Dùng thạch tín trong nha khoa: Hiểm họa hoại tử, ung thư thế nào?

Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03) - Công an TP.HCM vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về tội "sản xuất, mua bán trái phép chất độc" gồm: Võ Thị Thu Oanh (50 tuổi, ở phường Bàn Cờ), Tăng Thị Mỹ Hòa (48 tuổi, ở phường Tân Bình), Tăng Hoàng Vinh (43 tuổi, ở phường An Đông, TP.HCM).

Các đối tượng đã sản xuất, mua bán trái phép chất độc Arsenic trioxide - As₂O₃ (thạch tín trắng) quy mô lớn. Đáng chú ý, loại chất độc cực mạnh này được sản xuất thủ công ngay trong phòng ngủ, bán hơn 3.000 hộp cho nhiều cơ sở nha khoa.

Kết quả giám định từ Phân viện Khoa học hình sự xác định các mẫu này đều chứa thạch tín. Đây là chất độc cực mạnh, có khả năng gây ung thư và nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người, nằm trong danh mục hóa chất phải kiểm soát đặc biệt.

Công an xác định hành vi sản xuất hóa chất độc hại trong điều kiện thủ công, không bảo đảm an toàn đã làm gia tăng nguy cơ rò rỉ, phát tán chất độc ra môi trường.

ẢNH: CTV

Bác sĩ Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Răng hàm mặt TP.HCM cho biết, trong nha khoa trước đây có dạy dùng thạch tín để duyệt tủy răng (tức làm cho mạch máu thần kinh bị hoại tử, chết, không đau nhức), sau đó sẽ lấy tủy chết, làm sạch và trám răng lại. Tuy nhiên, bệnh nhân phải đi lại nhiều lần và độc cho cơ thể nếu bị tràn ra môi trường bên ngoài, như hoại tử nướu.

"Từ nhiều năm trở lại đây, y văn thế giới và cả Việt Nam khuyến cáo không dùng thạch tín để điều trị tủy do có nhiều biện pháp khác, như gây tê. Và trong giáo trình cũng không còn giảng dạy sử dụng thạch tín trong nha khoa", bác sĩ Minh nói.

Chuyên gia hóa học Nguyễn Đình Độ cho biết, thạch tín từ lâu đã được biết đến là một độc chất. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là chất độc bảng A này vẫn đang âm thầm hiện diện trong một số phòng khám nha khoa để làm thuốc diệt tủy răng.

"Thạch tín là một chất độc cực mạnh với những đặc tính đáng sợ. Khi đặt vào răng với tác dụng diệt tủy, và dù sau đó là việc bịt kín chiếc răng sâu, tránh cho thạch tín rò rỉ, nhưng thạch tín vẫn có thể thấm qua ngà răng, rò rỉ ra các mô xung quanh, gây ra tình trạng hoại tử xương ổ răng và hoại tử nướu. Ngoài ra, các nghiên cứu y học đã xếp thạch tín vào nhóm chất có khả năng gây đột biến gen và ung thư", chuyên gia nói.

ẢNH: CTV

Theo chuyên gia, một cuộc khảo sát ở Bắc Macedonia vào năm 2020 cho thấy có tới 31,25% nha sĩ không nhận thức được các biến chứng nguy hiểm khi sử dụng thạch tín và 25% nha sĩ tại đây vẫn còn duy trì thói quen sử dụng thạch tín trong điều trị.

"Lý do chính vì nó tác động nhanh, giúp nha sĩ tiết kiệm thời gian và không cần kỹ thuật gây tê phức tạp. Tuy nhiên, cái giá phải trả của bệnh nhân có thể là sự hủy hoại xương hàm vĩnh viễn", chuyên gia Nguyễn Đình Độ phân tích.

Theo chuyên gia, để bảo vệ sức khỏe, chúng ta cần ưu tiên các phương pháp nội nha hiện đại và an toàn như gây tê tại chỗ lấy tủy sống. Đây là "tiêu chuẩn vàng" hiện nay. Nha sĩ sẽ gây tê vùng răng và lấy sạch tủy trong một lần hẹn, tuyệt đối không dùng hóa chất độc hại để giết tủy.

Cũng có thể dùng Ca(OH)₂, do đây là chất sát khuẩn ống tủy có tính kiềm cao, cực kỳ an toàn và hỗ trợ tái tạo mô răng tự nhiên. Hoặc dùng vật liệu sinh học Bioceramic có tính tương thích sinh học cao, giúp bịt kín ống tủy mà không gây bất kỳ độc tính nào cho cơ thể.