Di sản không còn chỉ được lưu giữ trong tủ kính hay những trang tư liệu, mà có thể được khám phá, tương tác và kết nối với đời sống hiện đại, đặc biệt là thế hệ trẻ
Ảnh: Hãng phim TFS cung cấp
Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM (HTV) tổ chức chương trình Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2026 với chuyên đề Ứng dụng công nghệ trong số hóa di sản văn hóa và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch ở TP.HCM hiện nay.
Với chủ đề Chạm vào di sản, chương trình diễn ra từ 14 - 20 giờ ngày 23.7 tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng (phường Sài Gòn, TP.HCM) sẽ quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia văn hóa, nghệ thuật và doanh nghiệp công nghệ nhằm cùng trao đổi về những giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh chuyển đổi số.
Thông điệp xuyên suốt chương trình là: "Số hóa không thay thế thực tại, mà bất tử hóa nguyên bản của di sản trước thăng trầm thời gian". Theo ban tổ chức, công nghệ không chỉ giúp lưu trữ dữ liệu mà còn đưa di sản từ trạng thái "tĩnh" trở thành nguồn tài nguyên có khả năng phát triển, mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng và tạo ra những trải nghiệm văn hóa mới.
Không gian văn hóa tương tác tại sự kiện giới thiệu các mô hình số hóa bảo tàng, di tích, nghệ thuật truyền thống, làng nghề và thủ công mỹ nghệ. Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cùng nhiều đơn vị công nghệ tham gia giới thiệu các sản phẩm, giải pháp số hóa.
Tại khu vực sảnh, khách mời có dịp tham quan không gian trưng bày các mô hình số hóa của Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Địa đạo Củ Chi, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, không gian làng nghề và gốm Biên Hòa, trang phục truyền thống của nghệ nhân Năm Tuyền...
Ảnh: Hãng phim TFS cung cấp
AI "hồi sinh" phim cải lương xưa
Một trong những điểm nhấn của chương trình là workshop Chuyển đổi số di sản - Hồi sinh phim cải lương trắng đen bằng công nghệ. Tại đây, khán giả được giới thiệu quy trình phục hồi những tác phẩm cải lương kinh điển, trong đó có vở Tiếng trống Mê Linh.
Chuyên gia Lê Phước Hiếu Trung, Phó Giám đốc HTV - TMS, trực tiếp trình diễn các công đoạn xử lý phim, từ quét hình ảnh ở độ phân giải cao, làm sạch vết xước, ổn định hình ảnh đến ứng dụng AI hỗ trợ đề xuất màu sắc. Khán giả có thể trực tiếp so sánh bản phim gốc với phiên bản đã được xử lý bằng công nghệ.
Tuy nhiên, công nghệ không thay thế hoàn toàn con người trong quá trình phục hồi. Các chuyên gia mỹ thuật và kỹ thuật vẫn phải kiểm tra, hiệu chỉnh thủ công từng khung hình nhằm bảo đảm tính chính xác và giá trị lịch sử của tác phẩm.
Bên cạnh đó, workshop Không gian số - Hành trình mới của bảo tàng và du lịch giới thiệu công nghệ số hóa 3D, không gian 360 độ và những phương thức tương tác mới. Người tham dự có thể xoay không gian, phóng to hiện vật, quan sát chi tiết kiến trúc trên màn hình LED, đồng thời tìm hiểu khả năng ứng dụng thuyết minh đa ngôn ngữ, mã QR và tham quan từ xa.
Các mô hình được trưng bày tại sự kiện
Ảnh: Hãng phim TFS cung cấp
Hướng tới ngân hàng dữ liệu di sản số
Tại tọa đàm Số hóa dữ liệu văn hóa - du lịch TP.HCM, các chuyên gia Nguyễn Thị Hậu, Mã Thanh Cao và Trịnh Đăng Khoa cùng bàn về xu hướng quản trị di sản số, thực trạng số hóa tại TP.HCM và những thách thức về kinh phí, nhân lực, nền tảng dữ liệu.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là xây dựng "Ngân hàng dữ liệu di sản số" (Digital Heritage Bank), qua đó tạo nền tảng dữ liệu phục vụ công tác bảo tồn, giáo dục, du lịch và phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo.
Bên cạnh các hoạt động công nghệ, chương trình còn có biểu diễn đờn ca tài tử, trang phục hát bội và trích đoạn cải lương Lê Công kỳ án do các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang trình diễn.
Bình luận (0)