Hiệu trưởng, hiệu phó buộc phải trực tiếp đứng lớp hay cho 'quy đổi' ?

PHỔ THÔNG DỰ KIẾN KHÔNG BẮT BUỘC

Góp ý dự thảo Điều lệ trường phổ thông mà Bộ GD-ĐT công bố, Sở GD-ĐT TP.HCM nêu: "Đối với quy định "tham gia dạy học theo quy định về định mức tiết dạy" đối với hiệu trưởng, hiệu phó (HT, HP) đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định theo hướng linh hoạt, cho phép quy đổi định mức tiết dạy bằng hoạt động chuyên môn khác như: dự giờ, chủ trì sinh hoạt chuyên đề, bồi dưỡng giáo viên (GV), hướng dẫn chuyên môn.

ẢNH: THÚY HẰNG

Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT) cho biết đã tiếp thu và điều chỉnh dự thảo thông tư về nội dung này như sau: "HT và HP tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý; được hưởng chế độ phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo và các chính sách ưu đãi theo quy định; tham gia dạy học theo quy định về định mức tiết dạy đối với HT hoặc thực hiện các hoạt động chuyên môn khác và được quy đổi định mức tiết dạy theo quy định".

Một GV dạy tiểu học ở P.Ba Đình (Hà Nội) chia sẻ: Quy định HT, HP đứng lớp đã tồn tại từ lâu nhưng thực tế rất hiếm khi HT, HP trực tiếp đứng lớp, HT thì hầu như không dạy, họ đều tự "quy đổi" sang việc dự giờ, sinh hoạt chuyên môn khác.

Theo GV này, thực tế việc trực tiếp dạy học với dự giờ là rất khác nhau, không thể thay thế được. Khi dự giờ có thể góp ý, "bắt lỗi" GV rất nhiều nhưng bản thân họ khi lên bục giảng, xử lý các tình huống sư phạm hiếm gặp cũng lúng túng. "Do vậy, giữ quy định HT, HP đứng lớp là cần thiết nhưng phải thực tế, tránh quy định mang tính hình thức như lâu nay khiến GV rất mất niềm tin", GV này chia sẻ.

Trên thực tế, từ khi có quy định HT, HP các trường phổ thông phải trực tiếp đứng lớp đến nay, ở nhiều trường mặc nhiên thừa nhận điều này chỉ là hình thức nên không quan tâm ở trường mình thực hiện ra sao. Khi nào HT lên lớp lại thành "hiện tượng lạ".

Tuy nhiên, cũng đã xảy ra không ít lùm xùm, phản ánh về việc HT, HP không thực hiện đúng quy định nhưng vẫn nhận phụ cấp đứng lớp. Điều đáng nói là dù không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giảng dạy theo định mức, trong nhiều năm liền, HT, HP vẫn được chi trả phụ cấp đứng lớp 35%.

MẦM NON TỪ KHÔNG BẮT BUỘC THÀNH BẮT BUỘC

Trong khi đó, theo quy định mới về chế độ làm việc với GV mầm non mà Bộ GD-ĐT vừa ban hành thì ghi rõ về định mức giờ dạy trong tuần của HT là 2 giờ/tuần; HP là 4 giờ/tuần. "HT, HP không được quy đổi chế độ giảm định mức giờ dạy hoặc sử dụng các giờ dạy được quy đổi từ hoạt động chuyên môn để thay thế cho định mức giờ dạy". Quy định này thay thế quy định trước khi HT, HP có thể lựa chọn dạy trẻ hoặc dự giờ dạy trẻ của GV trong trường.

Thực tế, khi góp ý dự thảo về chế độ làm việc với GV mầm non, không ít sở GD-ĐT cũng đề nghị cho phép quy đổi việc trực tiếp giảng dạy sang một số hoạt động chuyên môn khác như: dự giờ, sinh hoạt chuyên môn, bồi dưỡng GV, hỗ trợ xây dựng kế hoạch giáo dục, tham gia ban giám khảo các hội thi theo quy định, báo cáo viên…, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn và nâng cao hiệu quả quản lý.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cho biết Cục bảo lưu quan điểm này và cho rằng: "Việc giảng dạy trực tiếp để cán bộ quản lý nắm được chương trình giáo dục mầm non, hiểu được tâm sinh lý của trẻ để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý". Tuy nhiên, để bảo đảm phù hợp với chương trình giáo dục mầm non và cách thức tổ chức hoạt động của cấp mầm non, Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bổ sung khái niệm về "giảng dạy trực tiếp" thay vì "đứng lớp" như dự thảo trước đó.

Cũng có sở GD-ĐT (như An Giang) đề nghị cho phép linh hoạt điều chỉnh định mức giờ dạy của ban giám hiệu dựa trên quy mô trường, số điểm trường và khối lượng công việc thực tế. Giao quyền cho cơ quan quản lý cấp trên (ví dụ UBND xã) quyết định định mức cụ thể. Sở GD-ĐT Nghệ An thì đề xuất giảm định mức giờ dạy trong 1 tuần đối với HT, HP (HT 1 giờ/ tuần, HP 2 giờ/tuần).

