Đừng để chủ trương một chương trình nhiều SGK chết yểu

Đánh giá tác giả

26 Thanh Niên
Ai cũng muốn chấm dứt tình trạng độc quyền sách giáo khoa (SGK) nhưng đến khi gần thực hiện chủ trương này nhiều người lại lo sợ tình trạng bát nháo xảy ra nên đã phản đối.
Tài liệu môn vật lý là một trong những tài liệu do Sở GD-ĐT TP.HCM biên soạn cho học sinh địa phương này sử dụng nhiều năm nay /// Ngọc Dương Tài liệu môn vật lý là một trong những tài liệu do Sở GD-ĐT TP.HCM biên soạn cho học sinh địa phương này sử dụng nhiều năm nay - Ngọc Dương
Tài liệu môn vật lý là một trong những tài liệu do Sở GD-ĐT TP.HCM biên soạn cho học sinh địa phương này sử dụng nhiều năm nay
Ngọc Dương
Năm 2014 Quốc hội (QH) từng ra nghị quyết về đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông, trong đó có những nội dung cụ thể như “Thực hiện xã hội hóa biên soạn SGK; có một số SGK cho mỗi môn học”; “Các cơ sở giáo dục phổ thông lựa chọn SGK để sử dụng dựa trên ý kiến của giáo viên, học sinh (HS) và cha mẹ HS theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT”.
Thời điểm để thực hiện lộ trình “một chương trình, nhiều SGK” theo kiểu cuốn chiếu với mỗi cấp học thoạt tiên được ấn định là từ năm học 2018 - 2019. Sau này đến năm 2017 QH đã ban hành một nghị quyết khác sửa đổi thời điểm triển khai thành “chậm nhất từ năm học 2020 - 2021 đối với lớp đầu cấp của cấp tiểu học...”.
Lúc đó mọi người đánh giá cao tư tưởng “một chương trình, nhiều SGK” dù còn đôi chút lấn cấn về chuyện Bộ GD-ĐT cũng tổ chức biên soạn một bộ SGK vì sợ sau này các trường sẽ sử dụng sách của Bộ, sách của nơi khác biên soạn e rằng không cạnh tranh bình đẳng nổi.

Thế mà trong cuộc họp của Ủy ban Thường vụ QH vào ngày 12.9, khi cho ý kiến về luật Giáo dục sửa đổi, một số đại biểu QH phản đối quy định cơ sở giáo dục được lựa chọn SGK để sử dụng trong giảng dạy, học tập. Người thì sợ ảnh hưởng đến tính thống nhất của chương trình giáo dục trên toàn quốc; người lo mỗi trường một kiểu sẽ xảy ra bất cập trong giảng dạy chung. Một ý kiến tiêu biểu cho nỗi lo này là: “Không thể có SGK tự chọn được. Không thể trường này muốn học cái này, trường khác thì học cái khác, tỉnh nào có sách của tỉnh đó. Nền giáo dục như vậy không được”.
Đặt trong bối cảnh có tranh luận gay gắt về bộ tài liệu của chương trình thực nghiệm giáo dục, có thể hiểu được các nỗi lo này. Giả thử bây giờ sắp bước vào năm học mới, các trường sẽ quyết định chọn sách của bên công nghệ giáo dục hay sách của chương trình bình thường, có lẽ các trường họp từ sáng đến tối, rồi nghe ý kiến của nhóm phụ huynh này đến ý kiến của nhóm phụ huynh khác đến ngày khai giảng cũng e rằng chưa quyết định được. Trường nào quyết định rồi, e cũng có ý kiến phản đối đòi đổi SGK.
Vậy không lẽ ý tưởng “một chương trình, nhiều SGK” sẽ chết yểu khi chưa triển khai?
Có lẽ đầu tiên QH là nơi ban hành nghị quyết nên khẳng định lại lập trường của mình, không thể có những phát biểu ngược với điều mình bỏ phiếu thông qua. Thứ nữa Bộ GD-ĐT nên có những giải pháp, những tuyên bố về chương trình công nghệ giáo dục để khép lại cuộc tranh luận vì rõ ràng nó ảnh hưởng đến việc triển khai “một chương trình, nhiều SGK” sau này. Thậm chí Hội đồng quốc gia thẩm định SGK nếu có những lấn cấn mới thì yêu cầu bên công nghệ giáo dục sửa chữa, điều chỉnh sách của chương trình theo góp ý của nhiều nhà nghiên cứu.
Trong cạnh tranh, cái khó nhất là các rào cản gia nhập thị trường. Nhà nước cần có những chính sách khuyến khích các đơn vị, tổ chức và cá nhân tham gia biên soạn SGK bởi chi phí đầu tư ban đầu không phải là nhỏ mà rủi ro bị gạt bỏ, từ chối hay bị đào thải là rất lớn. Một khi xã hội có nhiều chọn lựa, cái tốt sẽ có cơ hội nổi trội. Điều quan trọng là phải có niềm tin vào tập thể “giáo viên, học sinh và cha mẹ HS” ở từng trường; họ sẽ biết chọn điều tốt nhất cho con em mình. Lợi ích nhóm trong vận động sử dụng SGK là có thể xảy ra nhưng rủi ro này là lớn nhất khi quyết định sử dụng sách nào nằm ở cấp quốc gia hay tỉnh thành; khi chuyển quyết định đó cho cơ sở giáo dục như nghị quyết của QH, sự tốn kém trong chi phí “gây ảnh hưởng” đến từng trường sẽ khiến lợi ích nhóm chùn bước.
Giai đoạn đầu khi chấm dứt tình trạng độc quyền SGK có thể sẽ khá lộn xộn, nhiều điều bất cập, nhiều ý kiến tranh cãi… Nhưng nhà nước, QH và Bộ GD-ĐT không thể cứ chọn sách cho nhà trường mãi; phải trao quyền đó lại cho nhà trường, giáo viên, HS và phụ huynh HS. 

