Những chuyển động ấy không chỉ đặt ra yêu cầu về nguồn lực đầu tư hay công nghệ, mà còn đòi hỏi đội ngũ nhân lực đủ năng lực để làm chủ và phát triển các lĩnh vực mới.
Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20.11, trao đổi với phóng viên Thanh Niên, PGS-TS Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM (UTH), chia sẻ về vai trò của ĐH trước những vận hội mới của đất nước.
Phát triển dựa trên 5 trụ cột
Thưa ông, trước những chuyển động mạnh mẽ của đất nước, vai trò của ĐH cần được nhìn nhận như thế nào?
PGS-TS Nguyễn Xuân Phương: Theo tôi, ĐH không chỉ đào tạo nhân lực cho những công việc đang có, mà phải chuẩn bị con người cho những lĩnh vực sẽ quyết định tương lai phát triển của đất nước.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh và sinh viên UTH tại lễ khánh thành Phòng mô phỏng điều khiển và khai thác đường sắt tốc độ cao
Ảnh: UTH
Những lĩnh vực như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, logistics, kinh tế biển, hàng không hay năng lượng tái tạo đều có chu kỳ phát triển dài. Nếu chỉ chờ đến khi các dự án triển khai mới bắt đầu chuẩn bị nguồn nhân lực thì chúng ta sẽ luôn đi sau thực tiễn.
ĐH phải đi trước trong dự báo nhu cầu nhân lực, đổi mới chương trình đào tạo, đầu tư nghiên cứu và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, đối tác quốc tế. Điều quan trọng không chỉ là giúp sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, mà còn trang bị khả năng thích ứng với những thay đổi của công nghệ và từng bước làm chủ những lĩnh vực mới.
Giá trị của một trường ĐH không chỉ được đo bằng số lượng sinh viên tốt nghiệp hay những bảng xếp hạng, mà còn ở khả năng đồng hành cùng những chiến lược phát triển dài hạn của đất nước.
UTH lựa chọn phát triển dựa trên 5 trụ cột gồm: hàng hải; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị; logistics; hàng không và kinh tế không gian tầm thấp; năng lượng xanh và phát triển bền vững. Điều gì là cơ sở cho lựa chọn này?
Chúng tôi không lựa chọn 5 trụ cột theo một xu hướng nhất thời. Đây là những lĩnh vực UTH có nền tảng đào tạo, đồng thời cũng là những không gian phát triển quan trọng của đất nước trong tương lai.
Việt Nam đang hướng mạnh ra biển, đầu tư cho hệ thống đường sắt hiện đại, phát triển logistics, mở rộng hạ tầng hàng không và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Mỗi lĩnh vực đều cần đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và nhà quản lý trình độ cao. Nếu ĐH không chuẩn bị từ hôm nay thì sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu phát triển trong những năm tới.
Năm trụ cột chiến lược là định hướng để nhà trường tập trung đầu tư chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. Quan trọng hơn, 5 trụ cột không tồn tại riêng lẻ mà bổ trợ cho nhau, hướng đến mục tiêu xây dựng một mô hình ĐH ứng dụng gắn chặt với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.
Một trường ĐH luôn gắn với thực tiễn
Theo ông, UTH chuẩn bị gì để sinh viên có thể thích ứng với những thay đổi rất nhanh của công nghệ và thị trường lao động?
Theo tôi, điều thị trường lao động cần trong tương lai không chỉ là những người giỏi chuyên môn, mà còn là những người biết học hỏi, thích ứng và sẵn sàng thay đổi.

PGS-TS Nguyễn Xuân Phương (giữa, hàng trên) và nhóm sinh viên UTH bên bức tường thử nghiệm bằng bê tông gai dầu
Ảnh: UTH
Đó cũng là lý do UTH kiên trì theo đuổi mô hình ĐH ứng dụng. Chúng tôi muốn sinh viên được tiếp cận thực tiễn nghề nghiệp ngay từ khi còn học thông qua học kỳ doanh nghiệp, thực tập và các dự án hợp tác với doanh nghiệp. Khi khoảng cách giữa giảng đường và nơi làm việc được rút ngắn, người học sẽ trưởng thành nhanh hơn và hiểu rõ giá trị của những điều mình đang học.
Nghiên cứu khoa học cũng được định hướng từ những vấn đề của thực tiễn. Ví dụ, những nghiên cứu về vật liệu xây dựng xanh cho thấy khi được tạo điều kiện, sinh viên hoàn toàn có thể tham gia tạo ra các giải pháp phục vụ cộng đồng. Theo tôi, đó mới là điều một trường ĐH cần nuôi dưỡng.
Nếu nhìn đến năm 2030 và xa hơn, ông mong muốn UTH sẽ được nhắc đến như một trường ĐH như thế nào?
Tôi mong khi nhắc đến UTH, mọi người sẽ nghĩ đến một trường ĐH luôn gắn với thực tiễn, với doanh nghiệp và với những lĩnh vực đất nước đang cần.
Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư cho 5 trụ cột chiến lược, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế. Nhưng suy cho cùng, mọi mục tiêu đều hướng đến một điều: đào tạo những con người đủ năng lực để đảm nhận những công việc của tương lai.
Tôi luôn tin rằng thành công của một trường ĐH không nằm ở những gì nhà trường sở hữu, mà ở những gì sinh viên có thể tạo ra sau khi rời giảng đường. Nếu các em góp sức vào những công trình, doanh nghiệp và những lĩnh vực đang làm nên diện mạo mới của đất nước, đó cũng là thành công lớn nhất của UTH.










Bình luận (0)