Điều gì xảy ra khi pin máy tính, điện thoại… trên máy bay bốc khói và cháy?

Chuyến bay 1334 của hãng hàng không Mỹ Delta Air Lines đang bay từ Atlanta đến Fort Lauderdale thì khói và lửa bắt đầu bốc ra từ một chiếc ba lô. Các phi công đã ban bố tình trạng khẩn cấp và chuyển hướng đến Fort Meyers, nơi 191 người trên máy bay đã được sơ tán an toàn.

Thủ phạm là bộ pin lithium-ion trong sạc dự phòng của một hành khách, được cất trong hành lý xách tay.

Tại Trung tâm Kỹ thuật hàng không vũ trụ tiên tiến William J. Hughes của FAA tại Atlantic City, New Jersey, các kỹ sư an toàn phòng cháy chữa cháy đã nghiên cứu và chứng minh mức độ nghiêm trọng của sự cố.

"Pin lithium có thể rơi vào tình trạng gọi là thoát nhiệt", Giám đốc Chi nhánh An toàn phòng cháy chữa cháy Robert Ochs giải thích. "Đột nhiên, nó sẽ bắt đầu đoản mạch, sẽ càng lúc càng nóng hơn cho đến khi cấu trúc của pin bị hỏng. Lúc đó, nó có thể phun ra chất điện phân nóng chảy, ngọn lửa, khói và khí độc".

ẢNH: CNN

FAA đã thực hiện một cuộc trình diễn với CNN bên trong nhà chứa máy bay nghiên cứu của họ để cho thấy điều gì có thể xảy ra.

Một bộ pin sạc, có thể được sử dụng để sạc máy tính xách tay hoặc điện thoại di động, được nhét vào túi sau ghế và được làm nóng đến hơn 300 độ để mô phỏng hiện tượng thoát nhiệt. Đột nhiên, tia lửa và lửa bùng phát dữ dội, thiêu đốt các ghế ngồi gần đó và tạo ra khói bốc lên cuồn cuộn.

"Các thử nghiệm mà chúng tôi đang thực hiện ở đây đang giúp ích cho tiếp viên hàng không", ông Ochs nói. "Bất cứ khi nào có hỏa hoạn trên máy bay, đó đều là mối lo ngại nghiêm trọng và cần phải hành động ngay lập tức vì không có lối thoát".

Những sự cố thoát nhiệt này rất khó để dập tắt. Cục Hàng không liên bang Mỹ khuyến nghị tiếp viên hàng không trước tiên nên sử dụng bình chữa cháy halon, vốn là thiết bị tiêu chuẩn trên máy bay, nhưng chỉ riêng điều đó có thể là chưa đủ.

Trong thử nghiệm được thực hiện với CNN, ngọn lửa bùng phát trở lại chỉ trong chốc lát.

Vấn đề này không phải là mới, nhưng ngày càng có nhiều pin được mang lên máy bay hơn bao giờ hết. Tổ chức an toàn UL Standards and Engagement cho biết, hiện trung bình một hành khách bay với bốn thiết bị chạy bằng pin lithium-ion.

"Các vụ cháy rất hiếm, nhưng chúng đang gia tăng. Chúng tôi ghi nhận tới hai vụ mỗi tuần, trên máy bay hoặc trong sân bay", Jeff Marootian, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của tổ chức, nói với CNN.

FAA cho phép hầu hết các thiết bị điện tử cá nhân của người tiêu dùng sử dụng pin lithium-ion trong hành lý ký gửi và hành lý xách tay.

Tuy nhiên, dữ liệu liên bang mới nhất cho thấy pin dự phòng là nguyên nhân hàng đầu gây ra sự cố, và do đó, FAA đã cấm mang chúng vào hành lý ký gửi vì chúng khó dập tắt hơn.

Nhưng bất chấp tất cả các cảnh báo, UL Standards and Engagement cho biết cứ năm hành khách thì có hai người cho biết họ vẫn ký gửi chúng.

"Chúng tôi biết rằng trong khoang hành lý, cháy pin lithium là một mối nguy hiểm nghiêm trọng", Ochs nói. "Hành khách nên mang chúng theo lên máy bay và chúng phải dễ dàng tiếp cận. Nếu chẳng may pin bị cháy và được nhét sâu trong hành lý của bạn, thậm chí là trên ngăn đựng đồ phía trên, thì tiếp viên hàng không sẽ rất khó khăn để xử lý".

ẢNH: JTBC

Vào tháng 1 năm ngoái, chiếc Airbus A321 của hãng hàng không Air Busan hạ cánh xuống sân bay quốc tế Gimhae ở Hàn Quốc đã bốc cháy dữ dội. Cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành, nhưng nguyên nhân được cho là do một bộ pin dự phòng cá nhân được cất giữ trong ngăn đựng hành lý phía trên. 27 người bị thương, trong đó có 3 người bị thương nặng.

Do đó, Hàn Quốc đã ban hành quy định cấm cất giữ pin dự phòng trong ngăn đựng hành lý phía trên và cấm mang thiết bị sạc lên máy bay.

Tại Mỹ, Southwest Airlines hiện yêu cầu tất cả các bộ pin phải "để ở nơi dễ thấy" khi sử dụng, và hành khách không được phép sạc thiết bị trong ngăn đựng hành lý phía trên.

Một vụ cháy pin lithium trên mặt đất đã đủ nguy hiểm, ở độ cao khoảng 9.100 mét nó có thể trở thành thảm họa.