Bình luận 26

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Nguyễn Thanh Đức

Tôi thiên về ý kiến : Nên dùng Sách giáo khoa cho HS cấp tiểu học ( bắt đầu từ lớp 1) thống nhất trong cả nước. Mỗi Sở GD của địa phương có thể tự soạn sách có tính tham khảo , bổ sung . Ngoài bộ sách của Bộ GD-ĐT phát hành, phụ huynh HS tự do lựa chọn (không bắt buộc dưới mọi hình thức) nên mua sách nào, của ai hoặc không mua . Dạy và học phải có tính thống nhất cả nước , không nên để mỗi địa phương dạy theo sách và cách riêng của họ...

NGUYỄN BẢN

Một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc .
Sách tham khảo , bồi dưỡng thì cho tự do.

Trần Phước Thịnh

Đồng ý với bạn này, nhưng phải đấu thầu in sách giáo khoa thống nhất đó cùng kích thước, cùng chất lượng giấy, mực in.... Và để giảm chi phí vận chuyển thì có chia khu vực và số lượng từng khu vực ra để đấu thầu. Vd: Miền Nam 500.000bộ thì các nhà in ở Miền Nam đấu thầu với nhau, tương tự Miền Trung, Miền Bắc cũng vậy. Nếu nhà in nào in sách chất lượng kém hơn 1 chút so với mẫu đã duyệt thì buộc phải giảm giá sách từ 10 đến 30% tùy mức độ; đồng thời nhà in đó không được đấu thầu trong 1 hay 2, 3 năm tới.

Nguyen M.A Duy

Làm ơn thống nhất 1 bộ sách giáo khoa chung, mỗi bộ sách sử dụng được 10 năm trở lên.

Nguyễn Hoàn Phước

Ngày đó tôi đi học đầu năm thầy đọc và cho chép chương trình của Bộ GD rồi giới thiệu các tên sách cho mua thí dụ: toán có Nguyễn Tá, Nguyễn Phú, Đào văn Dương........ thầy dạy sách nào không biết, không có sách để học tốt, bài giải, không có dạy thêm học thêm. Khi sửa bài bắt sửa nhiều cách. Ôi nhớ ngày đó quá.

Hai Van

Tôi đã từng có comment về việc này và cũng được đăng. Tại sao chúng ta cứ mất thời gian cho một việc rất rõ ràng nhỉ?
1/ Bộ GDĐT phải thống nhất 1 chương trình học chính thức các cấp. Không có chuyện "thực nghiệm" hay "công nghệ" gì hết.
2/ Sách giáo khoa sẽ được xuất bản "tự do" theo nội dung chương trình của Bộ GDĐT. Cái khác nhau là bài tập áp dụng hay, phương pháp biên soạn dễ hiểu sẽ quyết định "thị phần" của tác giả và sách GK đó. Phụ huynh hay học sinh lựa chọn sách GK theo ý thích của mình để làm tài liệu học thêm. Đặc biệt là làm thêm bài tập ở nhà hoặc luyện thi.
3/ Giáo viên phải tự soạn giáo án để lên lớp. Có thể lựa chọn sách GK nào mà mình thấy phù hợp nhất.
4/ Bộ GDĐT không được biên soạn và xuất bản sách GK, vì Bộ chỉ là chức năng quản lý nhà nước, chỉ kiểm tra và cấp phép xuất bản mà thôi.
Cách làm trên rất rõ ràng và "thoáng". Có gì mà "loạn"? Chỉ có "loạn" lợi ích nhóm mà thôi!
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Quy trình xử lý công nhận văn bằng đơn giản, nhưng thực tế quá rườm rà 
 /// Đồ họa: Hồng Sơn - Ảnh: shutterstock>

Công nhận văn bằng: Chặt quá thành phiền phức

Sau một số lùm xùm về bằng cấp do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp của cán bộ quản lý nhà nước, việc công nhận văn bằng trong nước càng được kiểm soát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, vì quá lo lắng 'lọt lưới' các trường hợp bằng dởm mà nhiều người học nghiêm túc ở trường xịn cũng bị vạ lây.
Học sinh Trường THCS Lê Quý Đôn tham gia tiết học /// Bảo Châu>

'Em mong tiếp tục trải nghiệm những tiết học sáng tạo'

Tham gia một tiết học sáng tạo, học sinh Trường THCS Lê Quý Đôn (TP.HCM), hào hứng cho biết: Không chỉ học để hiểu kiến thức mà chúng em còn biết những kiến thức được sử dụng như thế nào. Chúng em mong thầy cô tiếp tục tạo điều kiện để học sinh có cơ hội trải nghiệm những tiết học sáng tạo.
GS Trương Nguyện Thành đạp xe xuyên miền Trung để lồng ghép các bài học dạy con /// NVCC>

Cha mẹ dạy gì cho con?: Đừng cố gắng thành công!

Con người sinh ra thường nghĩ về mình trước, cái được và mất cho mình trước khi nghĩ đến người khác. Do đó, nếu con nghĩ về người khác trước khi nghĩ cho mình thì tất nhiên con sẽ thành công.
Thí sinh trực tiếp điều chỉnh nguyện vọng đăng ký xét tuyển tại TP.HCM /// Đào Ngọc Thạch>

Đề nghị chia sẻ dữ liệu tuyển sinh

Để thực hiện luật giáo dục nghề nghiệp và đề án 'Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018 - 2025', Bộ LĐ-TB-XH mới đây tiếp tục gửi công văn tới Bộ GD-ĐT đề nghị xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu chung trong tuyển sinh.