Giá gạo Việt Nam vẫn tăng dù Philippines ngừng nhập, vì sao?

Đầu tháng 7, Bộ Nông nghiệp Philippines thông báo tạm ngưng nhập khẩu gạo chất lượng cao 5% tấm (các loại gạo thơm từ Việt Nam) để giúp nông dân địa phương chuẩn bị cho vụ thu hoạch mới sắp đến. Dù khách mua gạo lớn nhất ngừng nhập khẩu nhưng trong tuần đầu tháng 7 giá gạo thơm 5% tấm của Việt Nam vẫn tăng thêm 10 USD và đạt mức 520 USD. Trong khi đó, gạo đặc sản ST25 duy trì mức 650 USD/tấn và gạo Jasmine là 517 USD/tấn.

ẢNH: CHÍ NHÂN

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), nói với PV  báo Thanh Niên: Các loại gạo thơm là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong nhiều năm gần đây. Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu đến 5,2 triệu tấn, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Nếu tính theo mục tiêu xuất khẩu cả năm khoảng 7,5 triệu tấn thì sản lượng cho 6 tháng cuối năm nay chỉ còn hơn 2 triệu tấn. Con số này cho thấy, nguồn cung của Việt Nam không nhiều và hoàn toàn không có áp lực. Trên thực tế, vụ hè thu và đông xuân sản lượng cũng không nhiều. Thêm vào đó, dù Philippines không nhập nhưng hiện tại nhu cầu mua gạo của các nước châu Phi đang tăng cao. Đó là 2 lý do chính khiến giá gạo Việt Nam đang tăng mạnh.

Ông Nam nhận định: "Với xu hướng thị trường đang tăng, thời tiết cực đoan cùng khả năng El Nino đang mạnh lên như hiện nay thì càng chậm nhập khẩu giá sẽ càng tăng.

Trong 3 tháng cuối năm 2025, Philippines đã ngừng nhập khẩu đến đầu năm 2026 mở trở lại. Sau 5 tháng đầu năm 2026 cho nhập "xả cửa" thì từ tháng 6 Philippines đã hạn chế nhập khẩu bằng việc ngừng cấp giấy phép mới. Lượng gạo nhập vào trong tháng 6 vừa qua là nguồn hàng tồn từ các hợp đồng cũ. 

Theo Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI), trong 6 tháng đầu năm nay đã nhập 2,75 triệu tấn gạo, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguồn cung chính vẫn đến từ Việt Nam dù các nguồn cung khác đã được cải thiện đáng kể. 

Còn Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, trong 6 tháng qua, thị trường Philippines chiếm 45% thị phần xuất khẩu với sản lượng tương đương 2,34 triệu tấn. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo Philippines có thể nhập khẩu đến 5,6 triệu tấn gạo trong năm 2026.