Giỗ tổ Hùng Vương: Người dân TP.HCM đi chùa, học cách 'quay về với chính mình'

Thay vì chọn đi du lịch hay tìm đến những điểm vui chơi trong ngày nghỉ, nhiều người dân TP.HCM lại tìm về tu viện Khánh An, tham dự khóa tu một ngày, lặng lẽ thắp nén hương trước bàn thờ tổ. Không ồn ào, không náo nhiệt, buổi sáng Giỗ tổ Hùng Vương ở đây trôi chậm hơn, như thể ai cũng muốn giữ lại cho mình một khoảng dừng giữa nhịp sống đang vội vã.

ẢNH: TUỆ TÂM

Khi con người đi rất xa… mà quên mất đường về

Trong buổi pháp thoại với chủ đề "Hạnh phúc khi biết quay về", thượng tọa Thích Trí Chơn, viện chủ tu viện Khánh An không bắt đầu bằng những khái niệm lớn lao, mà đi từ những chi tiết rất đời thường: một bữa ăn chậm vài phút đã khiến người ta sốt ruột, một quán ăn không có "view đẹp" liền đứng dậy bỏ đi, hay chỉ cần chờ nước sôi lâu hơn một chút cũng đủ làm mình khó chịu.

Những điều nhỏ nhặt ấy, khi đặt cạnh nhau, lại phác ra một bức tranh rõ rệt về một đời sống đang bị cuốn đi quá nhanh mà nhiều khi chính người trong cuộc cũng không kịp nhận ra.

ẢNH: TUỆ TÂM

Theo thượng tọa, con người hôm nay đang bị cuốn vào ba vòng xoáy là sống vội vàng, lệ thuộc vào tiện nghi và bị công nghệ chi phối. Khi xem sự vội vã là bình thường, tiện nghi là tiêu chuẩn, còn công nghệ như một phần không thể thiếu của đời sống, con người dần xa rời chính mình, mất đi khả năng nhận diện những giá trị căn bản nhất.

Thầy viện chủ kết lại bằng một câu nói khiến nhiều người lặng đi: "Chúng ta bây giờ đi rất nhanh, biết rất nhiều, kết nối với cả thế giới, nhưng lại chưa bao giờ học cách quay về với chính mình. Khi mệt mỏi, khổ đau, mình lại đi tìm cái bên ngoài để lấp vào, mà quên rằng nơi bình an nhất, hạnh phúc nhất lại nằm ngay bên trong mình".

ẢNH: TUỆ TÂM

Từ đó, câu chuyện về "quay về" không chỉ dừng lại ở mỗi cá nhân, mà mở ra một chiều sâu rộng hơn, gắn với lịch sử và văn hóa dân tộc. Thượng tọa nhắc lại từ huyền sử Lạc Long Quân - Âu Cơ, đến nước Văn Lang thời các vua Hùng, rồi nền văn minh lúa nước, đạo hiếu, nghĩa tình… như những lớp trầm tích tạo nên gốc rễ của mỗi người Việt hôm nay.

Nhưng khi gốc rễ ấy lung lay, con người rất dễ rơi vào những trạng thái quen thuộc mà ít khi nhận ra, đó là sống mà không nghĩ đến ngày mai, tâm hồn trống rỗng phải tìm cách lấp đầy bằng hưởng thụ và sống bằng sự so sánh để tạo ra một giá trị không thật.

Những điều tưởng như xa xôi ấy lại hiện diện rất gần, trong những người trẻ không biết tên hàng xóm, trong những đứa trẻ không nói được tiếng Việt, trong những gia đình sống cạnh nhau nhưng dần mất kết nối.

ẢNH: TUỆ TÂM

"Chúng ta không chỉ là con của cha mẹ mình, mà là con của cả một dân tộc, mang theo ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử của mấy ngàn năm. Khi hiểu được điều đó, mình sẽ thấy mình không sống một mình, mà đang đứng trong một dòng chảy rất dài và cách mình sống hôm nay cũng chính là cách mình tiếp nối dòng chảy ấy", thầy viện chủ tu viện Khánh An chia sẻ.

Ba lớp của sự trở về: Nghi lễ - văn hóa - tâm linh

Sự quay về, theo thượng tọa Thích Trí Chơn, không chỉ là một ý niệm trong suy nghĩ, mà phải đi qua nhiều lớp trải nghiệm, từ nghi lễ, văn hóa - đạo đức đến chiều sâu tâm linh. Một cái cúi đầu, một nén hương là nghi lễ; cách sống tử tế, kính trên nhường dưới là văn hóa; còn khi con người khép mắt lại, chạm vào chính mình và thấy lòng rung động, đó mới là điểm chạm của tâm linh.

ẢNH: TUỆ TÂM

Thượng tọa không nói bằng những khái niệm trừu tượng, mà kể lại những điều rất thật, có người tụng một bài kinh mà nước mắt rơi lúc nào không hay, có người chỉ nghe một câu chuyện mà thay đổi cả cách sống sau đó. "Đó không phải là cảm xúc thoáng qua, mà là lúc mình chạm vào chiều sâu bên trong, nơi mà mình không còn thấy mình tách rời với tiên tổ nữa", thượng tọa nói, giọng chậm lại.

Rồi thầy nhấn mạnh: "Tiên tổ không ở đâu xa hết, tiên tổ ở trong từng hơi thở, từng tế bào của mình. Mình nhìn bằng mắt của tổ, nghe bằng tai của tổ, bước bằng bước chân của tổ. Khi mình sống tốt, sống tử tế, thì không chỉ là mình sống cho mình, mà là mình đang làm thơm cha mẹ, làm đẹp ông bà, tiếp nối cả một dòng chảy mấy ngàn năm".

ẢNH: TUỆ TÂM

Cũng nhân dịp Giỗ tổ Hùng Vương, thầy viện chủ tu viện Khánh An nhắc nhở, mỗi người là sự tiếp nối của quá khứ và cũng là điểm khởi đầu của tương lai. "Mình là con cháu của tổ tiên, nhưng rồi một ngày nào đó, mình cũng sẽ trở thành tổ của con cháu. Sống như thế nào hôm nay, chính là mình đang viết lại câu chuyện cho mai sau", thượng tọa nói.

Nhìn rộng hơn một đời người vài chục năm, mỗi lựa chọn, mỗi cách sống hôm nay đều để lại dấu vết trong dòng chảy dài của lịch sử. Không ai thực sự sống một mình, cũng không ai tách rời khỏi những gì đã đi qua và sẽ tiếp nối.

Khói hương rồi cũng tan, buổi lễ rồi cũng khép lại, nhưng điều còn lại không nằm ở nghi thức, mà ở một cảm giác rất nhẹ trong lòng. Khi biết quay về, con người không còn phải chạy đi tìm kiếm quá nhiều thứ ở bên ngoài. Bởi có khi, hạnh phúc chỉ bắt đầu từ một khoảnh khắc dừng lại, một cái cúi đầu… và một lần nhìn lại chính mình.