Giảm hơn 1.500 tỉ đồng tiền điện mỗi tháng

Giảm bậc, giảm giá cho hộ sinh hoạt dùng dưới 900 kWh/tháng

Từ ngày 1.11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT). Cũng từ ngày này, theo Quyết định số 2892 của Bộ Công thương quy định giá bán điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện và các đơn vị bán lẻ điện, biểu giá điện sinh hoạt cũng chính thức hạ từ 6 bậc về 5 bậc, đồng thời Bộ thiết kế lại mức tiêu thụ điện ở từng bậc. Cụ thể, giá bán điện bậc 4, áp dụng cho mức sử dụng từ 401 - 700 kWh, tương đương 162% giá bán lẻ điện bình quân. Giá bán điện bậc 5, áp dụng cho mức sử dụng từ 701 kWh trở lên, tương đương 180% giá bán lẻ điện bình quân. Các mức này cao hơn so với quy định tại Quyết định số 28/2014 của Thủ tướng Chính phủ với biểu giá điện sinh hoạt gồm 6 bậc. Trong đó bậc 6 áp dụng cho mức sử dụng từ 400 kWh trở lên, có giá bán điện tương đương 159% giá bán lẻ điện bình quân.

Ảnh: EVN

Việc thiết kế lại các bậc giá nhằm phân bổ lại mức chi trả theo sản lượng điện tiêu thụ, trong đó các bậc sử dụng điện cao có mức giá cao hơn. Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực VN (EVN), nếu chỉ xét riêng việc chuyển từ biểu giá 6 bậc sang 5 bậc, khoảng 94% số hộ sử dụng điện sinh hoạt có tiền điện giảm, trong khi 6% số hộ có tiền điện tăng. Tuy nhiên, khi kết hợp với việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân cùng thời điểm, tỷ lệ hộ được giảm tiền điện tăng lên 98,23%, mức giảm cao nhất là 77.900 đồng/tháng với nhóm sử dụng điện khoảng 600 kWh/tháng. Các mức tiêu thụ phổ biến, hộ sử dụng 100 kWh/tháng dự kiến giảm 11.600 đồng tiền điện; hộ sử dụng 200 kWh giảm 20.700 đồng; hộ sử dụng 300 kWh giảm 31.000 đồng.

Đặc biệt, đối với các hộ sử dụng trên 900 kWh/tháng, chiếm 1,77% tổng số hộ sử dụng điện, tiền điện sẽ tăng so với hiện tại. Chẳng hạn, hộ gia đình dùng 900 kWh/tháng, số tiền điện phải thanh toán theo Quyết định số 1279 trước đây là 2.804.500 đồng; theo Quyết định số 2892, số tiền phải thanh toán là 2.803.400 đồng, giảm 1.100 đồng; từ 903 kWh/tháng trở lên thì số tiền phải thanh toán cao hơn trước.

Không chỉ khách hàng sinh hoạt, các nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh và hành chính sự nghiệp cũng hưởng lợi từ kỳ điều chỉnh giá này. Ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện EVN, thông tin: Tổng chi phí mua điện của các nhóm khách hàng dự kiến giảm 1.531,89 tỉ đồng mỗi tháng. Cụ thể, nhóm khách hàng sản xuất dự kiến giảm 578 tỉ đồng/tháng; nhóm hành chính sự nghiệp giảm 47 tỉ đồng; nhóm kinh doanh dịch vụ giảm 433,02 tỉ đồng; nhóm khách hàng sinh hoạt giảm 424,13 tỉ đồng; và nhóm khách hàng bán buôn điện giảm 49,54 tỉ đồng mỗi tháng.

Như vậy, mức giảm hơn 1.531 tỉ đồng không chỉ đến từ khoản tiết kiệm tiền điện của các hộ gia đình mà phần đáng kể còn thuộc về doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ. Trong đó, nhóm sản xuất được giảm chi phí nhiều nhất, với khoảng 578 tỉ đồng/tháng. Đây là khoản tiết giảm trực tiếp đối với một trong những đầu vào quan trọng, đặc biệt với các ngành sử dụng nhiều điện.

