Đó là ý kiến về chuyện dùng AI được các em nhỏ nêu ra trong Diễn đàn lắng nghe tiếng nói trẻ em năm 2026 với chủ đề "Vì một môi trường an toàn và thân thiện cho trẻ em trên không gian mạng" vào ngày 5.2. Chương trình do Hội bảo vệ Quyền trẻ em TP.HCM trong khuôn khổ dự án với Tổ chức Cứu trợ trẻ em Quốc tế (SCI), phối hợp cùng các sở, ban, ngành TP.HCM tổ chức.
Tại phiên thảo luận và đối thoại trực tiếp với lãnh đạo các sở, ban, ngành TP.HCM, nhiều học sinh thừa nhận AI đem lại thuận tiện cho học tập và đời sống như tra cứu kiến thức, tìm công thức nấu ăn, mẹo vặt hằng ngày, tiết kiệm thời gian... Tuy nhiên, các em cho rằng công cụ này có hai mặt và dễ trở thành cạm bẫy nếu dùng thiếu kiểm chứng hay thiếu kỹ năng.
Học sinh đối thoại trực tiếp với lãnh đạo các sở, ban, ngành TP.HCM về việc dùng mạng xã hội an toàn
ẢNH: AN VY
Theo Đào Lê Mai Vân, học sinh Trường THCS Phan Văn Trị (TP Hồ Chí Minh), điều mà học sinh quan tâm nhất là tình trạng "phông bạt" trên mạng xã hội nhờ AI. Vân kể tại trường, có bạn dùng ảnh ghép "đi Nhật, đi Hàn" lấy từ mạng để đăng khoe, thậm chí trêu chọc nhau bằng việc ghép ảnh khiến người bị nhắm tới căng thẳng, suy sụp…
"Chỉ cần vài câu lệnh là bạn có thể tạo ra hình ảnh của những mà mình chưa từng đến hay sống cuộc sống mình chưa từng có… Nhưng tụi em lo lắng chuyện này khiến giới trẻ dễ bị mạo danh. Đã có người bị người khác mô phỏng giọng nói, tạo nội dung sai lệch… để đi lừa lại bạn bè hay người thân khiến họ khốn đốn vô cùng", Vân nói.
Một nguy cơ khác được Vân nhấn mạnh là sự lệ thuộc. Em cho rằng việc chuyện học sinh đẩy bài tập cho AI làm thay, có thể giúp đạt điểm cao trong ngắn hạn nhưng khiến các em thụ động, giảm khả năng tư duy. "Dần dần chúng ta mất luôn thói quen tự suy nghĩ, tự biến mình thành công cụ của AI", Vân nói.
AI là vấn đề được học sinh cực kỳ quan tâm hiện nay
ẢNH: AN VY
Nguyễn Minh Hạo, học sinh Trường THCS Phan Tây Hồ (TP Hồ Chí Minh), cho biết trường em cũng xuất hiện tình trạng "phông bạt", "sống ảo" bằng AI như tạo ảnh check in ở địa điểm nổi tiếng, chỉnh sửa hóa đơn để khoe với bạn bè…
Hạo cảnh báo trẻ em dùng AI quá chủ quan có thể tự đặt mình vào rủi ro về dữ liệu cá nhân. Em cho rằng nhiều người coi AI như người bạn để tâm sự, kể lể chuyện riêng, nên vô tình cung cấp thông tin nhạy cảm. "Chúng ta cần hiểu AI và tìm hiểu kỹ trước khi sử dụng để không giảm tư duy phản biện, đồng thời phải biết bảo mật thông tin cá nhân", Hạo nói.
Từ góc độ cơ quan chức năng, trung tá Bùi Thái Đức, đại diện Công an TP.HCM, cho rằng AI hay bất kỳ công nghệ nào đều có mặt tích cực và tiêu cực, vấn đề nằm ở cách sử dụng. Theo ông, trẻ em là nhóm dễ bị tác động bởi nội dung xấu độc và thủ đoạn lừa đảo trên mạng do thiếu kinh nghiệm, kỹ năng sống, nên rất cần sự đồng hành của gia đình.
Trung tá Bùi Thái Đức, đại diện Công an TP.HCM, trả lời câu hỏi của các em
ẢNH: AN VY
Ông Đức lưu ý các hình thức lừa đảo như bắt cóc online, dụ dỗ qua mạng, mạo danh cơ quan chức năng… vẫn diễn biến phức tạp. Ông cũng đề cập việc trẻ em dễ bị lôi kéo bởi các clip bạo lực, nội dung giang hồ mạng, thậm chí bắt chước hành vi nguy hiểm từ những video lan truyền.
Từ phản ánh của học sinh, ông Đức nhấn mạnh nhóm kỹ năng cơ bản để tự bảo vệ trên mạng gồm: cảnh giác trước thông tin chia sẻ, không kết bạn với người lạ, không chia sẻ thông tin cá nhân và không tin lời mời chào việc nhẹ lương cao. Khi gặp tình huống bất thường, trẻ em cần báo với người lớn, lưu lại thông tin liên quan để phản ánh, tố giác.
Diễn đàn thu hút đông đảo học sinh tham gia
ẢNH: AN VY
Ông Trần Công Bình, Phó chủ tịch Hội Khoa học - Tâm lý giáo dục TP.HCM, cho rằng bước đầu tiên là cha mẹ cần chủ động cập nhật, làm quen các nền tảng mạng xã hội và công cụ trực tuyến để có thể hướng dẫn con. "Việc cấm đoán internet hay mạng xã hội là điều gần như không thể. Vì thế, cha mẹ cần đồng hành, làm bạn với con theo cách thực tế, tham gia cùng con để hướng dẫn cách dùng đúng", ông nói.
Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết diễn đàn được tổ chức nhằm tạo điều kiện để trẻ em lên tiếng, bày tỏ những vấn đề các em gặp phải khi sử dụng internet. Theo ông, việc lắng nghe tiếng nói trẻ em là cơ sở để gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng xây dựng giải pháp sát thực tiễn hơn trong công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp đầy đủ ý kiến của các em và chuyển đến cơ quan chức năng để góp phần hoàn thiện chính sách, chương trình hành động vì trẻ em trên địa bàn thành phố
ẢNH: AN VY
Bình luận (0)