Đi bầu cử vì sao không nên chọn đại, chọn cho có?

Với người trẻ, đặc biệt là những cử tri lần đầu đi bầu cử, đây là trải nghiệm vừa tự hào, vừa nhiều băn khoăn: Lá phiếu của mình có thực sự quan trọng không? Cần chuẩn bị gì trước khi đi bầu? Làm sao để lựa chọn đúng và có trách nhiệm?

Trong chương trình tọa đàm giao lưu trực tuyến với chủ đề "Tuổi trẻ với bầu cử" do T.Ư Đoàn chỉ đạo, Báo Thanh Niên tổ chức, chuyên gia đã giúp bạn trẻ giải đáp những thắc mắc khi lần đầu tham gia bầu cử.

Điều quan trọng bảo vệ quyền lợi của mỗi công dân

Để giúp người trẻ hiểu rõ hơn bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, thạc sĩ Trương Thị Minh Thùy, giảng viên môn Luật hiến pháp, Khoa Luật hành chính nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM, cho biết bầu cử là quyền chính trị cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp. Đây là cơ hội rất quan trọng để cử tri cả nước thể hiện tâm tư, nguyện vọng cũng như quyền làm chủ của mình trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đó chính là lý do bầu cử được coi là sự kiện chính trị, pháp lý đặc biệt quan trọng của đất nước.

ẢNH: THANH HẢI

Trước thắc mắc được nêu ra: "Nếu một bộ phận cử tri thờ ơ với việc đi bầu cử, sẽ có những ảnh hưởng gì?", thạc sĩ Minh Thùy khẳng định sẽ ảnh hưởng rất nhiều, vì theo luật Bầu cử, kết quả chỉ được công nhận khi có quá nửa tổng số cử tri tham gia bỏ phiếu. Nếu không đạt được tỷ lệ này phải hủy kết quả và tiến hành bầu cử lại. Do đó sự tham gia đầy đủ của các cử tri là một trong những yếu tố quyết định rất lớn đến sự thành công của cuộc bầu cử.

Tham gia tọa đàm, Thái Nguyễn Đăng Khoa, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường, Phó chủ tịch Hội Sinh viên Học viện Cán bộ TP.HCM, cho biết năm nay 22 tuổi nhưng là lần đầu tiên được tham gia bầu cử, chính vì thế khi chuẩn bị cầm lá phiếu trên tay, Khoa rất tự hào. Đây không chỉ là cột mốc trưởng thành của cá nhân mà còn giúp Khoa nhìn nhận rõ hơn về ý thức trách nhiệm công dân của bản thân.

Vì là lần đầu tham gia bầu cử, và mặc dù cũng đã chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan về ngày hội non sông lần này, nhưng Khoa vẫn còn nhiều thắc mắc, trong đó có các nguyên tắc của cuộc bầu cử.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Thạc sĩ Minh Thùy cho biết theo quy định của pháp luật bầu cử hiện nay thì bầu cử ở VN có 4 nguyên tắc: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Với nguyên tắc phổ thông, Nhà nước sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất để công dân đáp ứng các điều kiện đi bầu cử sẽ thực hiện được quyền bầu cử của mình. Nhà nước cũng sẽ tạo điều kiện rộng rãi nhất để những người đáp ứng các điều kiện ra ứng cử có thể thực hiện quyền ứng cử của mình. Bên cạnh đó, ngày bầu cử bắt buộc phải là ngày chủ nhật, để người dân có quỹ thời gian rộng rãi nhất tham gia bỏ phiếu.

Nguyên tắc trực tiếp là cử tri phải trực tiếp đến khu vực bỏ phiếu để ghi và bỏ phiếu vào thùng. Trừ những trường hợp ngoại lệ như không thể tự viết phiếu bầu, hoặc bị khuyết tật mà không thể tự bỏ phiếu vào thùng… thì có thể nhờ người khác làm giúp.

Nguyên tắc bỏ phiếu kín giúp cử tri tự do lựa chọn người đại diện của mình mà không e ngại những vấn đề tế nhị khác. Vì thế, ở các khu vực bỏ phiếu sẽ có các phòng phiếu kín để cử tri vào và ghi phiếu.