Quyết định số 2892 của Bộ Công thương còn quy định giá bán lẻ điện riêng cho hoạt động sạc xe điện, phân theo 3 khung giờ: bình thường, thấp điểm và cao điểm. Đây là cơ sở để các đơn vị vận hành trạm sạc tính toán chi phí, đồng thời tạo động lực dịch chuyển nhu cầu sạc sang những thời điểm hệ thống điện ít chịu áp lực. Cụ thể, với khách hàng sạc xe điện sử dụng điện từ trung áp trở lên, giá giờ bình thường là 2.549 đồng/kWh, giờ thấp điểm 1.534 đồng/kWh và giờ cao điểm 3.758 đồng/kWh. Đối với cấp hạ áp đến 1 kV, các mức giá tương ứng là 2.700 đồng, 1.626 đồng và 4.212 đồng/kWh. Như vậy, ở cấp điện áp hạ áp đến 1 kV, giá điện sạc xe vào giờ cao điểm cao gấp khoảng 2,6 lần so với giờ thấp điểm. Nếu một trạm sạc sử dụng 100 kWh điện, chi phí tiền điện theo giá giờ thấp điểm là khoảng 162.600 đồng, trong khi vào giờ cao điểm lên tới 421.200 đồng, chênh lệch 258.600 đồng, chưa bao gồm thuế VAT. Với cấp điện áp từ trung áp trở lên, mức chênh lệch cũng đáng kể. Cùng 100 kWh điện, chi phí sạc vào giờ thấp điểm khoảng 153.400 đồng, trong khi giờ cao điểm là 375.800 đồng, chênh nhau 222.400 đồng.

Áp lực đầu tư điện vẫn lớn

Chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình, Thường trực Hội đồng Khoa học và biên tập, Tạp chí Năng lượng VN (Hiệp hội Năng lượng VN), nhận xét: Các bậc giá bán lẻ điện sinh hoạt mới đều được giảm so với bảng giá cũ. Riêng bậc cao nhất là 3.844 đồng/kWh (chưa VAT) cao hơn so với giá cũ (3.460 đồng/kWh) với mục đích khuyến khích tiết kiệm điện. Đặc biệt, nhóm khách hàng kinh doanh cơ sở lưu trú du lịch được hưởng lợi nhiều nhất trong đợt điều chỉnh giá lần này nhờ được tách khỏi nhóm kinh doanh khác và áp dụng biểu giá điện thấp hơn đáng kể. Chẳng hạn, ở cấp điện áp trên 1 kV, giá điện giờ bình thường của cơ sở lưu trú du lịch là 1.814 đồng/kWh, trong khi nhóm kinh doanh khác là 2.829 đồng/kWh; giờ cao điểm lần lượt là 3.348 đồng và 4.924 đồng/kWh. Việc điều chỉnh này giúp các khách sạn, cơ sở lưu trú giảm đáng kể chi phí điện, nhất là những đơn vị có mức tiêu thụ lớn.

Chủ tịch Hội Thẩm định giá VN Nguyễn Tiến Thỏa phân tích: "Trong bối cảnh giá bán lẻ điện bình quân vừa được quyết định giảm 2%, việc cải tiến cơ cấu biểu giá càng có ý nghĩa đối với người tiêu dùng. Giảm giá điện 2% có thể vừa trực tiếp và gián tiếp làm CPI giảm, góp phần tích cực vào kiểm soát lạm phát. Chẳng hạn, giá thành sản xuất thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng giảm khoảng 0,3%, dệt may giảm khoảng 0,23%".

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Huy Hoạch, thành viên Hội đồng khoa học Tạp chí Năng lượng VN, nói giảm giá điện giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí đầu vào, người dân giảm chi phí sinh hoạt và hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Song mặt khác, EVN giảm hơn 1.500 tỉ đồng doanh thu mỗi tháng trong khi nhu cầu vốn đầu tư nguồn và lưới điện đến năm 2030 rất lớn. Vì vậy, cần đặt câu hỏi về khả năng duy trì nguồn lực đầu tư, tránh để việc giảm giá trước mắt ảnh hưởng năng lực bảo đảm cung ứng điện trong dài hạn.

"Chủ trương xem xét giảm giá điện nên được nhìn nhận trên 3 khía cạnh có quan hệ chặt chẽ. Đó là người dân và doanh nghiệp cần được chia sẻ lợi ích khi ngành điện có điều kiện giảm chi phí. Giá điện hợp lý là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và cải thiện đời sống. Thứ hai, EVN phải tiếp tục nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, minh bạch chi phí và quản trị tài chính. Việc phục hồi lợi nhuận là kết quả đáng ghi nhận, nhưng cũng đặt ra yêu cầu sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho đầu tư phát triển. Thứ ba, hệ thống điện phải có đủ nguồn lực để đầu tư nguồn, lưới điện, bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục trước nhu cầu phụ tải ngày càng tăng và những biến động khó lường của thị trường năng lượng", TS Nguyễn Huy Hoạch phân tích.