Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM

Lê Công Sơn
Lê Công Sơn
Không chỉ đối mặt với mức sụt giảm doanh số sâu nhất từ trước đến nay, ngành xuất bản còn “nóng” bởi những vấn đề thời sự như sách giả, sách lậu, ấn phẩm vi phạm pháp luật... tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của TP.HCM.

Sáng 21.8 tại TP.HCM, Sở VH-TT TP.HCM tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 trong lĩnh vực xuất bản. Dịp này, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM ra mắt với cương vị Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam khóa V (nhiệm kỳ 2023-2028).

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 1.

Một buổi giao lưu ra mắt sách của NXB Trẻ

Ảnh: QUỲNH TRÂN

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 2.

Bà Phạm Thị Yến - Phó Trưởng phòng Báo chí – Xuất bản (Sở VH-TT TP.HCM) báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm của ngành xuất bản TP.HCM 

Ảnh: QUỲNH TRÂN

Với doanh thu toàn ngành xuất bản, phát hành đạt gần 3.000 tỉ đồng; riêng khối phát hành xuất bản phẩm trên địa bàn đạt hơn 50 triệu bản sách; ngành in TP.HCM ước đạt 104.000 tỉ đồng, lợi nhuận toàn ngành khoảng 11.450 tỉ đồng, cùng nhiều điểm sáng trong công tác lan tỏa văn hóa đọc đến cộng đồng, đây là những kết quả đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, báo cáo tổng kết do bà Phạm Thị Yến, Phó trưởng phòng Báo chí - Xuất bản (Sở VH-TT TP.HCM), trình bày cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý nhà nước có mặt chưa theo kịp yêu cầu phát triển của lĩnh vực xuất bản. Chất lượng xuất bản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập quốc tế. Các đề tài về đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực còn ít được khai thác. Hiệu quả phát hành cũng chưa cao.

Nhiều việc cần làm ngay với ngành in, xuất bản và phát hành trong thời đại số

Lo ngại trước sự suy giảm doanh thu của thị trường truyền thống, khi chỉ đạt 1.515 tỉ đồng, giảm 40,7% so với cùng kỳ, với 21.276 đầu sách in và 382,162 triệu bản, ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ VH-TT-DL), cho rằng sau sáp nhập, địa bàn xuất bản và tiêu thụ sách được mở rộng, đồng nghĩa “dư địa” phát triển của ngành xuất bản TP.HCM còn rất lớn.

Ông Nguyễn Nguyên cho biết luật Xuất bản sửa đổi, với nhiều nội dung được điều chỉnh, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 23.8. “Luật gần như mới” này bỏ hẳn 7 điều, sửa đổi 40 điều, trong đó đáng chú ý là các chính sách mới nhằm gắn kết hoạt động xuất bản với hệ thống thư viện, đồng thời cho phép cơ quan chuyên môn trở thành cơ quan chủ quản, góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động xuất bản.

Đặc biệt, luật mới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền xuống tận cấp xã. Theo ông Nguyễn Nguyên, đây cũng là một lợi thế của TP.HCM khi thành phố sở hữu nguồn nhân lực thuộc nhóm lớn nhất cả nước trong lĩnh vực này.

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 3.

Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ VH-TT và DL) Nguyễn Nguyên thông tin về nhiều điểm mới trong luật Xuất bản

Ảnh: QUỲNH TRÂN

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 4.

Phó trưởng phòng PA03 (Công an TP.HCM) Đinh Xuân Hòa chia sẻ về những khó khăn trong việc xử lý vi phạm

Ảnh: QUỲNH TRÂN

Đối với hoạt động xuất bản trên không gian mạng, ông Nguyễn Nguyên cho biết sẽ có nhiều điều chỉnh, trong đó có quy định liên quan đến các đơn vị trung gian phát hành. “Chúng ta vừa tạo điều kiện thuận lợi, vừa quản lý chặt chẽ, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra để công tác bảo vệ bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ ngày càng đi vào nền nếp”, ông Nguyễn Nguyên nhấn mạnh.

Ông Lê Văn Minh, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, nhắc lại trường hợp cuốn Chuyện với Thanh như một bài học kinh nghiệm lớn đối với ngành xuất bản. Theo ông, trước đó, tác phẩm từng được gửi đến một NXB tại TP.HCM nhưng bị từ chối.

Ở góc độ thanh tra, xử lý các ấn phẩm vi phạm, ông Đinh Xuân Hòa, Phó trưởng phòng PA03 (Công an TP.HCM), cho biết việc xử lý các hành vi xâm phạm bản quyền hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. “Từ trước đến nay, các tác giả có thói quen xem nhẹ việc quyền lợi của mình bị xâm phạm nên cơ quan công an ít nhận được thông tin tố giác. Vì vậy, chúng tôi rất khó khăn trong quá trình xử lý. Sau khi phát hiện, phải giám định, xem xét, chứng minh số tiền thu lợi bất chính... lên tới 50 triệu đồng mới tính đến chuyện khởi tố”, ông Hòa nói.

Phó trưởng phòng PA03 cũng thông tin về một số vụ việc vi phạm trong lĩnh vực xuất bản. Cơ quan chức năng vừa phát hiện một cơ sở in 1.900 bản sách tôn giáo, vụ việc đã được chuyển cơ quan điều tra. Từ dấu hiệu vi phạm này, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện cơ sở in 1,8 tấn tài liệu Pháp luân công đang trong quá trình chuẩn bị thành phẩm.

“Sau sáp nhập, TP.HCM có số lượng cơ sở in ấn, photocopy rất lớn, cùng nhiều doanh nghiệp in bao bì trong các khu công nghiệp. Vì vậy, ngành in và xuất bản cũng nên xem xét đưa các cơ sở in bao bì công nghiệp vào diện quản lý”, ông Đinh Xuân Hòa đề nghị.

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 5.

Du khách nước ngoài tham quan Đường sách TP.HCM

Ảnh: TRUNG NGHĨA

Doanh số giảm sâu, sách giả, sách lậu làm 'nóng' hội nghị xuất bản TP.HCM- Ảnh 6.

Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn trăn trở với sàn thương mại điện tử

Ảnh: QUỲNH TRÂN

“Trông người mà ngẫm đến ta”, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn dành nhiều tâm huyết cho câu chuyện sàn thương mại điện tử, dù thời gian còn lại của nhiệm kỳ không nhiều. Ông cho rằng đây là vấn đề cần được ngành xuất bản đặc biệt quan tâm, nhất là khi doanh thu từ thương mại điện tử của Trung Quốc hiện đã lên tới khoảng 200 triệu USD mỗi năm.

“Lâu nay, chúng ta hay than phiền về tỷ lệ chiết khấu, phí phát hành phải trả cho các sàn thương mại điện tử quá cao nhưng không thể can thiệp được. Vậy thì phải làm gì?”, ông Tuấn đặt vấn đề.

Theo ông, trong thời kỳ Covid-19, ngành xuất bản từng xây dựng một sàn sách điện tử hoạt động hiệu quả, qua đó giúp độc giả ở nhiều vùng sâu, vùng xa tiếp cận sách. Đây là kinh nghiệm đáng để nhìn lại khi tìm hướng phát triển thị trường sách trên môi trường số.

“Dù các sàn thương mại điện tử của đối tác bán rất nhiều loại hàng hóa nên có nhiều lợi thế, chúng ta vẫn sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp. Bởi bên cạnh chúng ta luôn có sự ủng hộ của các ban, ngành và độc giả TP.HCM dành cho sách”, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn chia sẻ.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.