đơn hàng đến quý 2. Tuy nhiên, ông Trường nhấn mạnh, nếu có những đơn hàng mới xuất hiện thì doanh nghiệp may cần quyết tâm đón nhận, không dàn trải kế hoạch sản xuất của cả năm đều ra tất cả các tháng.

"Với ngành sợi, doanh nghiệp cần lưu ý diễn biến giá dầu tăng đang kéo theo giá nguyên liệu hóa dầu, đặc biệt là xơ polyester có xu hướng nhích lên, đồng thời tác động lan tỏa tới giá bông. Trong bối cảnh nhu cầu sợi toàn cầu còn yếu, các đơn vị cần kiểm soát chặt tồn kho, cân đối sản xuất theo tín hiệu thị trường, tránh rủi ro biên lợi nhuận bị co hẹp", ông Trường nói.

Ông Giang nhận định, bất chấp khó khăn từ giá logistics và sức ép của đối thủ, mục tiêu xuất khẩu 49 - 49,5 tỉ USD năm nay của ngành dệt may vẫn khả thi nếu các doanh nghiệp linh hoạt ứng biến, tập trung vào các giải pháp trọng tâm.

Điển hình như, đa dạng hóa phương thức vận tải: sử dụng đường sắt liên vận Á - Âu để sang các nước EU nhằm đảm bảo tính ổn định và an toàn; kết hợp vận tải đa phương thức qua các trung tâm chuyển tiếp ít bị ảnh hưởng để rút ngắn thời gian giao hàng mùa vụ.

Trong trường hợp cấp bách, chuyển sang vận tải hàng không nhưng cần đàm phán chia sẻ chi phí để tránh lỗ nặng.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần đặc biệt lưu ý chuyển dịch sang nguyên liệu tự nhiên, tái chế (cotton, sợi tre, sợi dứa) để tránh bão giá dầu, đáp ứng tiêu chuẩn xanh của EU; dịch chuyển sang các mặt hàng giá trị cao để bù đắp chi phí logistics...