Chiều 19.11, Sở VH-TT-DL thành phố Đà Nẵng cho biết, Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi vừa ký ban hành quyết định xếp hạng đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn là di tích hỗn hợp cấp thành phố. Đây là hai di tích đầu tiên tại Đà Nẵng được xếp hạng theo loại hình di tích hỗn hợp kể từ khi luật Di sản văn hóa năm 2024 có hiệu lực.
Đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn là hai công trình quân sự tiêu biểu thuộc hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng dưới triều Nguyễn. Các công trình được xây dựng, hoàn thiện trong khoảng thời gian từ thế kỷ 17 đến giữa thế kỷ 19, nhằm kiểm soát tuyến đường thiên lý Bắc - Nam và bảo vệ cửa ngõ phía bắc vịnh Đà Nẵng.

Dấu tích vòng thành trong và hào phòng thủ tại trạm Nam Chơn được phát lộ qua khai quật khảo cổ
ẢNH: S.X
Với vị trí chiến lược, hai công trình từng giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới phòng thủ liên hoàn của triều Nguyễn, góp phần bảo vệ kinh đô Huế và vùng duyên hải miền Trung. Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858 - 1860), khu vực này diễn ra những trận giao tranh quyết liệt giữa quân triều Nguyễn và quân xâm lược, gắn với cuộc chiến đấu bảo vệ Đà Nẵng.

Một góc nền móng kiến trúc cổ tại trạm Nam Chơn sau khi bóc tách các lớp đất khảo cổ
ẢNH: S.X
Những dấu tích còn lại tại đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn vừa phản ánh kiến trúc quân sự thời Nguyễn vừa góp phần lưu giữ tư liệu về một giai đoạn lịch sử quan trọng, về tổ chức phòng thủ và cuộc kháng chiến của quân dân Việt Nam trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp.
Phát lộ nhiều dấu tích kiến trúc quân sự
Để làm rõ giá trị lịch sử, khảo cổ của hai địa điểm, thời gian qua, UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo Sở VH-TT-DL tổ chức khai quật khảo cổ khẩn cấp, đồng thời triển khai lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích.

Các dấu tích thành lũy tại trạm Nam Chơn góp phần làm rõ cấu trúc công trình quân sự dưới triều Nguyễn
ẢNH: S.X
Cuộc khai quật được thực hiện trong 45 ngày, bắt đầu từ ngày 25.5.2026, với tổng diện tích 600 m², gồm 300 m² tại trạm Nam Chơn và 300 m² tại đồn Chơn Sảng.
Qua khai quật, các nhà khảo cổ học phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc và di vật có giá trị. Tại trạm Nam Chơn, những dấu tích như vòng thành trong, hào và vòng thành ngoài (quách) được phát lộ, cung cấp thêm tư liệu về cấu trúc công trình. Ở đồn Chơn Sảng, dấu tích bậc thang đá phía tây nam cùng các hiện vật khảo cổ góp phần nhận diện rõ hơn đặc điểm kiến trúc của di tích.

Dấu tích kiến trúc quân sự tại đồn Chơn Sảng được phát lộ qua đợt khai quật khảo cổ khẩn cấp
ẢNH: S.X
Kết quả khai quật là nguồn tư liệu khoa học quan trọng, giúp các nhà nghiên cứu có thêm cơ sở xác định quy mô, cấu trúc, tính chất, niên đại và giá trị lịch sử, văn hóa của hai công trình. Đây cũng là căn cứ để hoàn thiện hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích.
Trên cơ sở kết quả khảo cổ, Sở VH-TT-DL giao Trung tâm Quản lý di sản và bảo tàng Đà Nẵng xây dựng hồ sơ trình xếp hạng đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn. Việc được công nhận là di tích hỗn hợp cấp thành phố tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị hai địa điểm.

Hiện vật khảo cổ được phát hiện trong quá trình khai quật đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn
ẢNH: S.X
Theo Sở VH-TT-DL, trong thời gian tới, Trung tâm Quản lý di sản và bảo tàng Đà Nẵng sẽ phối hợp với Viện Khảo cổ học, UBND phường Hải Vân và các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu kết quả khai quật; đề xuất giải pháp bảo vệ lâu dài các dấu tích khảo cổ, bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn.










Bình luận (0)