Sáng 27.5 tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, trong khuôn khổ Hành trình kỷ nguyên di sản sơn mài hội họa Việt Nam do Viện Kỷ lục Việt Nam tổ chức, chuyên đề Đánh thức cội nguồn di sản - khơi dậy mạch ngầm kỷ lục đã giới thiệu gần 50 tác phẩm tranh Đông Dương của họa sĩ người Pháp Marcel Georges Bernanose, thuộc sở hữu của nhà sưu tập Ngô Hồ Anh Khôi.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Dương Duy Lâm Viên - Viện trưởng Viện Kỷ lục Việt Nam nhấn mạnh, hành trình 100 năm kỷ nguyên di sản sơn mài hội họa Việt Nam không chỉ nhằm tôn vinh quá khứ, đánh thức cội nguồn mà còn khẳng định sức sống và tiềm năng phát triển của nghệ thuật sơn mài Việt Nam trong tương lai.

Kiến trúc sư Nguyễn Thanh Tân (trái) đang giới thiệu về bức bách họa từ 100 tác phẩm của sinh viên Trường đại học Nghệ thuật Huế cho khách tham quan
Ảnh: QUỲNH TRÂN

Tiến sĩ Thang Văn Phúc – nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch T.Ư Hội Kỷ lục gia Việt Nam tặng hoa cho các thành viên Ban Phát triển đề án di sản sơn mài hội họa Việt Nam tại lễ khai mạc
Ảnh: QUỲNH TRÂN

Nhà sưu tập Ngô Hồ Anh Khôi (giữa) thuyết minh về bộ sưu tập quý tranh Đông Dương mà mình đã may mắn có được
Ảnh: QUỲNH TRÂN
Chương trình diễn ra đến ngày 29.5, được thiết kế với 4 không gian trải nghiệm và học thuật. Trong đó có “Không gian di sản và những bộ sưu tập kỷ lục”, nơi trưng bày các giá trị độc bản đang được đề cử xác lập kỷ lục quốc gia như bộ sưu tập hiện vật, sản phẩm làng nghề sơn mài miền Nam của NNƯT Trương Quan Tịnh (đại diện làng nghề Tương Bình Hiệp), cùng các tác phẩm sơn mài đương đại của nhóm họa sĩ trẻ Trường đại học Mỹ thuật TP.HCM.
Không gian còn giới thiệu bức bách họa vuông 3m x 3m ghép từ 100 tác phẩm của sinh viên Trường đại học Nghệ thuật Huế, 99 dĩa sơn mài hoa văn trống đồng Đông Sơn của sinh viên Trường cao đẳng Kiến trúc xây dựng TP.HCM và Trường đại học Công nghệ TP.HCM, cùng chuỗi tọa đàm chuyên sâu về sơn mài.
Đời sống sinh hoạt xứ Đông Dương hơn 100 năm trước
Là thành viên của Hiệp hội các nghệ sĩ Pháp (Société des Artistes Français - SAF), họa sĩ Marcel Georges Bernanose (1884 - 1952) từng được chỉ định làm Tham tán văn hóa của Thống đốc Đông Dương vào khoảng năm 1918.
Ít người biết rằng Marcel Bernanose từng được đề cử cho vị trí Hiệu trưởng Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1937, khi vị Hiệu trưởng tiền nhiệm là Victor Tardieu qua đời.

Làng quê Đông Dương thanh bình
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ

Hội quán Triều châu (Chợ Lớn)
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ

Nhiều công trình kiến trúc cổ Việt Nam vào tranh họa sĩ Marcel Georges Bernanose
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ

Thiếu nữ Tonkin tại một phiên chợ
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ
Suốt thời gian ở Việt Nam, ông đã xuất bản nhiều tư liệu nghiên cứu văn hóa và nghệ thuật quan trọng: Nghệ nhân Bắc Bộ (1913); Báo cáo lần 4 của Hội Ái hữu nghệ sĩ Pháp Việt (1914), Nghệ thuật trang trí ở Bắc bộ (1922). Ông được trao giải thưởng cao nhất (Grand Prix de l'Exposition Coloniale de Marseille) tại "Triển lãm thuộc địa" ở Marseille. Trở về Pháp trong những năm 1920, ông tham gia vào nhiều triển lãm ở thành phố Nancy và Paris, nơi ông trưng bày các tác phẩm về các danh lam thắng cảnh của vùng Lorraine, các góc nhìn về Paris và những buổi trưa ở Villefranche-sur-mer và Saint-Tropez, cũng như những kỷ niệm êm đẹp về xứ Viễn Đông.
Tên tuổi ông còn được độc giả Việt Nam biết đến dưới góc nhìn văn hóa qua công trình biên khảo La Cochinchine (Xứ Nam kỳ); đồng thời ông cũng là chồng của chị họ Nam Phương hoàng hậu.
Nhà sưu tập Ngô Hồ Anh Khôi cho biết: “Trong ba mươi năm sáng tác cuối đời, họa sĩ Marcel Georges Bernanose đã thực hiện nhiều tác phẩm phong cảnh tại Pháp và Ý. Ông qua đời ở tuổi 68, để lại một gia tài nghệ thuật đồ sộ, đặc biệt là các ký họa và phác thảo về Đông Dương. Trong suốt cuộc đời, tác phẩm của ông hầu như không xuất hiện trên thị trường, chỉ sau khi ông mất mới được người thân đưa ra và lưu hành trong giới sưu tập. Tôi may mắn sưu tầm dần từ nhiều nguồn khác nhau để bây giờ sở hữu khoảng 500 tác phẩm quý giá".

Cảnh cầu Thê Húc, hồ Gươm (Hà Nội)
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ

Không gian Hà Nội xưa
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ

Cảnh chợ Đông Dương
Ảnh: NGÔ HỒ ANH KHÔI - PHILIPPE NGÔ
Trong muôn vàn ký họa mà Marcel Bernanose để lại, người xem không khỏi xúc động khi chiêm ngưỡng những hình ảnh phong phú về cảnh quan, công trình kiến trúc cổ, phong tục, đời sống sinh hoạt nông thôn và hoạt động sản xuất nông nghiệp của Việt Nam hơn 100 năm trước.
“Những bức ký họa của Marcel Bernanose là một di sản văn hóa đồ sộ, là chứng nhân cho một quá khứ hiếm hoi về hình ảnh và tư liệu. Các tác phẩm phản ánh khá toàn diện nhiều lĩnh vực như lịch sử, kinh tế, văn hóa, giao thông… tại các xứ Đông Dương”, nhà sưu tập Ngô Hồ Anh Khôi nhìn nhận.
Bình luận (0)