Tuy nhiên, Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục không đồng tình với đề xuất này và cho rằng: "Định mức giờ dạy là thời gian trực tiếp giảng dạy trên lớp, do đó, không căn cứ vào số lượng trẻ trên lớp để tính thời gian lên lớp. Việc điều chỉnh định mức giờ dạy của cán bộ quản lý không bảo đảm mục tiêu để cán bộ quản lý nắm được chương trình giáo dục mầm non, hiểu được tâm sinh lý của trẻ để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý".

ẢNH: DIỄM KIỀU

NÊN ĐỨNG LỚP NHƯNG KHÔNG NÊN QUY ĐỊNH "CỨNG" ?

Dù thực tế việc trực tiếp giảng dạy của HT, HP lâu nay không được thực hiện đầy đủ như quy định nhưng tiếp nhận thông tin, Bộ GD-ĐT dự kiến bỏ quy định bắt buộc đứng lớp với HT, HP trường phổ thông. Nhiều ý kiến tỏ ra không đồng tình.

Một bạn đọc gửi bình luận tới Thanh Niên cho rằng bỏ quy định HT, HP bắt buộc phải đứng lớp là "bước lùi của giáo dục" vì HT, HP phải nắm sức học của học sinh, để có nhìn nhận đúng về học sinh của mình phụ trách. Nếu không thì chỉ nghe báo cáo những điều tốt đẹp, không có cái nhìn bao quát toàn diện để thúc đẩy các hoạt động giáo dục. Còn nếu đã không đứng lớp mà nhận phụ cấp đứng lớp thì vô lý vì bản thân HT, HP đã có hệ số chức vụ…

Nhiều năm làm công tác quản lý, cô Nguyễn Phương Hoa, Hiệu trưởng Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Hà Nội), nhìn nhận HT, HP như những "đầu tàu", trực tiếp chỉ đạo hoạt động chuyên môn nhà trường nên không thể xa rời việc dạy học, cần đứng lớp giảng dạy đúng số tiết theo quy định. "Đứng lớp giảng dạy là hành trình giúp HT, HP tự nghiên cứu, bồi dưỡng chuyên môn; hiểu và chia sẻ với khó khăn của GV khi dạy học. Đây cũng là hình thức kiểm tra gián tiếp đối với GV về việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh", cô Hoa chia sẻ và cho biết bản thân cô cũng tự có nhu cầu trực tiếp đứng lớp, nhất là khi thực hiện các yêu cầu về đổi mới chương trình, phương pháp giáo dục...

Tuy nhiên, cô Hoa cũng cho rằng quy định cứng về số tiết/tuần với HT, HP như hiện nay là rất khó thực hiện vì HT, HP thực hiện rất nhiều nhiệm vụ của vị trí quản lý. Bản thân cô cũng có tuần không thể lên lớp được mà phải dạy bù sau đó. Vì vậy, cô Hoa cho rằng nên cho phép thực hiện linh hoạt hơn, có thể quy đổi một phần định mức giờ dạy bằng hoạt động chuyên môn khác nhưng không nên cho thay thế hoàn toàn vì trực tiếp giảng dạy vẫn rất cần.

Một HP trường mầm non ở P.Bắc Giang (Bắc Ninh) cũng cho rằng đối với bậc học mầm non, phần lớn HT, HP đều xuất thân từ GV, đã quen với việc trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Vì vậy, việc đứng lớp về bản chất không phải là điều xa lạ hay vượt quá năng lực của đội ngũ quản lý mầm non. Tuy nhiên, vấn đề không phải là HT, HP có sẵn sàng đứng lớp hay không, mà là điều kiện để thực hiện. Thực tế hiện nay, HT, HP kiêm nhiệm thêm nhiều đầu việc giấy tờ, báo cáo, họp hành, tập huấn… Điều này làm giảm đáng kể thời gian dành cho nghiên cứu chuyên môn, hỗ trợ GV và theo sát hoạt động giáo dục trong lớp học. Do vậy, HT, HP cũng cần được giảm những áp lực, họp hành, báo cáo không cần thiết để tập trung tốt hơn cho việc nâng chất lượng giáo dục.

Gửi góp ý đến Báo Thanh Niên, một số ý kiến chia sẻ đồng tình về dự kiến "linh hoạt" của Bộ GD-ĐT về bỏ quy định bắt buộc HT, HP trường phổ thông phải trực tiếp đứng lớp khi cho rằng: "Hầu hết HT hoặc HP đều có thời gian đứng lớp giảng dạy ít nhất 3 năm và họ là người giỏi chuyên môn mới được đảm nhận chức vụ… Hãy để HT và HP sử dụng thời gian cho đúng với vị trí mình đảm nhận. Còn nếu thấy họ làm không tốt, không đạt thì mạnh dạn thay thế".