Ngày 23.7, tại Trung tâm khám phá khoa học ICISE (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai), GS Đàm Thanh Sơn, Trường đại học Chicago (Mỹ), có buổi nói chuyện về vật lý lượng tử với sinh viên, giảng viên, học sinh các trường chuyên trên địa bàn Gia Lai và Đắk Lắk.

GS Đàm Thanh Sơn, có buổi nói chuyện về vật lý lượng tử với học sinh, sinh viên, giáo viên và những người yêu khoa học tại Trung tâm khám phá khoa học ICISE
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Tại chương trình, GS Đàm Thanh Sơn giới thiệu một cách trực quan về hiện tượng liên đới lượng tử (quantum entanglement), từ những khái niệm cơ bản đến vai trò của hiện tượng này trong khoa học và công nghệ hiện đại.
"Khi nói về công nghệ lượng tử là một câu chuyện rất dài. Trong buổi nói chuyện này tôi chỉ tập trung vào một vấn đề. Đằng sau công nghệ lượng tử là vật lý lượng tử. Không có vật lý lượng tử hay cơ học lượng tử thì không có công nghệ lượng tử", GS Đàm Thanh Sơn chia sẻ.
Khái niệm liên đới lượng tử được Albert Einstein cùng các cộng sự nêu ra từ năm 1935 nhưng trong nhiều thập niên chưa nhận được nhiều sự quan tâm của giới vật lý. Chỉ sau khi bất đẳng thức Bell được đề xuất và được kiểm chứng bằng thực nghiệm, các nhà khoa học mới xác nhận đây là hiện tượng tồn tại trong tự nhiên. Những nghiên cứu liên quan đã được trao Giải Nobel Vật lý năm 2022.

Học sinh các trường đưa ra những thắc mắc về liên đới lượng tử và mong được giải đáp
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Hiện nay, liên đới lượng tử không chỉ là nền tảng của vật lý hiện đại mà còn mở ra nhiều ứng dụng trong truyền thông lượng tử, mật mã lượng tử. Đặc biệt, máy tính lượng tử là lĩnh vực được kỳ vọng có thể giải quyết những bài toán vượt quá khả năng của máy tính truyền thống.
Buổi nói chuyện thu hút đông đảo học sinh, sinh viên, giáo viên và những người yêu khoa học. Nhiều học sinh đặt câu hỏi về tiềm năng ứng dụng của công nghệ lượng tử cũng như những thách thức trong quá trình phát triển lĩnh vực này.
Tại buổi nói chuyện, GS Đàm Thanh Sơn giải đáp các thắc mắc, trả lời những câu hỏi về liên đới lượng tử. Ngoài ra ông cũng cho rằng công nghệ lượng tử là một lĩnh vực rất rộng, nhưng nền tảng cốt lõi vẫn là vật lý lượng tử. Các bạn học sinh, sinh viên muốn học vật lý lượng tử cần nắm vững nền tảng vật lý cổ điển, cơ học, điện từ học cùng các kiến thức cốt lõi như phương trình Schrödinger và nguyên tử hydro.

GS Đàm Thanh Sơn giao lưu với học sinh sau buổi nói chuyện
ẢNH: ĐỨC NHẬT
Chia sẻ với các học sinh yêu thích lĩnh vực này, GS Đàm Thanh Sơn khuyến khích người trẻ gắn việc học, nghiên cứu với những vấn đề cộng đồng và xã hội quan tâm, bởi điều đó giúp công việc trở nên ý nghĩa hơn.
GS Đàm Thanh Sơn cho rằng, muốn phát triển công nghệ lượng tử, Việt Nam cần đầu tư cho khoa học cơ bản, xây dựng đội ngũ nghiên cứu về vật lý lượng tử, khoa học vật liệu, quang tử và vật lý nguyên tử; đồng thời nhấn mạnh nghiên cứu cơ bản giúp khám phá sâu hơn những bí ẩn của tự nhiên.
GS Đàm Thanh Sơn sinh năm 1969, là cựu học sinh khối chuyên Toán - Tin Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội). Năm 1984, khi mới 15 tuổi, ông giành HCV Olympic Toán quốc tế với điểm tuyệt đối 42/42.
Sau đó, ông theo học ngành vật lý tại Đại học Tổng hợp Moskva (Liên Xô cũ), làm nghiên cứu sinh tại Viện Nghiên cứu hạt nhân Moskva và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ khi mới 25 tuổi.
Năm 1995, GS Đàm Thanh Sơn sang Mỹ nghiên cứu và giảng dạy tại nhiều cơ sở đào tạo như Đại học Washington, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Đại học Columbia và Đại học Chicago. Lĩnh vực nghiên cứu của ông tập trung vào vật lý lý thuyết, vật lý hạt cơ bản, vật lý hạt nhân và các ứng dụng của lý thuyết dây.
Năm 2014, ông được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Mỹ và Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Mỹ. Năm 2018, GS Đàm Thanh Sơn cùng GS Subir Sachdev và GS Xiao-Gang Wen được trao huy chương Dirac của Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP).
GS Đàm Thanh Sơn tham dự chương trình Gặp gỡ Việt Nam lần đầu vào năm 1993. Những năm gần đây, ông thường xuyên trở về Việt Nam tham gia các hội thảo khoa học quốc tế, giảng dạy tại các trường về vật lý, đồng thời hỗ trợ đào tạo học sinh, sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ tại ICISE.
Bình luận (0)