Nguyên tắc cuối cùng là bình đẳng, theo đó mỗi cử tri sẽ có một phiếu bầu và giá trị của các phiếu bầu là như nhau.

Giải thích rõ hơn về giá trị lá phiếu của mỗi cử tri trẻ, thạc sĩ Minh Thùy nói: "Khi cử tri trẻ đi bầu tức là các bạn đang thực hiện quyền chính trị rất quan trọng được hiến pháp ghi nhận. Việc đó đồng nghĩa rằng các bạn không chỉ lựa chọn ra người đại diện cho tiếng nói của mình trong Quốc hội, HĐND mà còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn là các bạn đang ủy thác quyền lực của mình cho người đại diện đó, điều đó rất quan trọng để các bạn bảo vệ quyền lợi của mình trong 5 năm tới".

Vì sao hãy tự mình đi bầu ?

Anh Nguyễn Khắc Quốc Huy, quyền Bí thư Đoàn Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, dù năm nay đã là lần thứ 3 được tham gia bỏ phiếu bầu cử, nhưng cảm giác hồi hộp và tự hào khi ngày đầu cầm lá phiếu trên tay vẫn nguyên vẹn. Anh Huy cho biết đó cũng là cảm xúc chung của rất nhiều bạn trẻ khi lần đầu đi bầu cử. Bên cạnh niềm tự hào sẽ là rất nhiều hồi hộp và thắc mắc xen lẫn.

"Hiện tại bản thân đang công tác tại đơn vị trường học nên có rất đông các bạn sinh viên là cử tri lần đầu đi bầu. Vì là lần đầu nên nhiều bạn chưa hiểu rõ được lá phiếu của mình có trách nhiệm như thế nào đối với việc bầu cử. Và bên cạnh quyền, thì trách nhiệm và nghĩa vụ của cử tri trẻ với bầu cử như thế nào?", anh Huy chia sẻ và mong thạc sĩ Minh Thùy sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn.

Trước những chia sẻ này, thạc sĩ Minh Thùy cho biết theo quy định của Hiến pháp thì bầu cử là quyền của công dân, nhưng điều đó không có nghĩa là muốn làm thì làm, không làm cũng không sao, bởi bầu cử là quyền nhưng cũng là trách nhiệm của công dân đối với đất nước.

"Các bạn trẻ cũng cần biết rằng việc đi bầu cử không phải là làm giúp cho Nhà nước mà là chúng ta đang thực hiện một quyền hiến định của mình và đó là điều rất thiêng liêng, không chỉ đơn thuần là tham gia cho có phong trào, thấy người ta đi bỏ phiếu thì mình cũng đi", thạc sĩ Minh Thùy nhắn gửi.

Để thực hiện tốt quyền này, thạc sĩ Minh Thùy cho rằng trách nhiệm lớn nhất là các bạn trẻ phải nghiên cứu kỹ về tiểu sử và chương trình hành động của từng ứng cử viên, để lá phiếu thật sự có chất lượng chứ không phải là bầu đại, bầu cho có.

Cụ thể hơn, thạc sĩ Minh Thùy cho hay nghiên cứu kỹ là xem chương trình hành động của từng ứng viên để biết được rằng nếu trúng cử họ sẽ có những hành động nào và những hành động đó liên quan đến vấn đề các bạn quan tâm hay không. Đó sẽ là một trong những căn cứ rất cần thiết để bạn đưa ra được lựa chọn phù hợp nhất.

"Hy vọng rằng các bạn cử tri trẻ hãy tự mình thực hiện quyền hiến định quan trọng của mình, đừng để người khác làm thay điều đó. Hãy tự mình nghiên cứu thật kỹ những ứng cử viên mà bản thân lựa chọn làm người đại diện của mình, ủy thác quyền lực của mình cho người đại diện đó để đảm bảo rằng những tâm tư, nguyện vọng và ý chí của các bạn sẽ có kênh phản ánh tốt nhất trong 5 năm tới", thạc sĩ Minh Thùy nhắn gửi đến các cử tri trẻ.