Hiệu trưởng nên tham gia trực tiếp 'đứng lớp'

Theo kết quả nghiên cứu của khoa học sư phạm thực tiễn, những trường học có dấu hiệu thay đổi sớm nhất ở giáo viên là nhà trường đó có hiệu trưởng có quan điểm tiến bộ "hướng về phía giáo viên". Và cũng từ đó, hoạt động quản lý nhà trường có hiệu quả và chất lượng giáo dục được nâng cao.

ẢNH: T.M

Hiệu trưởng "hướng về phía giáo viên" là thế nào? Nghĩa là hiệu trưởng không chỉ ở tư thế là người quản lý, giám sát mà là người đưa ra lời khuyên và là người trợ giúp giáo viên, đồng hành cùng giáo viên hoạt động chuyên môn của trường học.

Trong trường hợp hiệu trưởng chú ý tới hoạt động dạy học hàng ngày, đặc biệt có tham gia giảng dạy, sẽ là cơ hội tốt để chia sẻ một cách thân thiện những vấn đề mà giáo viên đang đối mặt. Giữa hiệu trưởng và giáo viên không nảy sinh quan hệ trên dưới có tính quyền lực thông thường. 

Sự giao tiếp giữa hiệu trưởng và giáo viên ở phòng chờ qua tiết hay ngoài hành lang, diễn ra hàng tuần hoặc hàng tháng: giáo viên có thể nói bất cứ điều gì, đang bức xúc với hiệu trưởng. Đây là dịp thuận lợi để hiệu trưởng lắng nghe, coi nó như là vấn đề phản ánh của toàn trường. Bầu không khí trong trường thông thoáng hơn, cởi mở tinh thần và cảm xúc hơn. Cuối cùng là cải thiện tốt nhất cho việc học tập và giáo dục học sinh.

Hiệu trưởng cần hiểu sâu sắc nhất về cách xây dựng bài giảng phát triển năng lực học sinh; thấy được khó khăn của giáo viên và học sinh và trải nghiệm phương pháp dạy học thế nào là hiệu quả. Hiệu trưởng sẽ đưa ra các quyết định phù hợp với thực tế lớp học. Nếu người hiệu trưởng không hiểu chuyên môn, việc chỉ đạo giảng dạy sẽ khó thuyết phục và rất khó có uy tín chuyên môn trước giáo viên

Hiệu trưởng trực tiếp chia sẻ, bồi dưỡng phương pháp dạy học cho giáo viên; Có khả năng giúp giáo viên trẻ phát triển nghề nghiệp. Hiệu trưởng nói được và làm được những vấn đề về chuyên môn. Nhờ đó chất lượng dạy học toàn trường được nâng lên. Nếu một hiệu trưởng là giáo viên giỏi sẽ: làm gương và truyền cảm hứng cho giáo viên. Khuyến khích tinh thần học hỏi và đổi mới trong toàn trường.

Thuận lợi để đạt mục tiêu quan trọng nhất của trường học là dạy tốt và học tốt. Vì vậy người đứng đầu nhà trường cần hiểu và coi trọng hoạt động dạy học, điều mà một giáo viên giỏi thường có nền tảng tốt để thực hiện.

Hiệu trưởng không chỉ là người quản quản trị nhà trường mà còn là người lãnh đạo chuyên môn, phối hợp được với từng giáo viên giỏi, cùng quản lý nhà trường hiệu quả và nâng cao chất lượng giáo dục, bao gồm cả hoạt động chuyên môn mũi nhọn.

Từ đó, là hiệu trưởng là tấm gương nghề nghiệp và thực sự đảm bảo được mục tiêu chính của nhà trường: học tập, sáng tạo, đổi mới.

 Nếu hiệu trưởng chỉ hướng về "phía trên" 

Tùy theo cấp học, loại trường và quy định của từng quốc gia, nhưng thông thường hiệu trưởng không bắt buộc phải trực tiếp giảng dạy như giáo viên. Tuy vậy, trong nhiều hệ thống giáo dục, hiệu trưởng vẫn có thể hoặc được khuyến khích dạy một số tiết.

Dù khối lượng công việc quản lý thường rất lớn, nhất là trường có quy mô nhiều lớp, nhưng nếu hiệu trưởng tham gia trực tiếp giảng dạy một số tiết sẽ giữ được chuyên môn sư phạm vốn được đào tạo của mình; hiểu thực tế lớp học; làm gương về chuyên môn cho giáo viên. 

Trái lại, ở trường hiệu trưởng luôn hướng về "phía trên", tức là phía hành chính giáo dục hay quản lý nhà nước về giáo dục thì mối quan hệ trong trường hợp này, hiệu trưởng là người quản lý, giáo viên luôn là người bị quản lý, tức là mối quan hệ ít bình đẳng và luôn có hố ngăn cách vô hình.

Giáo viên sẽ ngại thay đổi vì bản thân hiệu trưởng đã là vật cản, kéo xa quan hệ thân thiết giữa cấp trên và cấp dưới. Tâm lý thông thường và tốt nhất: giáo viên thu mình lại khi phải gặp hiệu trưởng. Ở ngôi trường đó, mối quan hệ đáng lẽ cần chân thành, chuyển sang ngày càng trở nên xấu đi.