Đợt mưa lớn ở Nam bộ kéo dài đến giữa tuần sau

Nam bộ mưa nhiều vì sao vẫn nóng?

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF), đợt mưa lớn ở khu vực Bắc bộ giảm dần và kết thúc. Trong những ngày tới, mưa sẽ tập trung ở khu vực từ Nghệ An đến Huế. Cụ thể trong ngày 19 - 20.9, mưa lớn có giông diện rộng với lượng mưa phổ biến 20 - 40 mm, cục bộ có nơi mưa lớn trên 70 mm.

Trong khi đó, TP.HCM và Nam bộ lại bước vào đợt mưa lớn mới trên diện rộng kéo dài đến giữa tuần sau. Các chuyên gia Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ khuyến cáo, điểm đáng chú ý là mưa có khả năng xuất hiện trong cả buổi sáng thay vì phổ biến vào chiều tối và đêm như thông thường. Đợt mưa có khả năng kéo dài đến 24.9, với tổng lượng phổ biến đến 250 mm, có nơi cao hơn. Riêng trong 3 ngày cuối tuần, tại khu vực trung tâm TP.HCM, lượng mưa phổ biến từ 70 - 120 mm, các khu vực ở phía bắc thành phố thuộc địa bàn Bình Dương cũ lượng mưa có thể lên đến 150 mm có nơi còn cao hơn. Trên khu vực Nam bộ, mưa lớn trên diện rộng nhưng tập trung nhiều ở khu vực ven biển miền Tây và bán đảo Cà Mau; khu vực bắc miền Đông như Lâm Đồng và Đồng Nai. Cảnh báo nguy cơ ngập lụt ở những vùng trũng thấp ven sông, cần đề phòng nguy cơ xảy ra lũ trên các sông suối nhỏ, sạt lở đất trên các sườn dốc ở khu vực Lâm Đồng và Đồng Nai.

ẢNH: CHÍ NHÂN

Nguyên nhân của đợt mưa lớn hiện nay là do dải hội tụ nhiệt đới nối với vùng áp thấp trên khu vực giữa Biển Đông. Chuyên gia Lê Thị Xuân Lan, cho biết các mô hình dự báo quốc tế nhận định khoảng ngày 24.9, vùng áp thấp trên Biển Đông có khả năng mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới và không loại trừ khả năng mạnh lên thành bão và ảnh hưởng đến đất liền nước ta trên khu vực từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa. "Như vậy, trong giai đoạn từ nay đến cuối tháng 9, thời tiết diễn biến phức tạp, mưa lớn kéo dài người dân cần đặc biệt chú ý phòng tránh để hạn chế rủi ro. Tuy nhiên, đây là thông tin cảnh báo sớm và khả năng trong những ngày tới diễn biến thời tiết có thể thay đổi, người dân cần tiếp tục cập nhật thông tin mới tiếp theo", bà Xuân Lan khuyến cáo.

Đáng nói, trong những ngày qua, thời tiết TP.HCM phổ biến nhiều mây, mưa giông xuất hiện rải rác và nắng gián đoạn với nhiệt độ cao nhất khoảng 31 - 32 độ C. Tuy nhiên, cảm nhận chung của nhiều người là thời tiết nóng bức rất khó chịu. Các chuyên gia khí tượng thủy văn lý giải, một trong những nguyên nhân quan trọng là do khu vực Nam bộ đang chịu tác động của hiện tượng El Nino cường độ rất mạnh - nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 đã đạt mức 2 độ C. Do ảnh hưởng của siêu El Nino nên trong khoảng 1 tháng qua mức nhiệt độ bình quân trên khu vực cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 - 2 độ C. Bên cạnh nhiệt độ bình quân tăng, siêu El Nino còn gây thiếu hụt lượng mưa ở nhiều khu vực. Mưa ít và các trận mưa phổ biến kết thúc rất nhanh nên ở các đô thị lớn có mức độ đô thị hóa cao như TP.HCM mưa chưa đủ sức giải nhiệt.

Siêu El Nino khiến mùa mưa kết thúc sớm

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) thông tin, trái đất vừa trải qua tháng 8 nóng nhất lịch sử với nhiệt độ không khí bề mặt trung bình toàn cầu cao hơn 1,65 độ C so với mức tham chiếu thời kỳ tiền công nghiệp. Ngoài ra, nhiệt độ bề mặt nước biển toàn cầu đã đạt mức cao nhất từng được ghi nhận. Một trong những yếu tố thúc đẩy là sự tác động của điều kiện El Nino cường độ mạnh ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương. Ngược lại, El Nino là một trong những yếu tố chi phối khí hậu trong tháng 8.

Trong khi đó, báo cáo cập nhật hằng tuần ngày 14.9 của Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) ghi nhận, nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Nino 3.4 đã đạt mốc 2 độ C và các khu vực lân cận như Nino 3 là 2,8 độ C và Nino 1 - 2 đến 3,7 độ C. El Nino đang ở mức rất mạnh và còn tiếp tục gia tăng trong những tháng tới để trở thành sự kiện mạnh nhất lịch sử.

NCHMF dự báo, trong thời kỳ từ tháng 10 - 12, El Nino có khả năng đạt cường độ rất mạnh. Nó sẽ tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong 3 tháng đầu năm 2027, sau đó cường độ giảm dần nhưng El Nino sẽ còn tiếp tục duy trì đến các tháng đầu mùa hè năm 2027. Dưới tác động của El Nino, mùa mưa ở Nam bộ sẽ kết thúc sớm đồng nghĩa với mùa khô đến nhanh hơn nhiều năm trước. Trong 3 tháng cuối năm, tại khu vực Tây nguyên và Nam bộ, lượng mưa giảm mạnh từ 20 - 40% so với trung bình nhiều năm. Ở chiều ngược lại, trên 2 khu vực này nhiệt độ trung bình có thể cao hơn từ 1,5 - 2,5 độ C. Khu vực miền Trung đang trong mùa mưa nhưng tổng lượng mưa cũng giảm từ 5 - 20% so với trung bình nhiều năm. Còn các tỉnh thành miền Bắc, những đợt không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn; các đợt rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật thông thường, vì vậy mà số ngày rét cũng ít hơn nhiều năm qua. Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền trong giai đoạn từ nay đến cuối năm cũng thưa hơn.

Đối với Nam bộ, dưới tác động của El Nino trong tháng 8 đã xuất hiện mức nhiệt cao bất thường đến 36 độ C; nhiều nơi lượng mưa tháng thiếu hụt trên 100 mm. Hiện nay, Nam bộ đang tiến gần về giai đoạn cuối mùa mưa nên đợt mưa lớn hiện tại là cơ hội tốt để người dân các địa phương tranh thủ tích trữ nước ngọt phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất. Các chuyên gia khuyến cáo từ khoảng giữa và cuối tháng 10 gió mùa tây nam sẽ bị thay thế dần bằng gió đông bắc, điều này đồng nghĩa với mùa mưa trên khu vực kết thúc. Dự báo, một số khu vực sẽ kết thúc mùa mưa ngay trong tuần đầu tháng 11, những nơi khác chậm hơn là vào giữa tháng, sớm hơn trung bình nhiều năm từ 10 - 20 ngày. Một lưu ý quan trọng khác là với tác động của siêu El Nino, mùa mưa sẽ kết thúc rất nhanh cũng như sẽ có rất ít các cơn mưa chuyển mùa và trái mùa như năm ngoái.