Giấc mơ an cư tuổi 30: Khi nỗ lực không theo kịp giá nhà | Phần 1

Tiết kiệm và làm nhiều việc, nhà vẫn ngoài tầm với

Tự nấu ăn mang cơm đi làm, tự chuẩn bị cà phê để tiết kiệm chi phí; ngoài công việc dạy học, anh Nguyễn Cảnh Luân (29 tuổi, ở TP.HCM) còn làm thêm nhiều công việc khác, từ xây dựng kênh trên các nền tảng mạng xã hội đến các công việc phụ nhằm cải thiện thu nhập và tích lũy kinh nghiệm.

"Gần như cả ngày tôi đều tập trung làm việc. Ngoài công việc chính, tôi cố gắng duy trì thêm nhiều công việc phụ để tăng thu nhập", anh Luân chia sẻ.

Tiết kiệm và làm việc không ngừng nghỉ, với nhiều người trẻ, không chỉ để trang trải cuộc sống thường nhật, mà hướng tới một mục tiêu lớn hơn: mua nhà.

Khảo sát năm 2025 của Pew Research Center với hơn 3.600 người Mỹ cho thấy, trong số những người tin rằng đời người có "tuổi lý tưởng" cho các cột mốc quan trọng, 28,8 tuổi được xem là thời điểm phù hợp để mua căn nhà đầu tiên. Khi mở rộng khảo sát sang 18 quốc gia khác, kết quả gần như tương đồng: mua nhà ở tuổi 30 vẫn là một chuẩn mực phổ biến.

Những con số này phản ánh một “đồng hồ xã hội” (social clock) - khái niệm được nhà tâm lý học Bernice L. Neugarten đưa ra từ năm 1976, nơi mỗi cá nhân được kỳ vọng phải hoàn thành những cột mốc nhất định ở những độ tuổi “đúng hạn”.

Vòng lặp áp lực không lối thoát

Theo khảo sát của Pew Research Center, người trẻ cho rằng 26,5 là "tuổi đẹp" để kết hôn, 27,3 là thời điểm lý tưởng để sinh con đầu lòng và 28,8 là lúc nên mua căn nhà đầu tiên.

Tuy nhiên, câu chuyện mua nhà, không dễ như chuyện ta đơn thuần đặt ra một cột mốc. Vì giá nhà dường như vượt quá xa mức thu nhập. Và cứ thế, một vòng lặp mới được nhiều người đặt ra: vì áp lực nên vay tiền mua nhà. Nhưng mua rồi lại áp lực vì làm việc điên cuồng để đủ tiền trang trải và trả nợ.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Thu nhập và giá nhà: Khoảng cách quá lớn

Dù có thu nhập ổn định, có tiết kiệm hàng tháng nhưng anh Cảnh Luân thừa nhận khoảng cách giữa số tiền tiết kiệm và giá nhà hiện tại khiến anh choáng ngợp.

Theo tìm hiểu của anh, một căn nhà ở khu vực gần trung tâm có giá ít nhất 7 đến 8 tỉ đồng, thậm chí 12-13 tỉ đồng nếu vị trí thuận lợi. Với những khu vực cách xa trung tâm TP.HCM tầm vài ba chục km, giá nhà có thể mềm hơn nhưng cũng rất khó kiếm được căn nhà dưới 2 tỉ đồng (trừ dạng căn studio không có phòng ngủ riêng).

Giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập, khiến giấc mơ an cư của người trẻ ngày càng bị đẩy xa - không chỉ bởi thiếu nỗ lực, mà bởi khoảng cách giữa tích lũy cá nhân và mặt bằng giá nhà đang ngày một lớn hơn.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Tại TP.HCM, giá căn hộ đã tăng nhanh trong nhiều năm liên tiếp, ở cả thị trường sơ cấp lẫn thứ cấp.

Những căn hộ nhỏ, 1 phòng ngủ, diện tích chỉ khoảng 40 mét vuông, nay cũng phổ biến ở mức từ 2,5 đến 3 tỉ đồng, thậm chí cao hơn nếu nằm gần khu vực trung tâm. Áp lực mua nhà không chỉ đến từ con số trên bảng giá, mà còn từ cảm giác “mình đang chậm hơn người khác”.

Người trẻ bị 'nuối chửng' bởi tiền bạc

Theo báo cáo Stress in America 2023 của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), nhóm 18 đến 34 tuổi có mức căng thẳng trung bình 6/10, gần gấp đôi nhóm trên 65 tuổi. Trong đó, nỗi lo tài chính là yếu tố lớn nhất, với 67% người trẻ thừa nhận họ thường xuyên bị “nuốt chửng” bởi tiền bạc.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Không riêng gì Việt Nam, bất an và áp lực thường trực ở hầu hết người trẻ ở bất cứ đâu. Trên các nền tảng số, thành công thường được trình bày dưới dạng những lát cắt lung linh: mua nhà trước 30, thu nhập "khủng", cuộc sống ổn định sớm.

Dòng so sánh âm thầm ấy khiến nhiều người dù vẫn đang nỗ lực không ngừng, vẫn cảm thấy mình chậm hơn, kém hơn.

Thế hệ trẻ hôm nay đang phải đối diện với áp lực bị đo đếm, so sánh và quy chiếu vào những chuẩn mực xã hội sẵn có. Tuổi 30, vì thế, không nên là hạn định của an cư hay thành công, mà có thể chỉ là thời điểm mỗi người định nghĩa lại sự trưởng thành theo cách của riêng mình.