Đo huyết áp: Sai vài con số, lệch cả hướng điều trị

GS-TS Phạm Mạnh Hùng
(Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8)

Tăng huyết áp hiện là một trong những vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng nhất trên toàn cầu. Theo số liệu mới nhất của các tổ chức quốc tế về tăng huyết áp và tim mạch, hiện có khoảng 1,3 tỉ người trưởng thành trên thế giới mắc tăng huyết áp. Đáng lo ngại hơn, gần 46% người bệnh không hề biết mình mắc bệnh.

Hãy biết con số huyết áp của bạn

Đo huyết áp là một trong những việc đơn giản nhất trong chăm sóc sức khỏe hiện nay. Chỉ cần một chiếc máy nhỏ, vài phút ngồi yên là ai cũng có thể biết được chỉ số huyết áp của mình. Tuy nhiên, điều mà nhiều người không ngờ là: Đo huyết áp rất dễ sai, và chỉ một sai số nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.

Đo huyết áp: Sai vài con số, lệch cả hướng điều trị - Ảnh 1.

Đo huyết áp là cách đơn giản nhất để phát hiện sớm bệnh

ẢNH: LIÊN CHÂU

Theo các khuyến cáo của Liên đoàn Tăng huyết áp thế giới (World Hypertension League), Hội Tim mạch châu Âu (European Society of Cardiology) và Hội Tim mạch học VN, đo huyết áp đúng kỹ thuật là nền tảng để chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp chính xác. Bởi nếu đo sai, mọi quyết định phía sau cũng có thể sai theo.

Nhiều người cho rằng huyết áp chỉ là một con số "xấp xỉ". Nhưng thực tế chỉ cần chênh 5 - 10 mmHg cũng có thể làm thay đổi đánh giá bệnh.

Một người có huyết áp thực sự là 135/85 mmHg nhưng đo sai thành 150/90 mmHg có thể bị chẩn đoán tăng huyết áp và phải dùng thêm thuốc không cần thiết. Ngược lại, người bị tăng huyết áp thật sự nhưng đo sai thấp hơn thực tế có thể chủ quan, bỏ lỡ cơ hội điều trị sớm.

Có những trường hợp chỉ vì đo huyết áp sai mà người bệnh bị tăng thuốc kéo dài, gây tụt huyết áp, chóng mặt, té ngã. Nhưng cũng có người nghĩ huyết áp "bình thường" nên không điều trị cho đến khi xảy ra đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Hai tình trạng phổ biến nhưng ngược nhau

Các hiệp hội tim mạch hiện nay đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đo huyết áp tại nhà vì có 2 tình trạng rất phổ biến.

Thứ nhất là "tăng huyết áp áo choàng trắng": huyết áp tăng khi vào bệnh viện do lo lắng nhưng ở nhà thì bình thường.

Ngược lại là "tăng huyết áp ẩn giấu": đo ở bệnh viện bình thường nhưng thực tế huyết áp tăng cao trong sinh hoạt hằng ngày. Đây là nhóm nguy hiểm vì rất dễ bị bỏ sót.

Do đó, người dân không nên chỉ dựa vào một lần đo đơn lẻ để kết luận mình có hay không có tăng huyết áp.

Tăng huyết áp hiện vẫn là yếu tố nguy cơ tim mạch hàng đầu trên thế giới. Bệnh có thể dẫn đến đột quỵ, suy tim, nhồi máu cơ tim, suy thận và tử vong sớm. Điều nguy hiểm là phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Chính vì vậy, đo huyết áp là cách đơn giản nhất để phát hiện sớm bệnh.

Rất nhiều yếu tố nhỏ có thể làm sai lệch kết quả đo. Các yếu tố đó bao gồm:

  • Vừa đi bộ, leo cầu thang hoặc tập thể dục xong.
  •  Uống cà phê, trà đặc hoặc hút thuốc trước khi đo.
  •  Nói chuyện khi đang đo.
  •  Ngồi bắt chéo chân.
  •  Để tay thấp hơn mức tim.
  •  Đo khi căng thẳng hoặc mất ngủ.
  •  Dùng vòng băng quấn không đúng kích cỡ.

Cách đo huyết áp đúng

 Theo các khuyến cáo quốc tế và của Hội Tim mạch học VN, người dân nên:

  •   Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước đo.
  •   Không uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong vòng 30 phút trước đo.
  •   Ngồi thoải mái, tựa lưng.
  •   Không nói chuyện khi đo.
  •   Đặt tay ngang mức tim.
  •   Đo 2 lần cách nhau khoảng 1 phút và lấy chỉ số trung bình.
  •   Đo vào buổi sáng và buổi tối trong nhiều ngày liên tiếp.

Ngoài ra, lần đầu tiên nên đo ở cả hai tay. Nếu có chênh lệch, nên sử dụng tay có huyết áp cao hơn cho các lần đo sau.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.