Sáng nay 21.9, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), đã trao đổi với báo chí về một số quy định liên quan tới dự kiến bỏ điểm cộng trong quy chế tuyển sinh đại học.
Trong cuộc trao đổi, ông Thảo cũng đã nêu một số bất cập do các trường áp dụng tùy hứng chính sách điểm cộng trong tuyển sinh mà Bộ GD-ĐT đã nhận thấy từ dữ liệu thống kê tuyển sinh năm 2026.
Thí sinh dự thi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 ở điểm thi Trường THCS Hạ Yên Quyết, Hà Nội (ảnh minh hoạ)
ẢNH: TUẤN MINH
Theo ông Thảo, dữ liệu tuyển sinh năm 2026 cho thấy hơn 37.300 thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm; trong đó trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.
Ở nhóm ngành thuộc tốp 5% điểm chuẩn cao, có ngưỡng tham chiếu 26,09/30, hơn 30% người nhập học có điểm cộng; tỷ lệ này ở nhóm ngoài tốp 25% là 9,51%.
Trong 3 phương thức không có cấu phần ngoại ngữ riêng gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ và kết hợp 2 kết quả, 51,42% thí sinh có điểm cộng có điểm gốc thấp hơn mức trúng tuyển của ngành.
"Các con số này không xác định được từng cặp thí sinh bị thay thế, nhưng cho thấy điểm cộng có thể trở thành yếu tố quyết định kết quả tại các ngành cạnh tranh cao, tạo sự bất bình đẳng trong tuyển sinh", ông Thảo nói.
2 cách thức bất công cần xử lý ngay
Cũng theo ông Thảo, có 2 cách thức đang gây mất công bằng cần thiết phải xử lý ngay.
Thứ nhất, ngành không yêu cầu ngoại ngữ nhưng thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh vẫn được cộng điểm. Chẳng hạn, với ngành chỉ xét toán, vật lý và hóa học, một thí sinh có kết quả 3 môn cao hơn vẫn có thể trượt trước thí sinh có điểm chuyên môn thấp hơn nhưng được cộng chứng chỉ. Quyền sử dụng chứng chỉ của một người không thể làm mất quyền được đánh giá công bằng của người còn lại.
Ví dụ minh họa chênh lệch điểm của 184 thí sinh sử dụng chứng chỉ quốc tế để được cộng điểm vào một ngành chỉ sử dụng một tổ hợp không có môn ngoại ngữ năm 2026. Đường nét đứt thể hiện điểm 3 môn của tổ hợp; đường nét liền thể hiện tổng điểm xét tuyển sau khi cộng điểm.
ẢNH: BỘ GD-ĐT
Ông Thảo nêu ví dụ về một nhóm gồm 184 thí sinh sử dụng chứng chỉ quốc tế để được cộng điểm vào một ngành chỉ sử dụng một tổ hợp không có môn ngoại ngữ (điểm chuẩn của ngành này là 28,25 điểm).
Điểm thi 3 môn trong tổ hợp xét tuyển của nhóm thí sinh này có mức thấp nhất là 25. Sẽ có hơn 70% thí sinh sẽ không trúng tuyển (nghĩa là không đạt mốc 28,25 điểm) nếu không có điểm cộng chứng chỉ quốc tế. Nhưng sau khi có điểm cộng, chỉ 16 - 17% thí sinh trượt.
Thứ hai, tổ hợp đã có môn tiếng Anh nhưng chứng chỉ tiếng Anh tiếp tục được dùng để cộng thêm điểm. Khi đó, năng lực ngoại ngữ vừa được phản ánh trong điểm tổ hợp, vừa tạo thêm lợi thế ngoài thang đo. Một năng lực được tính 2 lần sẽ làm sai lệch thứ tự xét tuyển, đặc biệt ở các ngành có điểm chuẩn cao, nơi chênh lệch rất nhỏ cũng có thể quyết định trúng tuyển hay không.
Ông Thảo cho biết, thống kê hiện nay cho thấy nhiều ngành điểm chuẩn khoảng 28 nhưng cho cộng tới 1,5 điểm, khiến hàng nghìn thí sinh đạt 26,5 - 28 điểm vẫn không trúng tuyển chỉ vì không có điều kiện thi chứng chỉ với chi phí cao.
"Đây là vấn đề cấp bách liên quan trực tiếp đến công bằng và cần được điều chỉnh ngay. Tự chủ tuyển sinh phải đi cùng trách nhiệm giải trình và không thể hợp thức hóa một tiêu chí làm sai lệch cạnh tranh giữa các thí sinh", ông Thảo nói.
Bình luận (0)