Gắn bó với núi Một (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) hàng chục năm, nhiều người dân đồng thuận với chủ trương di dời và san bằng ngọn núi để đảm bảo an toàn trước nguy cơ sạt lở. Thế nhưng, phía sau sự đồng thuận ấy là nỗi lo về tiền đền bù, nơi ở mới và cuộc sống sau khi rời nơi chốn đã gắn bó lâu dài.
Có 228 hộ dân nằm trong vùng sạt lở núi Một
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Thấp thỏm nỗi lo núi đổ
Sống từ rất lâu dưới chân núi Một, bà Phạm Thị Mỹ Lộc (59 tuổi, ở tổ 20, phường Quy Nhơn) chưa bao giờ nghĩ gia đình mình có ngày phải đối mặt với cảnh đất đá từ sườn núi đổ xuống nhà.
Bà kể, sau khi hoàn tất thủ tục và được cấp sổ đỏ, gia đình xây dựng căn nhà 3 tầng khang trang dưới chân núi Một. Nhà vừa hoàn thiện, chưa kịp ở bao lâu thì bão Kalmaegi (bão số 13) năm 2025 đổ bộ, kéo theo những ngày mưa lớn. Một cây cổ thụ ở lưng chừng núi bị đổ, cùng đất đá tràn xuống, khiến căn nhà của bà bị sập, nứt nhiều vị trí. Căn nhà của mẹ bà ở bên cạnh cũng bị sập hoàn toàn.
"Nhà sập giữa đêm, may mà mẹ tôi chạy thoát ra ngoài. Sau đó ít tháng, mẹ tôi được đền bù một khoản tiền để di dời. Nhưng 93 tuổi còn xây nhà làm gì nữa, mẹ tôi về ở hẳn với con trai", bà Lộc kể.
Mỗi khi mưa lớn, đất đá từ trên cao lại đổ xuống chân núi, uy hiếp hàng chục hộ dân
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Sau trận sạt lở ấy, mỗi khi mưa lớn, gia đình bà Lộc lại sống trong cảnh bất an. Đất đá từ trên cao tiếp tục sạt xuống, va vào tường nhà tạo ra những tiếng động lớn. Có đợt mưa bão, cả gia đình phải sơ tán tạm thời hoặc sang nhà hàng xóm ở nhờ vì lo sợ sạt lở.
Trước đề xuất di dời toàn bộ người dân khu vực núi Một và san bằng ngọn núi để tránh sạt lở, bà Lộc đồng tình, bởi theo bà, an toàn tính mạng là điều quan trọng nhất. Tuy nhiên, căn nhà trị giá hơn 1 tỉ đồng vừa xây dựng chưa được bao lâu giờ đứng trước nguy cơ phải rời bỏ khiến bà không khỏi xót xa.
"Nhà vừa cất lên, ở chưa được bao lâu thì phải di dời. Mong chính quyền địa phương có phương án đền bù và hỗ trợ thỏa đáng, giúp chúng tôi ổn định cuộc sống", bà Lộc nói.
Mong có chỗ ở phù hợp
Với ông Dương Văn Lộc (52 tuổi, tổ dân phố 20), căn nhà rộng khoảng 21 - 25 m² nằm lưng chừng núi Một đã gắn bó với ông hơn hai thập kỷ. Sống một mình, ông mưu sinh bằng nghề bốc vác sắt thép tại các công trình xây dựng.
Ông Lộc cho rằng việc di dời người dân khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở và san phẳng ngọn núi là hợp lý. Ông hiểu rằng việc chuyển đến nơi an toàn hơn sẽ giúp người dân tránh được những hiểm họa khó lường.
Ông Dương Văn Lộc trăn trở khoản tiền đền bù có thể khó đủ để mua một căn nhà hoặc mảnh đất mới
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Tuy nhiên, điều khiến ông băn khoăn là khả năng ổn định cuộc sống sau khi di dời. Với những người lao động tự do, thu nhập không cao như ông, khoản tiền đền bù có thể khó đủ để mua một căn nhà hoặc mảnh đất mới trong điều kiện giá bất động sản cao.
"Tôi chỉ mong Nhà nước có chính sách hỗ trợ, bố trí đất hoặc nhà tái định cư với giá phù hợp. Có chỗ ở nhỏ khoảng 20 m² cũng được, miễn là ổn định để tiếp tục làm ăn, sinh sống", ông Lộc chia sẻ.
Núi Một là ngọn núi nằm cạnh sông Hà Thanh, kéo dài theo đường Hoa Lư từ cầu Đôi đến cầu Chữ Y, cao khoảng 44 m và dài chừng 500 m. Khu vực chân núi có dân cư đông đúc, trong khi địa hình dốc, đất đá phong hóa mạnh khiến nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu.
Theo UBND phường Quy Nhơn (Gia Lai), khu vực này có 228 hộ dân, gồm 183 hộ sống trên núi, sườn núi và 45 hộ ở chân núi. Năm 2022, chính quyền thành phố Quy Nhơn (cũ) đã bồi thường, hỗ trợ di dời 9 hộ ở vị trí có nguy cơ sạt lở rất cao, nhưng đất đá vẫn tiếp tục sạt xuống khu vực móng nhà cũ.
Phường Quy Nhơn đề xuất di dời toàn bộ người dân, đào hạ và san phẳng núi Một để phòng tránh sạt lở
ẢNH: TRANG ANH
Đặc biệt, sau bão số 13 năm 2025 và đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 17 - 20.11.2025, mái taluy sạt lở nghiêm trọng với chiều dài khoảng 200 m, làm 5 căn nhà sập hoàn toàn, nhiều nhà khác hư hỏng.
Trước tình hình này, UBND phường Quy Nhơn đề xuất di dời toàn bộ người dân, đào hạ và san phẳng núi Một để phòng tránh sạt lở, kết hợp chỉnh trang đô thị.
Ông Nguyễn Đức Toàn, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn, cho biết quá trình đào hạ, san phẳng khu vực núi Một dự kiến phát sinh khối lượng khoảng 1 triệu m³ đất, đá. Đây là nguồn vật liệu rất cần thiết để phục vụ nhu cầu san lấp mặt bằng tại các dự án đầu tư xây dựng đang triển khai trên địa bàn tỉnh.
Theo nội dung quy hoạch đề xuất, phạm vi nghiên cứu có diện tích khoảng 6,88 ha. Cơ cấu sử dụng đất dự kiến gồm đất ở, đất công trình công cộng, đất cây xanh, đất giao thông và hạ tầng kỹ thuật. Tổng vốn đầu tư khoảng 500 tỉ đồng; nguồn thu đấu giá đất ước tính khoảng 850 tỉ đồng.
Bình luận (0)