Hỏi quán ăn đắt hay rẻ: Ranh giới nào giữa chia sẻ và vi phạm?

Thực tế gần đây, xuất hiện nhiều bài viết trên mạng xã hội người đăng hay đặt câu hỏi chung chung là quán ăn đắt hay rẻ, không đưa ra khẳng định hay kết luận mà để cộng đồng mạng tự nhận xét.

Đầu tiên là vụ ghẹ đỏ ở phường Sầm Sơn (Thanh Hóa) giá 1,7 triệu đồng/kg, rồi kế đến là đĩa cơm 35.000 đồng ở xã Tuyên Quang (thành phố Phan Thiết cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng), và mới đây là vụ ly chè thập cẩm 170.000 đồng ở Huế.

Thế rồi, mạng xã hội chia phe bình luận, người khen thì nói giá bình thường, hợp lý với dịp lễ, quán ăn ở khu du lịch; còn người chê thì so sánh với nơi khác, thời điểm khác và cho rằng giá đắt.

Điểm chung sau những lời khen - chê đó, chính quyền địa phương phải vào cuộc xác minh, làm rõ ai đúng, ai sai. Qua đó, hoặc bảo vệ người tiêu dùng; hoặc bảo vệ ngành du lịch, bởi đằng sau những lời khen chê trên mạng là sinh kế của hàng ngàn người lao động.

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Thị Kim Trương, Công ty luật LTT & Lawyers cho biết đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải niêm yết giá, công khai thông tin về giá bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của luật Giá năm 2023.

Khi ăn uống, chủ quán và khách hàng rất hiếm khi ký hợp đồng mà thường trao đổi thực đơn, hỏi giá trước khi ăn, giao dịch mua bán được xác lập nhanh chóng, chủ yếu bằng lời nói.

Theo quy định, các mặt hàng này không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cần phải kê khai, đăng ký giá mà do tổ chức, cá nhân kinh doanh tự quyết định. Giá bán hàng hóa dựa vào nhiều yếu tố như nguyên liệu, nhân công, vị trí kinh doanh, thời điểm lễ, tết, thuế, phí… Do đó, giá bán có thể được điều chỉnh, thay đổi hợp lý.

Trên cơ sở trao đổi và thông tin về giá, khách có quyền đồng ý sử dụng hoặc không sử dụng. Nếu một trong các bên có xung đột về giá cả, pháp luật luôn ưu tiên sự thỏa thuận, thương lượng, đối thoại. Trường hợp không đạt được sự thống nhất, một bên có quyền phản ánh, khiếu nại.

Theo luật sư Trương, nếu có bằng chứng chứng minh việc các bên đã thỏa thuận, trao đổi về giá trước khi sử dụng hoặc đã hoàn tất thanh toán sau khi sử dụng mà không có bất kỳ khiếu nại nào ngay tại thời điểm đó về giá đối với bên bán thì hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không đúng sự thật có thể bị coi là vi phạm pháp luật.

Ranh giới giữa cảm nhận cá nhân và "nói xấu"

Luật sư Phạm Thị Kim Trương cho biết mọi người có quyền chia sẻ ý kiến và trải nghiệm của mình nhưng cần dựa trên thông tin có căn cứ, trung thực và đúng quy định.

Ranh giới giữa việc nêu cảm nhận cá nhân và "nói xấu" khác biệt ở chỗ thông tin được đưa ra có đầy đủ, đúng sự thật, có căn cứ và có làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân hay không. Nếu thông tin có nội dung xuyên tạc, bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì có thể bị xử lý.

Cụ thể, việc quay phim, chụp ảnh, đăng tải hình ảnh, địa chỉ cơ sở kinh doanh mà không được sự đồng thuận của bên bán và lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.

ẢNH: NVCC

Ngoài xử phạt hành chính, nếu có căn cứ chứng minh tổn thất thực tế thì bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại.

Đặc biệt, nếu cá nhân bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 156 bộ luật Hình sự.

"Pháp luật có thể điều chỉnh hành vi, nhưng để xây dựng một môi trường văn minh, điều quan trọng hơn là ý thức của mỗi cá nhân khi tham gia không gian mạng. Một câu hỏi, một bài đăng chia sẻ cảm nhận cá nhân tưởng như vô hại nhưng nếu thiếu trách nhiệm, hoàn toàn có thể trở thành nguồn khởi phát cho những tổn hại không đáng có đối với người khác và cả cộng đồng", luật sư Trương nhìn nhận.