Hành trình hướng tới tương lai

Điều gây ấn tượng nhất trong chuyến thăm hiện trường tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích của quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao tại xã Trường Ninh (Quảng Trị) cuối tháng 6.2026 không phải những bài phát biểu hay nghi thức ngoại giao. Đó là khoảnh khắc ông lặng lẽ mang găng tay, bước vào khu vực khai quật rồi cúi xuống vốc từng nắm đất, trực tiếp tham gia công việc tìm kiếm.

Hàn gắn vết thương chiến tranh

Sáng 23.6 vừa qua, tại thôn Long Đại, xã Trường Ninh (Quảng Trị), những người làm việc tại hiện trường tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích đón một vị khách đặc biệt. Ông Hùng Cao (người Mỹ gốc Việt), quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ, có mặt tại khu vực được xác định là nơi 2 thành viên phi hành đoàn chiếc F-111A mang số hiệu đuôi 66-0022 mất tích ngày 28.3.1968. Nhiều năm qua, Việt Nam và Mỹ đã phối hợp triển khai nhiều đợt tìm kiếm hài cốt tại khu vực này.

Chuyến thăm nằm trong khuôn khổ Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương 2026 (PP-PF 26) diễn ra tại Quảng Trị, với sự tham gia của đại diện Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam, Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan chức năng của 2 nước.

ẢNH: NGUYỄN PHÚC

Tại hiện trường, ông Hùng Cao dành khá nhiều thời gian lắng nghe về quá trình tìm kiếm, quan sát khu vực khai quật và trao đổi với các chuyên gia. Điều khiến nhiều người bất ngờ là ông chủ động đề nghị được trực tiếp tham gia quy trình sàng lọc đất.

Sau khi được hướng dẫn thao tác, vị quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ mang găng tay bắt đầu cùng các cán bộ kỹ thuật thực hiện những công đoạn tìm kiếm. Ông chăm chú dùng nước rửa từng lớp đất, cẩn thận quan sát các mẫu vật còn sót lại trong khay sàng. Hình ảnh ấy khiến nhiều người dân địa phương tham gia hỗ trợ tại hiện trường không khỏi tò mò và ấn tượng. Khi biết người đàn ông đang cặm cụi đãi đất là người Mỹ gốc Việt, nhiều người không giấu được sự ngạc nhiên.

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, những nắm đất ở Quảng Trị vẫn đang được lật tìm để đưa người đã khuất trở về với gia đình. Công việc ấy không chỉ dành cho người Mỹ mất tích mà còn là ý hướng chung của cả hai dân tộc.

Ảnh: Nguyễn Phúc

Trả lời câu hỏi về ý nghĩa của công tác tìm kiếm người mất tích sau chiến tranh, trong bối cảnh Việt Nam hiện vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính, ông Hùng Cao cho biết khi phát hiện hài cốt, các bên sẽ tiến hành giám định ADN để xác định danh tính và trao trả cho thân nhân. Hai bên thống nhất tiếp tục phối hợp nhằm bảo đảm công tác tìm kiếm, xác định danh tính và hồi hương hài cốt được thực hiện đầy đủ, góp phần hàn gắn những hậu quả chiến tranh để lại.

Ông Hùng Cao đánh giá việc khắc phục hậu quả chiến tranh là một trong những nền tảng quan trọng giúp thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Mỹ. Trong đó, 2 nước đã và đang hợp tác hiệu quả trong rà phá bom mìn, ứng dụng công nghệ ADN để nhận dạng hài cốt liệt sĩ Việt Nam và tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích.

Nhắc lại một kỷ niệm cá nhân, ông Hùng Cao cho biết năm 2014 từng đến Việt Nam để huấn luyện các thợ lặn kỹ thuật thu hồi và xử lý bom mìn dưới nước. "Chúng tôi tiếp tục công việc này trên toàn thế giới bởi chúng tôi có một nguyên tắc, đó là chịu trách nhiệm với vũ khí của mình từ khi được sản xuất cho đến khi được tiêu hủy", ông nói.

"DÒNG MÁU LÀ CỦA VIỆT NAM"

Trong buổi sáng lưu lại hiện trường tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích, trước báo giới, ông Hùng Cao nhiều lần nhắc đến nguồn gốc Việt Nam của mình với niềm tự hào đặc biệt.

Từ một người bình thường trở thành sĩ quan hải quân, rồi giữ vị trí lãnh đạo cao nhất của Bộ Hải quân Mỹ, đó là hành trình dài, mà theo ông, luôn gắn với cội nguồn Việt Nam. "Tôi là người Mỹ, nhưng tôi là người Mỹ gốc Việt. Trái tim tôi thuộc về nước Mỹ, còn dòng máu trong tôi là dòng máu Việt Nam", ông chia sẻ.

ẢNH: NGUYỄN PHÚC

Ông Hùng Cao cho biết chuyến trở lại Việt Nam lần này, đặc biệt là đến Quảng Trị, nơi cha ông sinh ra và lớn lên, mang ý nghĩa rất đặc biệt. Đó không chỉ là một chuyến công tác mà còn là hành trình trở về với cội nguồn.

Theo ông, Việt Nam là một quốc gia giàu tiềm năng và đang có những đóng góp ngày càng quan trọng cho sự phát triển của khu vực cũng như thế giới.

ẢNH: NGUYỄN PHÚC

Giữa hiện trường có rất đông người đang miệt mài tìm kiếm những quân nhân chưa trở về sau chiến tranh, hình ảnh quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ cúi xuống vốc từng nắm đất quê hương có lẽ đã nói nhiều hơn mọi bài diễn văn. Đó không chỉ là hành trình tìm kiếm một quân nhân mất tích, mà còn là cách những người bạn từng ở 2 bên chiến tuyến tiếp tục tìm đến nhau bằng sự thấu hiểu, trách nhiệm và niềm tin vào tương lai. (còn tiếp)